Αγορές ακινήτων από Ρώσους πολίτες κοντά στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται στο επίκεντρο ερευνών, μετά από προειδοποιήσεις υπηρεσιών πληροφοριών ότι η Μόσχα αποκτά στρατηγικά τοποθετημένη ακίνητη περιουσία για να κατασκοπεύει άλλες χώρες.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής Daily Telegraph, δυτικές υπηρεσίες ασφαλείας εκφράζουν φόβους ότι κατοικίες γύρω από τις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, περιλαμβανομένου του Ακρωτηρίου, ενδέχεται να έχουν αγοραστεί από τη Ρωσία με σκοπό τη συλλογή πληροφοριών ή την υποστήριξη μυστικών επιχειρήσεων.
Όπως αναφέρει η εφημερίδα, εν ενεργεία και πρώην στελέχη τριών ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών εκτιμούν ότι μυστικές ρωσικές μονάδες εκμεταλλεύονται νομικά κενά προκειμένου να αποκτούν ακίνητα σε στρατηγικά σημεία σε τουλάχιστον 12 ευρωπαϊκά κράτη. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εξοχικές κατοικίες, τουριστικά καταλύματα, αποθήκες, διαμερίσματα σε αστικά κέντρα, εγκαταλελειμμένα σχολεία και ακόμη και ολόκληρα νησιά.
Τα συγκεκριμένα ακίνητα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν ως βάσεις επιτήρησης, ως σημεία υποστήριξης επιχειρήσεων δολιοφθοράς ή ως υποδομές για συγκεκαλυμμένες ενέργειες σε περίπτωση γεωπολιτικής κρίσης. Αξιωματούχοι πληροφοριών, που επικαλείται η Telegraph, εκφράζουν φόβους ότι σε ορισμένες περιπτώσεις θα μπορούσε να έχει ήδη τοποθετηθεί εκ των προτέρων εξοπλισμός, όπως συστήματα επικοινωνιών ή μη επανδρωμένα μέσα.
Υπενθυμίζεται ότι στις 15 Ιανουαρίου 2026, η Αστυνομία των Βρετανικών Βάσεων ανακοίνωσε ότι ο Βλαντισλάβ Μπαουμγκέρτνερ, Ρώσος υπήκοος και μεγιστάνας της ποτάσας, εντοπίστηκε νεκρός στην Αυδήμου, εντός της επικράτειας των SBA, όπου και διατηρούσε κατοικία. Οι αρχές δεν έχουν συνδέσει δημοσίως τον θάνατό του με ζητήματα ασφάλειας, ούτε έχει αναφερθεί οποιαδήποτε σχέση με τις καταγγελλόμενες αγορές ακινήτων.
Η βάση στο Ακρωτήρι διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις επιχειρήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου και των συμμάχων του στη Μέση Ανατολή, φιλοξενώντας προηγμένα αεροσκάφη και δυνατότητες παρακολούθησης. Αναλυτές είπαν στην Telegraph ότι η κατοχή ιδιωτικών ακινήτων σε γειτνίαση με τη βάση θα μπορούσε να προσφέρει σημεία παρακολούθησης στρατιωτικών κινήσεων ή διευκόλυνση αποσταθεροποιητικών ενεργειών.
Οι προειδοποιήσεις εντάσσονται σε ευρύτερες δυτικές εκτιμήσεις ότι η Ρωσία εντείνει τακτικές υβριδικού πολέμου. Από την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022, ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν συνδέσει τη Μόσχα με αύξηση περιστατικών δολιοφθοράς, όπως εμπρησμούς στο Λονδίνο και τη Βαρσοβία, αποστολή εκρηκτικών δεμάτων, απόπειρες δολοφονίας και προσπάθειες εκτροχιασμού τρένων.
Αντίστοιχα μοτίβα έχουν εντοπιστεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με την Telegraph, στη Φινλανδία, οι αρχές προχώρησαν το 2018 σε επιχείρηση σε ακίνητα που ανήκαν σε ρωσικά ελεγχόμενη εταιρεία, η οποία είχε αποκτήσει 17 στρατηγικά τοποθετημένες ιδιοκτησίες, μεταξύ των οποίων και νησί κοντά σε βασικές θαλάσσιες οδούς και τηλεπικοινωνιακές υποδομές. Οι έρευνες αποκάλυψαν προβλήτες, ελικοδρόμιο, κάμερες ασφαλείας και προηγμένο εξοπλισμό επικοινωνιών. Ο ιδιοκτήτης καταδικάστηκε αργότερα για απάτη, ενώ η Μόσχα απέρριψε τις κατηγορίες κατασκοπείας.
Παρόμοιες ανησυχίες έχουν διατυπωθεί στη Νορβηγία, τη Σουηδία και τις χώρες της Βαλτικής, όπου εταιρείες ρωσικών συμφερόντων ή ιδιώτες έχουν αποκτήσει ακίνητα κοντά σε στρατιωτικές βάσεις, λιμάνια και εγκαταστάσεις ραντάρ. Στη νότια Ευρώπη, υπηρεσίες ασφαλείας έχουν ανακαλύψει αγορές κοντά σε ναυτικές βάσεις και στρατηγικές θαλάσσιες οδούς στη Σικελία, την Κρήτη και την ηπειρωτική Ελλάδα, ενώ στο μικροσκόπιο έχει βρεθεί και η Ελβετία λόγω αναφερόμενων αγορών κοντά σε ευαίσθητες ερευνητικές εγκαταστάσεις και υποδομές επικοινωνιών.
Οι προσπάθειες για επιβολή πανευρωπαϊκής απαγόρευσης πώλησης ακινήτων σε Ρώσους υπηκόους κατέρρευσαν πέρυσι, λόγω αντιδράσεων κρατών-μελών που εξέφρασαν ανησυχίες για τις οικονομικές επιπτώσεις. Έκτοτε, η Φινλανδία και αρκετές χώρες της Βαλτικής έχουν αυστηροποιήσει τους περιορισμούς στις σχετικές αγορές.
