Παρά τη σοβαρότητα και το επείγον των θεμάτων που συζητήθηκαν, η σύνοδος των 27 ηγετών της ΕΕ την περασμένη Πέμπτη ήταν άτυπη και αυτό είχε τις παρενέργειές του στην ποιότητα της ενημέρωσης που δόθηκε μετά το τέλος της. Σε μια άτυπη σύνοδο δεν κυκλοφορούν επίσημα συμπεράσματα και οι ηγέτες αρκούνται σε δηλώσεις που δεσμεύουν μόνο τους ίδιους.
Έπεται όμως η επίσημη σύνοδος κορυφής του Μαρτίου, κατά την οποία θα συζητηθούν σε γενικές γραμμές τα ίδια θέματα και πιθανό να υπάρξουν και δεσμευτικές αποφάσεις.
Από τα όσα αναφέρθηκαν το βράδυ της Πέμπτης, ένα αίτημα της Γαλλίας και του προέδρου Μακρόν, το οποίο στηρίζουν και αρκετά μικρομεσαία κράτη – μέλη, δεν έχει τύχη να μετατραπεί σε ενωσιακή επιλογή. Το θέμα της έκδοσης κοινού ομολόγου – δανείου από την ΕΕ, για τη χρηματοδότηση αναπτύξεων και επενδύσεων. Η Γερμανία και η Ιταλία ξάφνιασαν ίσως κάποιους συστήνοντας συμμαχία και ξεκαθαρίζοντας πως δεν πρόκειται να δεχθούν η ενίσχυση της ανάπτυξης, της ενιαίας αγοράς και της ανταγωνιστικότητας να γίνει με δανεικά. «Με τα λεφτά που έχουμε» ήταν το μήνυμα του καγκελαρίου Μερτς, με το οποίο πιθανότατα θα απορεί και ο πιο συντηρητικός επιχειρηματίας της Ευρώπης και του κόσμου όλου. Γίνεται δουλειά χωρίς δανεικά;
Αν το θέμα του κοινού ομολόγου σπρώχνεται πάλι στο περιθώριο, δεν αναμένεται να γίνει το ίδιο με την ενίσχυση της ενιαίας αγοράς, που κάθε άλλο παρά ενιαία είναι. Κατακερματισμένη, μάλλον. Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις υπηρεσίες, όπου το νομικό σύστημα διαφέρει από χώρα σε χώρα, όπως οι υποχρεώσεις και οι απαιτήσεις από τους Ευρωπαίους επαγγελματίες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν σε άλλες χώρες της Ένωσης.
Στις δηλώσεις τους τα τελευταία 24ωρα αρχηγοί κυβερνήσεων της ΕΕ εξέφρασαν προσήλωση στον στόχο της ακύρωσης – διαγραφής πολλών παλιών αποφάσεων και κανονισμών των Βρυξελλών που επιβαρύνουν τον διοικητικό όγκο που πρέπει να σηκώσει στους ώμους της η οικονομία για να πάρει άδειες, εγκρίσεις, χρηματοδοτήσεις. Πόσο μακριά θα πάει η βαλίτσα και πόσο ουσιαστικές θα είναι οι αλλαγές -και πότε θα πραγματωθούν- είναι μια άλλη ιστορία.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα είπε την Πέμπτη το βράδυ πως υπήρξε σε γενικές γραμμές συμφωνία όλων των αρχηγών για την υλοποίηση της πολιτικής πρωτοβουλίας της Κομισιόν για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Προτίμησης στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Μια πρωτοβουλία που τη βλέπουν με το μισό τους η Γερμανία και οι χώρες της Βαλτικής, εξού και οι πληροφορίες λένε πως το Made in Europe θα επιτραπεί να ισχύσει σε επιλεγμένους και κρίσιμους τομείς. Και οπωσδήποτε στην άμυνα, όπου η γερμανική βιομηχανία διατηρεί το πάνω χέρι…
Και υπάρχει και η πολύκροτη Ενισχυμένη Συνεργασία, που πατά πάνω στο άρθρο 20 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις και ως έσχατη επιλογή, στα μεγάλα κράτη της Ένωσης να δημιουργούν θεματικές ομάδες, αποτελούμενες από τουλάχιστο εννέα κράτη μέλη και να υλοποιούν αποφάσεις και επιλογές τους, όταν οι υπόλοιποι δεν θέλουν ούτε να ακούσουν. Δεν διχοτομείται ακριβώς η ΕΕ, αλλά από την άλλη αν περάσει η απόφαση να γίνεται συχνότερη αξιοποίηση της Ενισχυμένης Συνεργασίας είναι πιθανό η ΕΕ να γίνει, αναλόγως θεμετολογίας και συμφερόντων, 100 κομάτια, όπως φοβούνται πολλοί.
Η Κομισιόν και αυτοί που ελέγχουν τις εξελίξεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θεωρούν επείγουσα τη λήψη αποφάσεων και την εφαρμογή τους, ώστε η μηχανή της Ευρώπης να πάρει μπρος, χωρίς βαρίδια και χωρίς νομοθετικά φρένα, και να ανταγωνιστεί ΗΠΑ και Κίνα.
Η αισιοδοξία στους λαούς των χωρών της ΕΕ είναι όμως στον πάτο του πηγαδιού. Όπως και η εμπιστοσύνη στους Ευρωπαίους ηγέτες.
