Στόχος μας είναι με την υλοποίηση διαφόρων έργων, μέχρι το 2028 η Κύπρος να μπορεί να καλύψει το 100% των αναγκών της σε ύδρευση, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης το βράδυ της Τρίτης, προσθέτοντας πως η αποτελεσματική αντιμετώπιση της λειψυδρίας και η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελούν για την Κυβέρνηση ζήτημα ύψιστης σημασίας και στρατηγικής προτεραιότητας.
Σε χαιρετισμό του στην τελετή εγκαινίων της νέας υδατοδεξαμενής του Επαρχιακού Οργανισμού Αυτοδιοίκησης (ΕΟΑ) Λάρνακας, που πραγματοποιήθηκε στα Κλαυδιά, ο Πρόεδρος εξέφρασε χαρά που μαζί με τον Υπουργό Εσωτερικών Κωνσταντίνο Ιωάννου «συμμετέχουμε για να εγκαινιάσουμε ένα έργο ουσίας και προοπτικής, ένα που έχει όχι μόνο τοπική σημασία, αλλά και εθνική σημασία»,
Ενα κρίσιμο πυλώνα, σημείωσε, «στήριξης της υδροδότησης στην επαρχία Λάρνακας, που ανάμεσα σε πολλά άλλα αντανακλά την αποφασιστικότητα της πολιτείας να επενδύει σε υποδομές που πρωτίστως υπηρετούν τον άνθρωπο, την ασφάλεια και την ανάπτυξη».
Πρόσθεσε ότι «με χωρητικότητα πέραν των 10 χιλιάδων κυβικών μέτρων, οι νέες δεξαμενές ενισχύουν ουσιαστικά τη δυνατότητα αποθήκευσης και παροχής νερού, διασφαλίζοντας τις ανάγκες των πολιτών, οι οποίες θα καλύπτονται αδιάλειπτα, αξιόπιστα και με ποιοτικό τρόπο».
Όπως είπε ο Πρόεδρος, «η κατασκευή των δεξαμενών αποτελεί ένα έργο στρατηγικής σημασίας όχι μόνο για την επαρχία Λάρνακας αλλά και για ολόκληρη τη Κύπρο, καθώς εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο των δράσεων για υδατική ασφάλεια και ανθεκτικότητα απέναντι στις πολυεπίπεδες προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, που όλο και αυξάνονται περισσότερο».
Η χώρα μας, συνέχισε, βρίσκεται σε μια περιοχή, η οποία είναι από τις πιο ευάλωτες του πλανήτη απέναντι στην κλιματική αλλαγή. Σύμφωνα με τα σχετικά κλιματικά μοντέλα, ο ρυθμός αύξησης της θερμοκρασίας στην περιοχή μας είναι ως και διπλάσιος από ότι ισχύει για άλλες περιοχές του πλανήτη, ενώ την ίδια στιγμή από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 η μέση ετήσια βροχόπτωση έχει δυστυχώς μειωθεί κατά περίπου 10% – 15% σε σχέση με τον 20ο αιώνα, ενώ οι περίοδοι ξηρασίας γίνονται πιο συχνές και παρατεταμένες με εναλλαγές ακραίων ξηρασιών, είπε.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο χαιρετισμό του ανέφερε ακόμα ότι «τα έτη με αυξημένες βροχοπτώσεις είναι λιγότερο συχνά, γεγονός που συνδέεται και με την κατάσταση πραγμάτων που προανέφερα στη περιοχή μας. Το υδρολογικό έτος 2024-2025 με συνολική βροχόπτωση στη χώρα μας, περίπου στο 65% του κανονικού, συγκαταλέγεται στα πιο ξηρά έτη από το 1902 και είναι το όγδοο χειρότερο έτος μετρήσεων στην ιστορία της χώρας μας» σημείωσε.
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ακόμα πως αυτή είναι η διάγνωση και μπροστά σε αυτή τη πολύ δύσκολη πραγματικότητα ως Κυβέρνηση «από την πρώτη μέρα ανάληψης των καθηκόντων μας, εργαζόμαστε στη βάση ενός συγκεκριμένου πλάνου και σχεδιασμού για την απεξάρτηση, στο βαθμό του δυνατό, της χώρας μας της Κύπρου από τις καιρικές συνθήκες μέσα από υποδομές που αυξάνουν από τη μια τις ποσότητες νερού για ύδρευση, μέσα από μη συμβατικές πηγές νερού, δηλαδή τις αφαλατώσεις και για άρδευση, μέσα από την αύξηση του δικτύου και των υποδομών τριτοβάθμιας επεξεργασίας, το ανακτημένο νερό».
Μέσα σ’ αυτό το δύσκολο περιβάλλον που έχουμε να διαχειριστούμε, συνέχισε «οι Επαρχιακοί Οργανισμοί Αυτοδιοίκησης, αποτελούν πολύτιμους συνεργάτες, έτσι τους προσεγγίζουμε, συνεργάτες και συνοδοιπόρους, που σε στενή συνεργασία με το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, προχωρούν σε στοχευμένες δράσεις και ενέργειες».
Αναφερόμενος στις νέες δεξαμενές που εγκαινιάστηκαν, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «το έργο που εγκαινιάζουμε σήμερα αποτελεί μέρος του εθνικού επενδυτικού πλάνου υδατικών έργων που εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 3 Απριλίου το 2024 και χρηματοδοτήθηκε με 75% από την Ευρωπαϊκή Ενωση, μέσω του σχετικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ενώ το υπόλοιπο ποσό καλύφθηκε από τον ΕΟΑ Λάρνακας».
Όπως σημείωσε ο Πρόεδρος «η υποδομή που εγκαινιάζουμε σήμερα συνολικού κόστους περίπου 4 εκατομμυρίων ευρώ, αποδεικνύει την ίδια στιγμή πως η συνεργασία της κεντρικής κυβέρνησης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, πάντα με τη στήριξη της ΕΕ μπορεί να αποφέρει ουσιαστικά οφέλη στην αντιμετώπιση αυτής της μεγάλης πρόκλησης».
Ανέφερε ακόμα πως «η αποτελεσματική αντιμετώπιση της λειψυδρίας και η ορθολογική διαχείριση των υδάτινων πόρων αποτελούν για την κυβέρνηση μας ζήτημα ύψιστης σημασίας και στρατηγικής προτεραιότητας. Είναι γνωστό πως διαχρονικά στη χώρα μας έχουμε επενδύσει σε έργα του υδατικού τομέα, όπως είναι στη δεκαετία του 1980 κατά κύριο λόγο η κατασκευή φραγμάτων, και η ύπαρξη πέντε μόνιμων μονάδων αφαλάτωσης οι οποίες όμως καλύπτουν περίπου το 70% των αναγκών ύδρευσης».
Δυστυχώς, συνέχισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας οι υποδομές που έγιναν πριν πολλά χρόνια δεν μπορούν να θεωρηθούν ικανοποιητικές και να επιτρέψουν στην Κύπρο να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στα φαινόμενα που βιώνουμε σήμερα, στην παρατεταμένη ανομβρία και στις προκλήσεις που συνεχώς αυξάνονται λόγω της κλιματικής αλλαγής. «Μέσα σε αυτό το πλαίσιο είναι ξεκάθαρο ότι η χώρα μας επιβάλλεται να αποκτήσει τις υποδομές που χρειάζεται ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά και τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής αλλά και να γεφυρώσει το χάσμα που υπάρχει σήμερα μεταξύ της ζήτησης και της προσφοράς του νερού», επεσήμανε.
Είναι γι’ αυτό το λόγο, είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης «που με σοβαρότητα, με σχεδιασμό, με ρεαλισμό και με την αναγκαία πολιτική βούληση προχωρούμε με στοχευμένες δράσεις από την πρώτη μέρα ανάληψης της διακυβέρνησης του τόπου». Από τον τερματισμό της, κατά περίπτωση, χρήσης των αφαλατώσεων, όποτε δεν έβρεχε και της εξάντλησης του νερού που υπήρχε στα φράγματα, μέχρι και στη μεγαλύτερη αύξηση στον προϋπολογισμό του αρμόδιου Υπουργείου, του Υπουργείου Γεωργίας για υλοποίηση υδατικών έργων και δράσεων, τόνισε.
Ανέφερε ακόμα ότι σχεδόν 40% του προϋπολογισμού του Υπουργείου Γεωργίας είναι για αντιμετώπιση του υδατικού.
Μέσα σε δύο χρόνια, εξήγησε «τροχοδρομήθηκαν και υλοποιήθηκαν συντηρήσεις και έργα του πολύ πεπαλαιωμένου δικτύου, συνολικού ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, επενδύσαμε σε δύο χρόνια 200 εκατομμύρια ευρώ, και είναι ποσό μεγαλύτερο απ΄ότι επενδύθηκαν τα τελευταία 10 – 15 χρόνια για το συγκεκριμένο θέμα στη χώρα μας. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη επένδυση που έχει διατεθεί ποτέ για το υδατικό ζήτημα».
Ακόμα, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχουν προβλεφθεί αυξημένες πιστώσεις για την τριετία 2025 – 2027, διασφαλίζοντας συνέχεια και σταθερό ρυθμό υλοποίησης. Με τις επιπλέον 3 κινητές μονάδες αφαλάτωσης, πρόσθεσε, «που εγκρίναμε στο Υπουργικό Συμβούλιο την περασμένη βδομάδα, την Τετάρτη 29 Οκτωβρίου και την υλοποίηση τους μέχρι το καλοκαίρι του 2026, αυξάνουμε κατά 32% τις ποσότητες νερού που λαμβάνουμε από τις αφαλατώσεις».
Την ίδια στιγμή, συνέχισε «με την απόφαση της 29ης Οκτωβρίου, ξεκινούν πριν το τέλος του 2025, οι αναγκαίες προκατασκευαστικές μελέτες για την υλοποίηση δύο μόνιμων μονάδων αφαλάτωσης και η λειτουργία τους θα γίνεται με τη χρήση του ΑΠΕ, (Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας). «Με τη λειτουργία αυτών των επιπλέον δύο μόνιμων μονάδων αφαλάτωσης, ο στόχος μας είναι η Κύπρος να καταφέρει μέχρι το 2028 να καλύψει το 100% των αναγκών της σε ύδρευση αντί του 70% που ισχύει σήμερα», συνέχισε.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ακόμα στον χαιρετισμό του πως «από τον Μάρτιο του 2025 βρίσκεται σε ισχύ ένα σχέδιο χορηγιών για εγκατάσταση μικρών ιδιωτικών αφαλατώσεων για ξενοδοχεία και Τοπικές Αρχές, ένα πρόγραμμα 3 εκατομμυρίων ευρώ και υπάρχει ενδιαφέρον από τους σχετικούς τομείς». Στόχος είναι, είπε, να καλύψουμε με κρατική χρηματοδότηση και απλοποιημένες διαδικασίες τις ανάγκες της βιομηχανίας αυτής σε νερό, χωρίς να επιβαρύνονται τα κυβερνητικά συστήματα υδατοπρομήθειας».
Παράλληλα, συνέχισε «μεγάλα έργα υποδομής βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, το έργο Βασιλικός – Λευκωσίας, ύψους 70 εκατομμυρίων ευρώ, πλησιάζει στην ολοκλήρωση της πρώτης του φάση, την ίδια στιγμή το έργο Κοκκινόκρεμμος στην Αμμόχωστο, η αξιοποίηση του ανακτημένου νερού της Λάρνακας και της δυτικής Λευκωσίας, τα αντιπλημμυρικά φράγματα Αραδίππου, το αποχετευτικό στην Πόλη της Χρυσοχούς και η αναβάθμιση των διυλιστηρίων, συνθέτουν ένα ενιαίο πλέγμα έργων που ενισχύει τη διασύνδεση, τη συντήρηση και την ασφάλεια παροχής νερού σε ολόκληρη την ελεύθερη Κύπρο».
Το συνολικό κόστος αυτών των έργων, ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, εκτιμάται περίπου πέραν των 100 εκατομμυρίων ευρώ. «Μέχρι το 2026 προχωρούμε επίσης με την υλοποίηση 31 έργων για την ενίσχυση της υδατοπρομήθειας Κοινοτήτων και έξι από τις 31 Κοινότητες είναι στην επαρχία Λάρνακας», είπε και σημείωσε πως «ταυτόχρονα για πρώτη φορά ως κυβέρνηση αγγίξαμε και το σοβαρό πρόβλημα των απωλειών νερού».
Αντί, συνέχισε της λανθασμένης τακτικής, με τη διαγραφή των οφειλών από το ατιμολόγητο νερό, «με πρωτοβουλία μας ζητήθηκε από τους ΕΟΑ η κοστολόγηση και καταγραφή των απαραίτητων έργων για μείωση των απωλειών των δικτύων που ήταν ευθύνη των Συμβουλίων Υδατοπρομήθειας». Για το 2025, πρόσθεσε, εγκρίθηκαν αρχικά τα έργα μείωσης απωλειών και αντικατάστασης, συνολικού ύψους 10,5 εκατομμυρίων ευρώ».
Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης «το ίδιο κάναμε και με έργα ενός εκατομμυρίου ευρώ για τις Κοινότητες μας και αυτή η δράση θα συνεχιστεί ώστε να επιλυθεί μόνιμα το ζήτημα των απωλειών (νερού). Αν καταφέρουμε να λύσουμε το πρόβλημα των απωλειών, σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζουμε και το πρόβλημα που έχουμε σήμερα με το νερό στη χώρα μας».
Επίσης, σημείωσε «προχωρούμε και σε θεσμικές μεταρρυθμίσεις ώστε η Κύπρος να αποκτήσει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο μηχανισμό διαχείρισης των υδάτινων πόρων της, θέλοντας να διορθώσουμε τις όποιες διαρθρωτικές στρεβλώσεις, αδυναμίες του τομέα διαχείρισης υδάτων και τη βελτίωση της διακυβέρνησης του τομέα».
Στο Υπουργικό Συμβούλιο την περασμένη εβδομάδα, είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας «εγκρίναμε την υλοποίηση του σχεδίου δράσης για τη μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης των υδάτων», τονίζοντας πως όλα αυτά «συνθέτουν μια ολιστική προσέγγιση, μια ολιστική πολιτική που δεν περιορίζεται σε αριθμούς και σε έργα, αλλά θεμελιώνει και μια νέα αντίληψη που όλοι μας οφείλουμε να έχουμε σε σχέση με τη διαχείριση του νερού».
Ανέφερε περαιτέρω ότι «και το 2026 προγραμματίζονται περαιτέρω στοχευμένες δράσεις με έργα που θα ενδυναμώσουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ανταποκρινόμαστε θετικά στα σχετικά αιτήματα των ΕΟΑ, θα εκσυχρονίσουμε τις υδατικές υποδομές και θα ενισχύσουν και τη βιωσιμότητα των Κοινοτήτων μας».
Όπως είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας «ως Πολιτεία θα συνεχίσουμε να επενδύουμε ουσιαστικά με συνέπεια, με ξεκάθαρο σχεδιασμό, στηρίζοντας τους ΕΟΑ. Η διαχείριση του νερού δεν είναι μόνο ένα τεχνικό ζήτημα, είναι μια υπόθεση ευθύνης, συνεργασίας και μέριμνας και για το σήμερα αλλά και για το μέλλον της χώρας μας, για τις μελλοντικές γενιές του τόπου μας».
Το έργο αυτό, ανέφερε «υλοποιήθηκε περίπου σε δύο χρόνια, γενικότερα τέτοια έργα θα ήταν ευχής έργο να υλοποιούνταν μέσα στα χρονοδιαγράμματα, αλλά για τέτοια έργα η υλοποίηση τους εντός χρονοδιαγραμμάτων είναι καθοριστικής σημασίας», τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας όλων.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας συνεχάρη και δημόσια τον Πρόεδρο του ΕΟΑ Λάρνακας και εγκωμίασε τον ίδιο και την ομάδα του.
