Τη θέση ότι η οριστική απόφαση για το κλείσιμο του Melios Zoo, μετά από μια μακρά και πολυετή δικαστική διαδικασία που έφτασε μέχρι και το Ανώτατο Δικαστήριο, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επιτυχία, εκφράζει με ανακοίνωσή του το Πράσινο Κόμμα Κύπρου. Εξηγεί ότι, αντίθετα, αναδεικνύει την αδυναμία του κράτους να διαχειριστεί έγκαιρα ένα γνωστό πρόβλημα, πριν αυτό οδηγηθεί σε ακραίες και μη αναστρέψιμες καταστάσεις.
Αυτούσια η ανακοίνωση
Η οριστική απόφαση για το κλείσιμο του Melios Zoo, μετά από μια μακρά και πολυετή δικαστική διαδικασία που έφτασε μέχρι και το Ανώτατο Δικαστήριο, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επιτυχία.
Αντίθετα, αναδεικνύει μια βαθύτερη θεσμική αποτυχία:
την αδυναμία του κράτους να διαχειριστεί έγκαιρα ένα γνωστό πρόβλημα, πριν αυτό οδηγηθεί σε ακραίες και μη αναστρέψιμες καταστάσεις.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη
Ως Πράσινο Κόμμα, ανεξάρτητο που δε σχετίζεται με κανένα άλλο πολιτικό κοινοβουλευτικό ή άλλο κόμμα, δηλώνουμε με σαφήνεια:
Όταν μια υπόθεση παραμένει για χρόνια σε εκκρεμότητα, χωρίς ουσιαστική παρέμβαση για βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης, τότε το τελικό «λουκέτο» δεν αποτελεί λύση, αποτελεί ένδειξη αποτυχίας του συστήματος.
Η ευημερία των ζώων είναι αδιαπραγμάτευτη.
Όπου υπάρχουν προβλήματα, αυτά πρέπει να εντοπίζονται έγκαιρα και να διορθώνονται με επιστημονικό και θεσμικό τρόπο. Δεν είναι οικολογία να χαίρεσαι ότι έκλεισε ένας ζωολογικός κήπος τη στιγμή που υπάρχουν χιλιάδες ανυπεράσπιστες ζωές μέσα σε αυτόν!
Καθυστερήσεις αντί λύσεων
Εύλογα προκύπτουν κρίσιμα ερωτήματα:
- Γιατί δεν υπήρξε έγκαιρη κρατική παρέμβαση με σαφές σχέδιο συμμόρφωσης;
- Γιατί δεν προσφέρθηκε τεχνική στήριξη και επιστημονική καθοδήγηση;
- Πώς φτάσαμε στο τελικό στάδιο χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο για τα ίδια τα ζώα;
Το κράτος γνώριζε την κατάσταση.
Το πρόβλημα ήταν διαχρονικά καταγεγραμμένο.
Και όμως, η διαχείριση χαρακτηρίστηκε από καθυστερήσεις και αποσπασματικές ενέργειες, μέχρι που η μόνη επιλογή που απέμεινε ήταν το κλείσιμο.
Η κρίσιμη παράμετρος: Τα ίδια τα ζώα
Τα περισσότερα ζώα που βρίσκονται σε ζωολογικούς κήπους:
- έχουν γεννηθεί σε συνθήκες αιχμαλωσίας,
- έχουν αναπτυχθεί με ανθρώπινη φροντίδα,
- και δεν διαθέτουν τις δεξιότητες επιβίωσης που απαιτούνται για την άγρια φύση.
Συνεπώς, η απελευθέρωσή τους στο φυσικό περιβάλλον δεν αποτελεί ρεαλιστική ή υπεύθυνη λύση, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε βέβαιο θάνατο ή σοβαρή κακοποίηση.
Η διαχείριση αυτών των ζώων απαιτεί εξειδικευμένο σχέδιο μετεγκατάστασης, φροντίδας και δια βίου προστασίας.
Ευθύνη και στον δημόσιο διάλογο
Οφείλουμε να είμαστε ειλικρινείς:
Μέρος του δημόσιου λόγου επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά σε καταγγελίες και πίεση για κλείσιμο, χωρίς την ίδια ένταση σε:
- εφαρμόσιμες λύσεις
- μεταβατικά σχέδια
- ρεαλιστικές επιλογές για τα ζώα
Η οικολογία και η φιλοζωία δεν μπορούν να λειτουργούν μόνο ως μηχανισμοί πίεσης.
Οφείλουν να συνοδεύονται από ευθύνη, γνώση και εφαρμόσιμες προτάσεις.
Επιλεκτική ευαισθησία δεν αποτελεί πολιτική
Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε μια σημαντική αντίφαση:
Η ένταση της αντίδρασης στην παρούσα υπόθεση δεν ήταν αντίστοιχη με άλλες περιπτώσεις μαζικής θανάτωσης ζώων, όπως σε επιδημιολογικές κρίσεις (π.χ. αφθώδης πυρετός).
Η προστασία των ζώων δεν μπορεί να εφαρμόζεται επιλεκτικά.Η ευαισθησία δεν μπορεί να εξαρτάται από τη δημοσιότητα.
Η δική μας προσέγγιση
Ως Πράσινο Κόμμα, είχαμε επισκεφθεί τον χώρο και εκφράσει την πρόθεσή μας για στήριξη πριν η κατάσταση φτάσει στο σημερινό σημείο.
Η πολιτική μας βασίζεται σε έναν διαφορετικό δρόμο:
- Έγκαιρη παρέμβαση πριν τα προβλήματα εξελιχθούν σε κρίση
- Στήριξη και καθοδήγηση για συμμόρφωση
- Συνεργασία με επιστήμονες, κτηνιάτρους και ειδικούς φορείς
- Σχέδια διαχείρισης που θέτουν τα ζώα στο επίκεντρο
Το κρίσιμο ερώτημα
Σήμερα, το βασικό ερώτημα δεν είναι ποιος «δικαιώθηκε».
Το πραγματικό ερώτημα είναι:
Τι θα απογίνουν τα ζώα;
Χωρίς ένα σαφές, δημόσιο και επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο για:
- μετεγκατάσταση
- φροντίδα
- παρακολούθηση
το κλείσιμο δεν μπορεί να θεωρείται ολοκληρωμένη λύση.
Ξεκάθαρη θέση: Η ευθανασία δεν είναι λύση
Θέλουμε να είμαστε απολύτως σαφείς:
Η ευθανασία άγριων ζώων, ως λύση διαχείρισης, δεν είναι αποδεκτή.
Η διεθνής πρακτική και οι ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές δίνουν προτεραιότητα σε:
- μεταφορά σε πιστοποιημένους ζωολογικούς κήπους
- καταφύγια άγριας ζωής (sanctuaries)
- προγράμματα διατήρησης
Η ευθανασία μπορεί να εξετάζεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις σοβαρής ασθένειας και ανίατου πόνου, ποτέ ως διοικητική λύση.
Ευρωπαϊκή διάσταση και πολιτική πίεση
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημαντικοί οργανισμοί έχουν τοποθετηθεί ξεκάθαρα υπέρ της προστασίας των ζώων και κατά της αυθαίρετης θανάτωσης:
- EAZA (European Association of Zoos and Aquaria)
- Eurogroup for Animals
- Born Free Foundation (Europe)
- Four Paws Europe
- RSPCA (UK)
Οι οργανισμοί αυτοί προωθούν πολιτικές:
- ευημερίας ζώων
- υπεύθυνης διαχείρισης
- αποφυγής ευθανασίας ως λύσης
Η αξιοποίηση αυτών των φορέων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην άσκηση πίεσης για εφαρμογή ευρωπαϊκών προτύπων και στη διασφάλιση ότι τα ζώα θα τύχουν της προστασίας που δικαιούνται.
Τελική τοποθέτηση Πράσινου Κόμματος
Η κοινωνία αξίζει σοβαρές, τεκμηριωμένες και υπεύθυνες πολιτικές.
Και τα ζώα αξίζουν κάτι περισσότερο από καθυστερημένες αποφάσεις και πρόχειρες λύσεις.
Αξίζουν πραγματική προστασία, σχεδιασμό και σεβασμό.
