Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η εικόνα για την Κύπρο όσον αφορά τη μικροβιακή αντοχή και σε βασικά βακτήρια που εντοπίζονται στα τρόφιμα, σύμφωνα με τη νέα ευρωπαϊκή έκθεση της Ευρωπαϊκής Αρχής Ασφάλειας Τροφίμων και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Ελέγχου Λοιμώξεων που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.
Το βακτήριο Campylobacter και η Salmonella είναι από τα συχνότερα βακτήρια που μεταδίδονται μέσω τροφίμων, κυρίως από ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα πουλερικά, κρέας και αυγά, προκαλώντας γαστρεντερίτιδα, ενώ σε ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, μπορεί να οδηγήσουν σε σοβαρότερες επιλοκές.
Για το 2024, η Κύπρος καταγράφει ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά αντοχής στο Campylobacter jejuni σε ανθρώπους.
Πάνω από το 90% των στελεχών εμφανίζουν ανθεκτικότητα στη σιπροφλοξασίνη, ένα ιδιαίτερα σημαντικό αντιβιοτικό για τη θεραπεία σοβαρών λοιμώξεων, ενώ πολύ υψηλή, μεταξύ 75% και 83,8%, είναι και η αντοχή στις τετρακυκλίνες.
Αντίθετα, η αντοχή στην ερυθρομυκίνη, που αποτελεί θεραπεία πρώτης γραμμής για λοιμώξεις από Campylobacter, παραμένει χαμηλή.
Αξιοσημείωτο το γεγονός ότι, πέραν των ήδη υψηλών ποσοστών, η Κύπρος καταγράφει και στατιστικά σημαντική αυξητική τάση την περίοδο 2014–2024 στην αντοχή του Campylobacter jejuni στη σιπροφλοξασίνη στους ανθρώπους.
Στην περίπτωση της Salmonella, η εικόνα είναι πιο σύνθετη, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή έκθεση.
Συγκεκριμένα και παρά το γεγονός ότι η αντοχή στο αντιμικροβιακό «σιπροφλοξασίνη», παραμένει υψηλή σε ευρωπαϊκό επίπεδο και αυξητική στα ανθρώπινα περιστατικά, για την Κύπρο καταγράφεται θετική εξέλιξη αφού την περίοδο 2014–2024 σημειώθηκε σημαντική μείωση της αντοχής στην αμπικιλλίνη στους ανθρώπους.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η εικόνα παραμένει ανησυχητική, αν και καταγράφονται και θετικές τάσεις σε ορισμένες χώρες.
Για το Campylobacter στους ανθρώπους καταγράφεται πολύ υψηλή αντοχή στη σιπροφλοξασίνη σε μεγάλο αριθμό κρατών-μελών.
Σε αρκετές χώρες, όπως αναφέρεται στην έκθεση, η εκτεταμένη αυτή αντοχή έχει οδηγήσει στο να μη συνιστάται πλέον η σιπροφλοξασίνη για τη θεραπεία λοιμώξεων από Campylobacter. Αντίθετα, η συνολική αντοχή στην ερυθρομυκίνη παραμένει χαμηλή.
Όσον αφορά τη Salmonella, τόσο σε ανθρώπους όσο και σε ζώα παραγωγής τροφίμων, παρατηρείται υψηλή αντοχή στη σιπροφλοξασίνη, με αυξητική τάση τα τελευταία χρόνια στα περιστατικά που αφορούν ανθρώπους.
Ταυτόχρονα, καταγράφονται υψηλά ποσοστά αντοχής και σε συχνά χρησιμοποιούμενα αντιμικροβιακά, όπως η αμπικιλλίνη, οι τετρακυκλίνες και οι σουλφοναμίδες.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται και θετικά δεδομένα, καθώς σε 19 χώρες, μεταξύ αυτών και η Κύπρος, καταγράφηκε μείωση την τελευταία δεκαετία της αντοχής της Salmonella στην αμπικιλλίνη και σε 14 χώρες στις τετρακυκλίνες.
Σε ό,τι αφορά το E. coli σε ζώα παραγωγής τροφίμων, σε ορισμένες χώρες καταγράφηκε η ανίχνευση στελεχών ανθεκτικών στις καρβαπενέμες, που αποτελούν αντιμικροβιακά φάρμακα «τελευταίας γραμμής» για τον άνθρωπο.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι τα πρότυπα αντοχής διαφέρουν σημαντικά μεταξύ χωρών και συνδέονται με τον τρόπο χρήσης των αντιμικροβιακών, τις γεωργικές πρακτικές και τα μέτρα πρόληψης λοιμώξεων που λαμβάνονται.
