Το Cambridge Dictionary ανακοίνωσε τη λέξη της χρονιάς για το 2025, επιλέγοντας τον όρο «parasocial», που περιγράφει τη σύνδεση ή το αίσθημα οικειότητας που αναπτύσσουν οι άνθρωποι με κάποιον τον οποίο δεν γνωρίζουν προσωπικά – είτε πρόκειται για δημόσιο πρόσωπο είτε ακόμη και για μια τεχνητή νοημοσύνη.
Ο όρος επινοήθηκε το 1956 από τους κοινωνιολόγους Donald Horton και Richard Wohl, οι οποίοι ήθελαν να περιγράψουν τον τρόπο με τον οποίο οι τηλεθεατές δημιουργούσαν «παρακοινωνικές» σχέσεις με τηλεοπτικές προσωπικότητες, σύμφωνα με δήλωση που δημοσίευσε το λεξικό. Το φαινόμενο αυτό συνεχίζεται και σήμερα, καθώς οι χρήστες των κοινωνικών μέσων δημιουργούν παρακοινωνικές σχέσεις με διασημότητες, influencers και διαδικτυακές προσωπικότητες με τις οποίες δεν έχουν καμία προσωπική σχέση.
Ένα βασικό παράδειγμα που αναφέρεται στο Cambridge Dictionary είναι η τραγουδίστρια Taylor Swift, η οποία ανακοίνωσε τον αρραβώνα της με τον αστέρα του NFL Travis Kelce φέτος, με πολλούς θαυμαστές να μιλούν για τα ειλικρινή συναισθήματά τους προς ένα ζευγάρι που η συντριπτική πλειοψηφία δεν είχε συναντήσει ποτέ. Ένα άλλο παράδειγμα είναι η βρετανίδα τραγουδίστρια Lily Allen, το τελευταίο άλμπουμ της οποίας, «West End Girl», αφηγείται την ιστορία ενός χωρισμού και προκάλεσε «παρακοινωνικό ενδιαφέρον για την ερωτική της ζωή», σύμφωνα με τη δήλωση.
Οι… προσωπικές σχέσεις με το ChatGPT
Η χρήση του όρου έχει αυξηθεί φέτος, ιδίως καθώς έχουν έρθει στο προσκήνιο οι ανησυχίες για τις σχέσεις που έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν ορισμένοι άνθρωποι με chatbots τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT. Ο Colin McIntosh, λεξικογράφος στο Cambridge Dictionary, δήλωσε ότι η λέξη «αποτυπώνει το zeitgeist του 2025» και δείχνει πώς αλλάζει η γλώσσα.
«Αυτό που κάποτε ήταν ένας εξειδικευμένος ακαδημαϊκός όρος έχει γίνει mainstream», ανέφερε στην ανακοίνωση. «Εκατομμύρια άνθρωποι εμπλέκονται σε παρακοινωνικές σχέσεις, ενώ πολλοί περισσότεροι απλώς ενδιαφέρονται για την άνοδό τους», πρόσθεσε ο McIntosh. «Η γλώσσα γύρω από τα παρακοινωνικά φαινόμενα εξελίσσεται γρήγορα, καθώς η τεχνολογία, η κοινωνία και ο πολιτισμός μεταβάλλονται και μεταλλάσσονται: από τις διασημότητες έως τα chatbots», είπε.
Η Simone Schnall, καθηγήτρια πειραματικής κοινωνικής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, δήλωσε ότι η λέξη «είναι μια εμπνευσμένη επιλογή». «Η άνοδος των παρακοινωνικών σχέσεων έχει επαναπροσδιορίσει το φαινόμενο των θαυμαστών, των διασημοτήτων και, με την τεχνητή νοημοσύνη, τον τρόπο με τον οποίο οι απλοί άνθρωποι αλληλεπιδρούν στο διαδίκτυο», είπε. «Έχουμε εισέλθει σε μια εποχή όπου πολλοί άνθρωποι δημιουργούν ανθυγιεινές και έντονες παρακοινωνικές σχέσεις με influencers», πρόσθεσε η Schnall.
«Αυτό οδηγεί στην αίσθηση ότι οι άνθρωποι «γνωρίζουν» εκείνους με τους οποίους δημιουργούν παρακοινωνικούς δεσμούς, μπορούν να τους εμπιστεύονται και ακόμη και σε ακραίες μορφές πίστης. Ωστόσο, είναι εντελώς μονόπλευρο».
Το Cambridge Dictionary υπογράμμισε επίσης μια σειρά από άλλες λέξεις που, όπως είπε, είχαν «σημαντική επίδραση» φέτος.
Το νέο… τρας
Μεταξύ αυτών είναι η λέξη «slop», που ορίζεται ως «περιεχόμενο στο διαδίκτυο που είναι πολύ χαμηλής ποιότητας, ειδικά όταν δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη», καθώς και η λέξη «memeify», που σημαίνει «να μετατρέψεις ένα γεγονός, μια εικόνα, ένα πρόσωπο κ.λπ. σε meme».
Το λεξικό πρόσθεσε 6.000 νέες λέξεις φέτος, με αξιοσημείωτες νέες προσθήκες όπως «delulu», «skibidi» και «tradwife».
protothema.gr
