Περήφανο όχι μόνο για τα ακαδημαϊκά του επίπεδα, αλλά και για τα ερευνητικά του επιτεύγματα, δηλώνει το Πανεπιστήμιο Κύπρου, καθώς τα τελευταία χρόνια έχει μπει για τα καλά στα βαθιά της ερευνητικής δραστηριότητας, η οποία δεν μένει μόνο στα δικά του στεγανά.
Ως ένα ακαδημαϊκό ίδρυμα ερευνητικά προσανατολισμένο, όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο πρύτανής του, καθηγητής Τάσος Χριστοφίδης, το Πανεπιστήμιο Κύπρου εξασφάλισε εξωτερική χρηματοδότηση ύψους πέραν των 37 εκατομμυρίων ευρώ για το 2025, ενώ η συνολική εξωτερική χρηματοδότηση από τη λειτουργία του το 1993 ξεπερνά τα €457 εκατ. και εκτείνεται σε 2.565 ερευνητικά έργα.
Τα πιο πάνω στοιχεία, είναι μερικά μόνο, από όσα παρουσιάστηκαν χθες από τις Αρχές του ακαδημαϊκού ιδρύματος, οι οποίες παρέθεσαν σημαντικές πληροφορίες, που άπτονται του έργου, του ρόλου και της αποστολής του πανεπιστημίου, καθώς και του αποτυπώματος που αφήνει στην εθνική οικονομία και στην κοινωνία ευρύτερα.
Όπως εξήγησε ο κ. Χριστοφίδης, οι χρηματοδοτήσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (υπάρχουν 32 προγράμματα του Συμβουλίου) προκύπτουν μέσα από μία έντονα ανταγωνιστική διαδικασία, κάτι που αναδεικνύει το υψηλό επίπεδο της ερευνητικής παραγωγής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στα ακόλουθα παραδείγματα, για το 2025:
>> Η επίκουρη καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικής, Ελένη Βρυωνίδου, εξασφάλισε χρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας και πιο συγκεκριμένα ERC Starting Grant για το έργο EFT4NP, με αντικείμενο τη διερεύνηση φαινομένων πέραν του Καθιερωμένου Προτύπου μέσω ανάλυσης δεδομένων του Μεγάλου Επιταχυντή Αδρονίων (CERN).
>> Ο καθηγητής Ιωάννης Κρικίδης έλαβε ERC Proof-of-Concept για την εφαρμογή κβαντικών υπολογιστικών μοντέλων σε δίκτυα 6G (έργο QUARTO).
>> Ο καθηγητής Μάριος Πολυκάρπου εξασφάλισε ERC Proof-of-Concept για το έργο WaterSAFE, αναπτύσσοντας ολοκληρωμένη λύση κυβερνο-φυσικής ασφάλειας για συστήματα πόσιμου νερού.
>> Στον τομέα της βιοϊατρικής έρευνας, το Κέντρο Αριστείας biobank.cy κατέγραψε συμμετοχή 10.000 εθελοντών, παράγοντας σημαντικά ερευνητικά ευρήματα που ενισχύουν την ιατρική ακριβείας και τη γενετική χαρτογράφηση του κυπριακού πληθυσμού.
Πέραν όμως από τη σημασία που έχει ο τομέας της έρευνας για ένα ακαδημαϊκό ίδρυμα, ο πρύτανης εστίασε και σε μια άλλη πτυχή: Σε αυτήν της εργοδότησης νέων επιστημόνων στα ερευνητικά προγράμματα αλλά και στην εισροή χρημάτων στα ταμεία του κράτους από την έρευνα που «τρέχει».
Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Συμβουλίου του Πανεπιστημίου Κύπρου, Τάσος Αναστασίου, αφού αναφέρθηκε στη μεγάλη προσφορά του ιδρύματος στην κοινωνία, εστίασε και στη σημαντική συνεισφορά του σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων στην αντιστροφή του brain drain και στη διατήρηση του κοινωνικού ιστού. Σύμφωνα με τον κ. Αναστασίου, για κάθε ευρώ που επενδύεται στο πανεπιστήμιο, το συνολικό οικονομικό όφελος είναι εφτά φορές μεγαλύτερο, ενώ η συνολική συμβολή του Πανεπιστημίου Κύπρου στο ΑΕΠ ανέρχεται στα €574 εκατ. Όπως καταδεικνύουν επίσημα στοιχεία, για κάθε ένα εκατομμύριο ευρώ που επενδύεται στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, το συνολικό οικονομικό προϊόν της χώρας αυξάνεται κατά €7,06 εκατ. ενώ το ΑΕΠ ενισχύεται κατά €3,42 εκατ.
Το παρόν και το μέλλον του ιδρύματος
Στο πλαίσιο της παρουσίασης, τέθηκαν και άλλα –εξίσου ενδιαφέροντα– ζητήματα που αφορούν όχι μόνο το παρόν του ιδρύματος, αλλά και την επόμενη του μέρα. Μερικά από αυτά είναι:
>> Αγγλόφωνα προγράμματα: Σύμφωνα με την ενημέρωση που έγινε, μετά την πρόσφατη ψήφιση της σχετικής νομοθεσίας, τον ερχόμενο Σεπτέμβριο θα προσφερθεί το πρώτο αγγλόφωνο πρόγραμμα σε συνεργασία με το Young Universities or the Future of Europe, στον τομέα της Αστικής Βιωσιμότητας. Από τον Σεπτέμβριο του 2027, το πανεπιστήμιο θα είναι σε θέση να προσφέρει και άλλα αγγλόφωνα προγράμματα, για τα οποία ήδη τα διάφορα τμήματά του εργάζονται πυρετωδώς. Η επιλογή για το ποια θα είναι τελικά τα προγράμματα που θα επιλεχθούν βασίζεται σε κριτήρια που ήδη έχουν θεσμοθετηθεί (π.χ. βιωσιμότητα κ.λπ.).
>> Μετακίνηση του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο σχολείο Φανερωμένης: Μετά την αλλαγή πλεύσης όσον αφορά στη στέγαση της Αρχιτεκτονικής στη Φανερωμένη στο κέντρο της Λευκωσίας, κάτι τελικά που δεν θα γίνει, η απόφαση αυτή αφορά το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, με το πανεπιστήμιο να υπολογίζει πως αυτό θα γίνει περίπου σε δύο χρόνια. Με την εξέλιξη αυτή αλλά και με τη σε βάθος χρόνου μετακίνηση «άστεγων» σχολών στην Πανεπιστημιούπολη, ο χώρος της Καλλιπόλεως θα αξιοποιείται από το Τμήμα Αρχιτεκτονικής.
>> Ιατρική Σχολή και ο «πονοκέφαλος» των πανεπιστημιακών κλινικών: Αναφορικά με το κτήριο της Ιατρικής Σχολής, αυτό έχει ολοκληρωθεί και αυτή την περίοδο επιπλώνεται. Σε μερικές εβδομάδες αναμένεται να δεχθεί τους πρώτους του ενοίκους. Για την απουσία των πανεπιστημιακών κλινικών, ένα θέμα το οποίο χρονίζει, οι Αρχές του Πανεπιστημίου Κύπρου τόνισαν τη μεγάλη σημασία που έχει η διευθέτηση του. Λέχθηκε πως υπάρχουν περιπτώσεις ακαδημαϊκών που εγκαταλείπουν το πανεπιστήμιο λόγω του ότι δεν υπάρχουν πανεπιστημιακές κλινικές και πως το ίδρυμα χάνει ικανότατους επιστήμονες.
>> Φοιτητικές εστίες: Ένα άλλο θέμα που μετράει χρόνια είναι η ανέγερση της δεύτερης φάσης των φοιτητικών εστιών, οι οποίες σήμερα λόγω της στεγαστικής κρίσης είναι επιτακτική ανάγκη. Σύμφωνα με τους αρμόδιους του πανεπιστημίου, μετά από χρονοβόρες διαδικασίες και επιπρόσθετες απαιτήσεις από το υπουργείο Οικονομικών (σχετικά με μελέτες), αναμένεται ότι το θέμα θα διευθετηθεί σύντομα. Σε μερικές μέρες αναμένεται η ολοκλήρωση μίας υπομελέτης, με το πανεπιστήμιο να είναι αισιόδοξο ότι σύντομα θα μπορεί να προχωρήσει. Σημειώνεται ότι η δεύτερη φάση των εστιών θα αποτελείται από 930 κλίνες (υπάρχουν ήδη στην πρώτη φάση 208 κλίνες), ενώ η τρίτη φάση περιλαμβάνει άλλες 900. Το συνολικό κόστος κατασκευής εκτιμάται περί τα €71 εκατ.
>> Ακαδημαϊκή επάρκεια φοιτητών: Για τα εφόδια που αποκτούν οι φοιτητές του Πανεπιστημίου Κύπρου, με αποτέλεσμα να μπορούν να σταθούν επάξια στην αγορά εργασίας και να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις της, μίλησε τόσο ο πρύτανης, όσο και η αντιπρόεδρος του Συμβουλίου, Ανδρούλα Βασιλείου. Ο κ. Χριστοφίδης αναφέρθηκε στην ανατροφοδότηση που λαμβάνει το πανεπιστήμιο από εργοδότες αλλά και από εξωτερικούς οργανισμούς για την επάρκεια των αποφοίτων, ενώ η κ. Βασιλείου τόνισε τις δεξιότητες που οι νέοι του πανεπιστημίου αποκτούν. Όπως είπε «οι απόφοιτοί μας έμαθαν να σκέφτονται και να βοηθούν τον τόπο. Δεν θέλουμε να βγάζουμε απλώς επιστήμονες με ξηρές γνώσεις αλλά ανθρώπους με κριτική σκέψη και με σημαντικές δεξιότητες και ικανότητες». Παρόντες ήταν και τρεις φοιτητές, οι οποίοι μίλησαν για την εμπειρία τους στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και για τα εφόδια που έχουν λάβει από αυτό.
>> Άλλα ζητήματα: Α) Το μεγάλο φωτοβολταϊκό πάρκο του πανεπιστημίου εντός της νεκρής ζώνης τέθηκε σε λειτουργία. Β) Ο σχεδιασμός για ανάπτυξη της Πανεπιστημιούπολης συνεχίζεται και σε αυτόν περιλαμβάνονται η δημιουργία Σχολών που τώρα είναι εκτός, πάρκου αλλά και περιμετρικών χώρων στάθμευσης καθώς αυτό είναι ένα ζήτημα το οποίο δυσκολεύει τους φοιτητές.
