Ο Ρομπέρτο Μπάτζο είχε σχεδιάσει σε 901 σελίδες την εξέλιξη του ιταλικού ποδοσφαίρου, αλλά κατέληξε στα βράχια!

Το ποδόσφαιρο είναι ένα άθλημα που σε βάθος χρόνου αποδίδει δικαιοσύνη. Ο σωστός προγραμματισμός, οι κινήσεις με ποδοσφαιρικά κριτήρια, οι άνθρωποι που το διοικούν και οι σύμβουλοι που πλαισιώνουν ένα οικοδόμημα, καθιστούν το πόσο ισχυρό μπορεί να είναι και αν οι βάσεις που θα μπουν σε αυτό θα είναι γερές για τα επόμενα χρόνια. Όλα αυτά ταιριάζουν γάντι στο ιταλικό ποδόσφαιρο και στην εξέλιξη που δεν έχει. Τα αποτέλεσμα είναι γνωστά και φαίνονται ξεκάθαρα από τα αποτελέσματα του. Σε συλλογικό επίπεδο αλλά ιδιαίτερα και σε διεθνές. Μοναδική εξαίρεση, το… πυροτέχνημα με την κατάκτηση του Euro το 2021.

Το ποδόσφαιρο της Ιταλίας πάντως μπορεί να χαρακτηριστεί ως χιλιοταλαιπωρημένο. Έχει περάσει από σαράντα κύματα. Το σκάνδαλο Calciopoli ήταν ένα μεγάλο χτύπημα προς την κατάρρευση του όλου οικοδομήματος, αλλά λίγα χρόνια αργότερα το αποτελείωσαν οι ίδιοι οι άνθρωποι του ποδοσφαίρου. Για την ακρίβεια αυτοί που το διοικούσαν, οι οποίοι δεν άκουσαν τις φωνές και αμέλησαν την καθίζηση του. Ούτε και όταν προσπάθησε ένα θρύλος να το σώσει, έκαναν αυτό που έπρεπε. Τον παραμέλησαν! Διότι ο Ρομπέρτο Μπάτζο μέσα από ένα πλάνο 901 σελίδων, θέλησε να βγάλει από το τέλμα το ποδόσφαιρο της χώρας του και να το χτίσει από την αρχή. Η εξέλιξη του ποδοσφαίρου της Ιταλίας, παρέα με το πλάνο της θεϊκής αλογοουράς, κατέληξαν στον κάλαθο των αχρήστων…

Πριν από 13 χρόνια λοιπόν, ο άνθρωπος που λατρεύεται στη γειτονική χώρα αποφάσισε να παραιτηθεί από τον ρόλο του αθλητικού διευθυντή από την ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Ιταλίας. Αφορμή στάθηκε το report που παρουσίασε στην FIGC αλλά δεν ίδρωσε το αυτί κανενός.

«Δεν μου επετράπη να εκτελέσω το καθήκον που μου ανατέθηκε και δεν είμαι διατεθειμένος να προχωρήσω παραπέρα. Έγραψα ένα βιβλίο 900 σελίδων (σσ. με τίτλο «Ανανέωση του Μέλλοντος») που παρουσιάστηκε τον Νοέμβριο του 2011, αλλά κατέληξε ως μια μεγάλη σπατάλη χαρτιού», ανέφερε ο θρυλικός ποδοσφαιριστής.

Για να φτάσει στο τελικό αποτέλεσμα και στην παρουσίαση μιας πλήρους μελέτης, ο Μπάτζο συγκέντρωσε μια ομάδα περίπου 50 συνεργατών. Ανάμεσα σε αυτούς βρίσκονταν προπονητές, ερευνητές, αναλυτές ποδοσφαίρου, σκάουτερς, ειδικοί σύμβουλοι, στους οποίους ανατέθηκε η ανάλυση δεδομένων και η διαβούλευση με ανθρώπους που εργάζονταν σε διάφορους τομείς. Είτε μιλώντας για ανθρώπους του ποδοσφαίρου (όπως αθλητικούς διευθυντές, υπεύθυνους ακαδημιών, υπεύθυνους προσλήψεων), είτε για ανθρώπους με ακαδημαϊκή εκπαίδευση. Μελέτησαν επίσης διάφορα μοντέλα από άλλες χώρες, όπως της Ισπανίας, της Γερμανίας, της Πορτογαλίας αλλά και της Ιταλίας. Μέσα από τα συμπεράσματά τους κατέληξαν σε μια ολοκληρωμένη έκθεση 901 σελίδων.

To report του Ρομπέρτο Μπάτζο βασιζόταν σε συγκεκριμένους άξονες.

1) Ο πρωταρχικός στόχος του masterplan
Το report ήταν ουσιαστικά ένα λεπτομερέστατο πλάνο αναδιάρθρωσης του ιταλικού ποδοσφαίρου. Στόχος του ήταν η παραγωγή περισσότερων ταλέντων, η βελτίωση τεχνικής ποιότητας, ο εκσυγχρονισμός των δομών. Σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, το πρόβλημα της Ιταλίας δεν είναι οι ποδοσφαιριστές, αλλά το σύστημα και ο τρόπος παραγωγής τους.

2) Η διάγνωση
Το ραπόρτο του Μπάτζο ξεκινούσε με μια εκτενής διάγνωση και επίλυση της κρίσης του ιταλικού ποδοσφαίρου. Τα βασικά προβλήματα που εντόπιζε ο θρύλος του αθλήματος ήταν τα παρακάτω…
-Υπερέμφαση στο αποτέλεσμα στις μικρές ηλικίες.
-Λανθασμένη εκπαίδευση προπονητών.
-Απουσία εθνικής στρατηγικής scouting.
-Έλλειψη data & παρακολούθησης της εξέλιξης.
-Κριτήρια επιλογής παικτών.
-Ευνοϊκή μεταχείριση λόγω ηλικίας (οι μεγαλύτεροι προωθούνταν πιο εύκολα).

3) Μεθοδολογία
Η συνέχεια αποτελούσε τον τρόπο προσέγγισης της όλης μελέτης και τα αποτελέσματα που θα έβγαζε. Καθώς δεν ήταν μια απλή άποψη, αλλά ένα δομημένο και πλήρως μελετημένο έργο.
+Βαθμολόγηση επιδόσεων και σύγκριση με χώρες όπως η Ισπανία, η Γερμανία και η Πορτογαλία.
+Ανάλυση των ακαδημιών.
+Συναντήσεις και συνεντεύξεις ανά τακτά διαστήματα με τους προπονητές.
+Παρακολούθηση του περιβάλλοντος που διεξάγονται οι προπονήσεις.

4) Βασικό πλαίσιο (στηρίζεται σε 4 πυλώνες)
Το σχέδιο βασιζόταν σε 4 πυλώνες, οι οποίοι θα έπρεπε να τηρηθούν και να μην υπάρξει η παραμικρή παρέκκλιση.

A: Μεταρρύθμιση της Εκπαίδευσης Προπονητών
+Νέες σχολές προπονητών
+Υποχρεωτική παιδαγωγική κατάρτιση
+Συνεχής αξιολόγηση

*Η ιδέα πίσω από τα παραπάνω ήταν πως ο προπονητής δεν θα έπρεπε απλώς να κατανοεί και να γνωρίζει τις βασικές αρχές του αθλήματος, αλλά και να είναι εκπαιδευτής ανθρώπων και διαχειριστής προσωπικοτήτων.

B. Εθνικό σύστημα σκάουτινγκ
+Η Ιταλία χωρισμένη σε 100 ζώνες σκάουτινγκ
+Τυποποιημένες αναφορές.
+Συνεχής ροή δεδομένων

*Αυτό θα λειτουργούσε ως ένα κεντρικό τμήμα σκάουτινγκ, το οποίο θα παρείχε όλες τις πληροφορίες για τα ταλέντα της χώρας.

C. Μοντέλο Ανάπτυξης Ποδοσφαιριστών
–Λιγότερη έμφαση στη δύναμη και την ταχύτητα.
+Εστίαση στην τεχνική κατάρτιση, την λήψη αποφάσεων και τη δημιουργία.

*Ουσιαστικά, η δουλειά θα στηριζόταν αρκετά στο μοντέλο της «Masia», θέλοντας πρωτίστως να φτιάξουν καλύτερους ποδοσφαιριστές στο τεχνικό κομμάτι και λιγότερο «αθλητές». Θα υπήρχε μια μεγάλη αλλαγή στη φιλοσοφία και στη δουλειά των νεαρών ποδοσφαιριστών.

D. Υποδομές Δεδομένων & Έρευνας
+Εθνική βάση δεδομένων παικτών
+Βίντεο για κάθε ποδοσφαιριστή & διαρκής παρακολούθηση.
+Συνεργασία με πανεπιστήμια.

*Οι παραπάνω επιλογές θεωρούνταν… ahead of its time ή σε απλά ελληνικά «πολύ μπροστά» για την εποχή. Θα αποτελούσαν ουσιαστικά τον… πρόγονο των analytics που χρησιμοποιούνται κατά κόρον πλέον στο ποδόσφαιρο.

5) Φιλοσοφικό πλαίσιο (το πιο… Ρομπέρτο Μπάτζο κομμάτι)
+Ανάπτυξη προσωπικότητας
+Ηθικές αξίες
+Εκπαίδευση πέρα από το γήπεδο

*Το report είχε έντονη ανθρωποκεντρική διάσταση και το ποδόσφαιρο χρησιμοποιούνταν ως ένας οδηγός για την περαιτέρω εκπαίδευσή τους, η οποία περιστοιχιζόταν γύρω από τις παραπάνω ιδέες.

6) Συγκριτική διερεύνηση
Το report του Ρομπέρτο Μπάτζο προήλθε μετά από εμπεριστατωμένη έρευνα, μελέτη του μοντέλου διάφορων άλλων σχολών του ποδοσφαίρου και αρκετή συζήτηση με ανθρώπους μέσα και έξω από τον χώρο, όπως προαναφέραμε. Άντλησε πολλά στοιχεία από άλλα projects και είχε όλα τα φόντα για να πετύχει…

A. Γερμανία (στοιχεία από το πλάνο αναδόμησης πριν το 2000)
+Εθνικό Δίκτυο Ακαδημιών
+Δίκτυο Σκάουτινγκ
+Αλλαγή στον τρόπο λειτουργίας της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας (DFB)

B. Ισπανία (πλάνο… 2000s)
+Έμφαση στην τεχνική εκπαίδευση.
+Positional play

7) Γιατί δεν εφαρμόστηκε
Α. Σύμφωνα με όσα διέρρευσαν στον Τύπο εκείνο το διάστημα αλλά και μεταγενέστερα, ήταν μια κλασική περίπτωση θεσμικής αδράνειας. Τα δημοσιεύματα έκαναν λόγο για έγκριση του πλάνου από την FIGC, την ποδοσφαιρική ομοσπονδία. Γιατί δεν εφαρμόστηκε όμως;
–Έλλειψη χρηματοδότησης
–Πολιτική αδράνεια
–Αντιδράσεις από συλλόγους

Β. Σήμερα, το εν λόγω report έχει μπει ξανά στην κουβέντα στα δημοσιογραφικά και ποδοσφαιρικά θεωρεία. Για ποιους λόγους; Γιατί ασφαλώς και απέτυχε να εφαρμοστεί και πλέον θεωρείται ως…:
–Η χαμένη ευκαιρία του ιταλικού ποδοσφαίρου.
–Ένα… blueprint το οποίο θα μπορούσε να είχε αλλάξει τον τρόπο παραγωγής παικτών.

8) Συμπερασματικά…
+Το report ήταν λεπτομερέστατο και μέσα από 901 σελίδες προσπαθούσε να δώσει λύσεις, απαντήσεις και έναν νέο τρόπο λειτουργίας, ξεφεύγοντας από τα στάνταρ της εποχής.
+Αποτελούσε την μεγάλη ευκαιρία για την μεταρρύθμιση του ιταλικού ποδοσφαίρου.
+Εστίαζε στον επανασχεδιασμό του συστήματος ανάπτυξης νέων ποδοσφαιριστών.
+Θα υπήρχε ενιαίο σύστημα παρακολούθησης και αξιολόγησης των παικτών και των προπονητών.
+Οι ιδέες προέρχονταν από ήδη επιτυχημένα μοντέλα, οι οποίες ήταν εμπλουτισμένες και με διάφορες βασικές ανθρώπινες αξίες και εκπαίδευση σε ακαδημαϊκό επίπεδο. Η Ιταλία θα «έφτιαχνε» και ανθρώπους, εκτός από ποδοσφαιριστές.
+Βασική λεπτομέρεια: Η Ιταλία έπρεπε να αλλάξει τον τρόπο που εκπαιδεύει, όχι να ψάχνει απλά καλύτερους ποδοσφαιριστές.
–Θεωρείται ως ένα χαμένο μοντέλο μεταρρύθμισης και τα σημερινά αποτελέσματα αποτελούν μια φυσική εξέλιξη των όσων δεν έγιναν.