Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος ιδρύεται στις 8 Σεπτεμβρίου το 1955. Λίγους μήνες μετά την έναρξη του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα της ΕΟΚΑ. Από την ίδρυση του, πριν ακόμη την ίδρυση της ίδιας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ο Σύλλογος και οι δικηγόροι της Κύπρου, είχαν να αντιμετωπίσουν την ανελευθερία, την αποικιοκρατία και την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την ξένη κατοχή. Έκτοτε, με την νομική κατάρτιση τους, ο Σύλλογος και τα μέλη του, δίνουν καθημερινούς αγώνες. Για τη δικαιοσύνη, για τη δημοκρατία και για το κράτος δικαίου. Για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των θεμελιωδών ελευθεριών των πολιτών.
Οι δικηγόροι της δεκαετίας του 1950, στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων και με τόλμη, σθένος και αποφασιστικότητα επιτέλεσαν το καθήκον τους προς την αγωνιζόμενη πατρίδα.
Αναφέρει χαρακτηριστικά το Συμβούλιο Ιστορικής Μνήμης Αγώνα ΕΟΚΑ σε σχετική έκδοση του:
“Με τη συνεισφορά τους στον αγώνα, οι Κύπριοι Δικηγόροι απέδειξαν ότι το έπος της ΕΟΚΑ δεν πραγματώθηκε μόνο στα πεδία της μάχης αλλά και στις αίθουσες των αποικιακών Δικαστηρίων”.
Οι δικηγόροι των αγωνιστών της ΕΟΚΑ κλήθηκαν όχι μόνο να υπηρετήσουν τις ιερές επιταγές της δικαιοσύνης αλλά και να υπερασπιστούν την εθνική αξιοπρέπεια ενός λαού.
Πέραν από τις σκληρές δικαστικές μάχες που έδωσαν τα μέλη του Συλλόγου, υπερασπιζόμενοι τους αγωνιστές της ΕΟΚΑ ενώπιον των Ειδικών Δικαστηρίων, ο Σύλλογος αναπτύσσει πλούσια δράση προς στήριξη του δοκιμαζόμενου τότε λαού.
Τον Ιούλιο του 1955, ακόμη πριν πάρει νομική υπόσταση, ο Σύλλογος, σε Παγκύπρια συνέλευσή του, καταδικάζει τη θέσπιση του Νόμου Περί Κρατήσεως Ατόμων Άνευ Δίκης.
Το 1956, λίγους μήνες μετά την επίσημη ίδρυση του, ο Σύλλογος συστήνει Επιτροπές Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων σε όλες τις Επαρχίες της Κύπρου, υπό τους Τοπικούς Δικηγορικούς Συλλόγους, που λειτουργούν ως Παρατηρητήρια για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων των πολιτών από τις αποικιοκρατικές αρχές και τις λεγόμενες δυνάμεις ασφαλείας τους.
Καταγράφονται και εκτίθενται οι κακοποιήσεις, τα βασανιστήρια, οι άθλιες συνθήκες κράτησης κρατούμενων αγωνιστών και πολιτών. Με την πίεση που ασκεί ο Σύλλογος και τη δημοσιότητα που δίνει σε παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προστατεύονται, στον μεγαλύτερο δυνατό βαθμό, οι αγωνιστές και οι πολίτες από τη βία των αποικιοκρατών.
Δικηγόροι της Κύπρου οργώνουν όλη την Κύπρο επισκεπτόμενοι τα κρατητήρια των αστυνομικών σταθμών για να εντοπίσουν αγωνιστές, για να αποφευχθεί ο βασανισμός τους, που είχαν συλληφθεί αλλά δεν αποκαλύπτονταν ο τόπος κράτησης τους.
Ο Σύλλογος με τις καταγραφές των Επιτροπών Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ετοιμάζει σχετικό φάκελο για τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων από τους Άγγλους, τις οποίες παρουσιάζει η Ελληνική Κυβέρνηση στο Συμβούλιο της Ευρώπης.
Οι δικηγόροι, ωστόσο, δεν υπερασπίστηκαν τους αγωνιστές μόνο ενώπιον των Δικαστηρίων. Στάθηκαν και ως Υπηρέτες της Αλήθειας και προστάτευσαν τη μνήμη των αγωνιστών της ΕΟΚΑ, εκπροσωπώντας τις οικογένειες τους στις Θανατικές Ανακρίσεις που έγιναν ενώπιον των Ειδικών Δικαστηρίων, όπου επιδίωξαν σε αρκετές περιπτώσεις οι Αποικιοκράτες να σπιλώσουν τη μνήμη των αγωνιστών και να μειώσουν τη θυσία τους.
Χαρακτηριστική η περίπτωση του αείμνηστου Μιχαλάκη Τριανταφυλλίδη, που εκπροσώπησε την οικογένεια του Γρηγόρη Αυξεντίου, όπου το Δικαστήριο αποδεχόμενο την εισήγηση του Τριανταφυλλίδη, απεφάνθη ότι δεν είχε αυτοκτονήσει ο Αυξεντίου, παρά τις αντίθετες επιδιώξεις των Άγγλων.
Ο Μιχαλάκης Τριανταφυλλίδης σε συνέντευξη του το 1997 και αναφερόμενος στην εποχή που υπερασπίστηκε αγωνιστές ανάφερε: «Χωρίς δεύτερη σκέψη εκείνες ήταν οι ωραιότερες μέρες της ζωής μου. Και σαν άνθρωπος και σαν επαγγελματίας. Γιατί γνώρισα πολλούς αγνούς ανθρώπους, απίστευτα αφοσιωμένους σ’ αυτό που έκαναν. Κι είχα την ευκαιρία ν’ αγωνιστώ δίπλα τους, το δικό μου αγώνα, εναντίον των Άγγλων Δικαστών που εστάλησαν ειδικά, με οδηγίες να καταδικάζουν. Εναντίον Άγγλων ανακριτών-βασανιστών που απαιτούσαν ομολογίες, Άγγλων δημοσίων κατηγόρων που ουσιαστικά συνεννοούνταν με τους αστυνομικούς και τους δικαστές για τις καταδίκες. Κάθε φορά που αθωώναμε κάποιο δικό μας ήταν πραγματικά μεγάλη επιτυχία».
Στην Συνέλευση του το 1958, ο Σύλλογος διαμαρτύρεται για την ύπαρξη των Ειδικών Δικαστηρίων και τους Κανονισμούς Έκτακτης Ανάγκης και ζητεί την αποφυλάκιση των μελών του, Ρένου Λυσιώτη και Τίτου Φάνου που ήταν κρατούμενοι στα Κρατητήρια της Πύλας.
Κρατούμενοι κατά τον αγώνα, υπήρξαν και οι δικηγόροι Νικόλαος Αντωνίου, Δημητράκης Δημητριάδης, Άλκης Δημητρίου, Σωτήριος Εμφιετζής, Γεώργιος Ιωαννίδης, Χριστόδουλος Μιχαηλίδης, Γεώργιος Μυλωνάς, Γεώργιος Πολυβίου και άλλοι.
Οι Δικηγόροι υπέστησαν και απόπειρες εξευτελισμού και στοχοποιήθηκαν από τους Άγγλους λόγω της δράσης τους. Όλα όμως τα αντιμετώπισαν με σθένος και θάρρος. Και με απόλυτη προσήλωση στην αποστολή τους.
Ο Λεύκος Κληρίδης, μετέπειτα Πρόεδρος του Συλλόγου, υποχρεώθηκε τον Φεβρουάριο του 1959 από Άγγλους στρατιώτες όπως εξέλθει του αυτοκινήτου του με την οικογένεια του υπό ραγδαία βροχή και όπως αφαιρέσει τα παπούτσια του μέσα στις λάσπες.
Ακόμη και τον τότε Πρόεδρο του Συλλόγου, Στέλιο Παυλίδη, όταν επισκέφθηκε τον μελλοθάνατο Μιχαλάκη Καραολή στις Κεντρικές Φυλακές για να του υπαγορεύσει τη διαθήκη του, οι αποικιοκράτες, κατά την σωματική έρευνα, τον ανάγκασαν να ξεγυμνωθεί τελείως.
Δεν δίστασαν να συλλάβουν ακόμη και τον δικηγόρο Πανίκο Σιβιτανίδη από την Πάφο ενώ φορούσε την δικηγορική του τήβεννο.
Η σύγκρουση του Συλλόγου με τις Αποικιοκρατικές Αρχές, ένεκα των ανελεύθερων μέτρων που είχαν λάβει για να πνίξουν τον Αγώνα, κορυφώνεται με την παραίτηση όλων των Ελλήνων Μελών του Συμβουλίου του Συλλόγου στις 12 Ιανουαρίου του 1959, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη θέσπιση του νόμου με τον οποίο καταργούνταν οι προανακρίσεις. Ο Σύλλογος σημείωνε στη σχετική ανακοίνωση του ότι θα αρνούνται οι δικηγόροι να παρίστανται σε δίκες όπου θα παρουσιάζεται προφορική ομολογία κατηγορούμενου.
Οι ίδιοι άνθρωποι που αγωνίστηκαν για να ιδρυθεί ο Σύλλογος, τον θέτουν σε αναστολή σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ως μέσο πίεσης προς τους Αποικιοκράτες.
Ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος ιδρύθηκε και σφυρηλατήθηκε μέσα στον Αγώνα της ΕΟΚΑ, απέναντι σε ένα αντιδημοκρατικό και καταπιεστικό καθεστώς.
Ως Φορέας Προάσπισης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και ως Υπηρέτης του Κράτους Δικαίου.
*Ο Νικόλας Στ. Κωνσταντινίδης είναι δικηγόρος, Πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Κερύνειας.
Εγγραφή στο Newsletter
