Νέα στοιχεία από τα πρόσφατα δημοσιοποιημένα αρχεία του Τζέφρι Έπσταϊν φωτίζουν μια λιγότερο γνωστή, αλλά εξίσου ανησυχητική, πλευρά της ζωής του, αποκαλύπτοντας το έντονο ενδιαφέρον του για τη γενετική, τη μακροζωία και την αναγεννητική ιατρική.
Σύμφωνα με εσωτερικά emails, ο καταδικασμένος σεξουαλικός εγκληματίας φέρεται να πλήρωσε για γενετικές εξετάσεις και να διερεύνησε τη δυνατότητα αξιοποίησης του ίδιου του γενετικού του υλικού με στόχο την επιβράδυνση ή ακόμη και την αναστροφή της γήρανσης.
Η αναγεννητική ιατρική, ένας ταχέως αναπτυσσόμενος κλάδος της βιοϊατρικής επιστήμης, στοχεύει στην αποκατάσταση κατεστραμμένων ιστών και οργάνων μέσω της καλλιέργειας νέων κυττάρων.
Για ορισμένους, αποτελεί ελπίδα για καλύτερη ποιότητα ζωής· για άλλους, ιδίως όταν συνδέεται με ισχυρούς και ηθικά αμφιλεγόμενους χρηματοδότες, εγείρει σοβαρά ερωτήματα δεοντολογίας.
Γενετικές εξετάσεις σε κορυφαία αμερικανικά ιδρύματα
Αρκετά χρόνια μετά την καταδίκη του το 2008 για υποθέσεις που σχετίζονταν με εμπορία λευκής σαρκός, ο Έπσταϊν πλήρωσε για καινοτόμες γενετικές εξετάσεις που πραγματοποιήθηκαν από γιατρό συνδεδεμένο με ένα από τα πλέον διακεκριμένα νοσοκομεία των Ηνωμένων Πολιτειών, το Massachusetts General Hospital (MGH).
Ο γιατρός αυτός, ο Τζόζεφ Θακουράι, ήταν τότε ανώτερος ερευνητής και συνεργαζόταν με μεγάλης κλίμακας γονιδιωματικά προγράμματα της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ.
Σύμφωνα με δήλωση του ίδιου του Θακουράι στο CNN, ο Έπσταϊν συμμετείχε και στο Harvard Personal Genome Project, μια παγκόσμια δημόσια βάση δεδομένων γενετικών πληροφοριών από εθελοντές. Στόχος του προγράμματος είναι η καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ γονιδίων και ανθρώπινων χαρακτηριστικών ή ασθενειών.
Έγγραφα που δόθηκαν στη δημοσιότητα από το Υπουργείο Δικαιοσύνης περιλαμβάνουν πρόταση που απέστειλε ο Θακουράι στον Έπσταϊν τον Φεβρουάριο του 2014.
Σε αυτήν, ζητούσε χρηματοδότηση για ένα ιδιωτικό ερευνητικό πρόγραμμα που θα ανέλυε το γονιδίωμα ασθενών, με στόχο την κατανόηση γενετικών αιτιών ασθενειών.
Παράλληλα, η πρόταση περιλάμβανε και «εξατομικευμένες» επιλογές έρευνας ειδικά για τον ίδιο τον Έπσταϊν.
Λίγους μήνες αργότερα, τον Ιούνιο του 2014, ο γιατρός έστειλε αναλυτικό τιμολόγιο που περιελάμβανε αρχική επένδυση 2.000 δολαρίων για τη μερική ανάλυση του γονιδιώματος του Έπσταϊν.
CRISPR, βλαστικά κύτταρα και πειραματικές ιδέες
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι στην πρόταση γινόταν αναφορά στη χρήση της τότε καινοτόμου τεχνολογίας επεξεργασίας γονιδίων CRISPR.
Ο Θακουράι πρότεινε την επεξεργασία βλαστικών κυττάρων του Έπσταϊν ώστε να εισαχθούν μεταλλάξεις που «πιστεύεται ότι αυξάνουν τη μακροζωία».
Μάλιστα, σε σημείωμά του ανέφερε ότι αυτή η δυνατότητα προσφερόταν αποκλειστικά στον Έπσταϊν λόγω του μεγάλου όγκου εργασίας.
Το τιμολόγιο περιελάμβανε και επιλογές για μελλοντικά έργα, όπως η δημιουργία νέων βλαστικών κυττάρων με κόστος από 10.000 δολάρια, καθώς και πλήρη ανάλυση του γονιδιώματος με συνολικό κόστος που θα μπορούσε να φτάσει τις 11.400 δολάρια – ή και 21.000 αν συμπεριλαμβάνονταν και οι γονείς του.
Το συνολικό κόστος όλων των προτεινόμενων έργων άγγιζε τις 193.400 δολάρια.
Καθυστερήσεις, εντάσεις και ασαφή αποτελέσματα
Παρότι δεν βρέθηκαν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι ο Έπσταϊν πλήρωσε για το σύνολο των προτεινόμενων υπηρεσιών, η αλληλογραφία μεταξύ των δύο πλευρών συνεχίστηκε τουλάχιστον έως το 2015.
Σε ορισμένα emails, οι βοηθοί του Έπσταϊν ζητούσαν ενημέρωση για την πρόοδο των εργασιών, ενώ σε κάποια στιγμή ο ίδιος φέρεται να απείλησε ότι θα καταγγείλει τον γιατρό στους ανωτέρους του λόγω καθυστερήσεων.
Ο Θακουράι, πάντως, υποστήριξε ότι δεν υλοποιήθηκε ποτέ κάποια ευρύτερη χρηματοδότηση έρευνας και εξέφρασε τη μεταμέλειά του, δηλώνοντας ότι αγνοούσε την πλήρη έκταση των εγκλημάτων του Έπσταϊν.
Το MGH ανέφερε ότι δεν έχει καταγεγραμμένη έγκριση για τις συγκεκριμένες μελέτες, ενώ ο γιατρός αποχώρησε από το νοσοκομείο το 2022.
Το «Venus Project» και οι σκιές της επιστήμης
Ένα από τα πιο αινιγματικά στοιχεία του τιμολογίου ήταν το λεγόμενο «Venus Project», με κόστος 160.000 δολάρια.
Περιγραφόταν ως μια γονιδιωματική έρευνα που, σύμφωνα με τον Θακουράι, ο ίδιος ο Έπσταϊν «ήξερε τι είναι».
Αργότερα, ο γιατρός διευκρίνισε ότι επρόκειτο για μια πολύ προκαταρκτική ιδέα του Έπσταϊν, σχετική με τη γενετική των χαρακτηριστικών του προσώπου, η οποία δεν χρηματοδοτήθηκε ποτέ ούτε προχώρησε σε έρευνα.
Το ενδιαφέρον του Έπσταϊν για τη γενετική δεν ήταν νέο.
Μέσω του ιδρύματός του, το οποίο πλέον έχει διαλυθεί, είχε δωρίσει χρήματα στην Παγκόσμια Τρανσουμανιστική Ένωση (Humanity+), η οποία υποστηρίζει την επιστημονικά τεκμηριωμένη επέκταση των ανθρώπινων δυνατοτήτων και την αναστροφή της γήρανσης. Υπάρχουν επίσης αναφορές ότι συζητούσε με επιστήμονες ακόμη και την ιδέα δημιουργίας μιας «νέας ανθρώπινης φυλής» βασισμένης στα δικά του γονίδια.
Ηθικά ερωτήματα και ανοιχτές πληγές
Τα νέα emails αναδεικνύουν όχι μόνο τις προσωπικές φιλοδοξίες του Έπσταϊν, αλλά και τα ευρύτερα ερωτήματα γύρω από τη σχέση επιστήμης και χρηματοδότησης.
Πόσο αυστηρά ελέγχεται η προέλευση των χρημάτων; Πού σταματά η επιστημονική περιέργεια και πού αρχίζει η ηθική ευθύνη;
Ο Τζέφρι Έπσταϊν πέθανε το 2019 ενώ περίμενε τη δίκη του για ομοσπονδιακές κατηγορίες σεξουαλικής διακίνησης.
Ωστόσο, οι αποκαλύψεις γύρω από τη δράση του συνεχίζουν να προκαλούν σοκ, υπενθυμίζοντας ότι ακόμη και οι πιο προωθημένοι τομείς της επιστήμης δεν είναι αποκομμένοι από τις σκοτεινές πλευρές της εξουσίας και του χρήματος.
in.gr









