Εκ των υστέρων μπορεί κανείς να πει, «τέλος καλό, όλα καλά» σχετικά με την παραχώρηση του κτηρίου της Φανερωμένης από την Αρχιεπισκοπή στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, αλλά το παρασκήνιο που αναπτύχθηκε για να οδηγηθεί η όλη διαδικασία σε αίσιο τέλος, ήταν άνευ προηγουμένου.
Κρίσιμης σημασίας για κάθοδο του Πανεπιστημίου Κύπρου στο ιστορικό κέντρο ήταν να αποδεχθεί ο τέως Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος Β’ να διαθέσει το κτήριο του σχολείου της Φανερωμένης. Το εγχείρημα δεν ήταν εύκολο λόγω του γεγονότος ότι ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος «έσκισε τα δεφτέρια του» με τον τέως πρύτανη του Πανεπιστημίου, ο οποίος είχε ενδιαφερθεί για το θέμα, οπόταν το κλίμα δεν ήταν ευνοϊκό.
Ο τότε υπουργός Οικονομικών Κωνσταντίνος Πετρίδης, ο οποίος ήταν ο πρώτος που είχε εγείρει το θέμα από επίσημης πλευράς, σκεφτόταν με ποιον τρόπο θα έπειθε τον Αρχιεπίσκοπο να πει το «ναι», και τελικά βρήκε τη λύση. Επιστράτευσε την μακαριστή (πλέον) Ζέτα Αιμιλιανίδου και έσυραν τα βήματά τους μέχρι την Αρχιεπισκοπή. Του εξήγησαν ότι το όλο εγχείρημα μόνο θετικά αποτελέσματα θα είχε για την πόλη, για το Πανεπιστήμιο και, γιατί όχι, και για την Αρχιεπισκοπή της οποίας ένα κτήριο θα συντηρείτο με δαπάνη (εκατομμυρίων) του δημοσίου και επιπλέον θα είχε και κάποια έσοδα τα οποία θα μπορούσε να διαθέσει για αγαθοεργούς σκοπούς.
Ο τέως Αρχιεπίσκοπος, αφού ζύγισε τα δεδομένα, είπε το ναι, οπόταν μπήκε το νερό στ’ αυλάκι, έστω και αν από το 2021 που υπεγράφη η σχετική συμφωνία παραχώρησης της Φανερωμένης, φτάσαμε το 2026 για να συμφωνήσουν όλες οι πλευρές. Βεβαίως, συμφωνία υπήρξε και προ πενταετίας αλλά το οικονομικό κόστος που απαιτείτο για την ανέγερση νέου κτηρίου πίσω από το σχολείο (προς υποστήριξη της Αρχιτεκτονικής) στάθηκε αφορμή να ατονήσει η όλη προσπάθεια και το ενδιαφέρον αναθερμάνθηκε ύστερα από εισήγηση του Πανεπιστημίου να μεταφέρει στην πόλη το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας.
Ο Αρχιεπίσκοπος Γεώργιος με τον οποίο επικοινωνήσαμε, επιβεβαίωσε ότι είπε το μεγάλο «ναι» στην παραχώρηση της Φανερωμένης στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, τη θετική ανταπόκριση του οποίου είχε προαναγγείλει ο «Φ» το περασμένο Σάββατο.
Ναι, έχουμε καταλήξει και πλέον εναπόκειται σε άλλους το πότε θα αρχίσει η ανακαίνιση του κτηρίου του σχολείου της Φανερωμένης, ανέφερε ο Μακαριότατος, ο οποίος πρόσθεσε, ότι θεωρεί πως η διαδικασία αυτή δεν θα μακρηγορήσει, υπό την έννοια ότι έγινε ήδη προεργασία με τις σχετικές άδειες.
Είχαμε επαφή με τον Δήμαρχο Λευκωσίας και τον Πρύτανη και η πρόταση που μας υπεβλήθη από το Πανεπιστήμιο κρίθηκε ικανοποιητική, υπό την έννοια ότι στόχος μας δεν ήταν αποκλειστικά η κάθοδος της Αρχιτεκτονικής Σχολής αλλά μιας οντότητας του Πανεπιστημίου η οποία θα προσέλκυε σημαντικό αριθμό φοιτητών οι οποίοι να σπουδάζουν αλλά και να ζουν στην πόλη, είπε ο Αρχιεπίσκοπος.
Απαντώντας σε άλλη ερώτηση ανέφερε, πως θα εξεταστούν και άλλα πιθανά μέτρα από πλευράς της Αρχιεπισκοπής προς την κατεύθυνση αναζωογόνησης της μοιρασμένης πρωτεύουσας.
Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου κ. Τάσος Χριστοφίδης, με τον οποίον επίσης επικοινωνήσαμε, χαρακτήρισε ως θετική εξέλιξη για όλους τους εμπλεκόμενους αλλά κυρίως για την πόλη, το γεγονός ότι η προσπάθεια καθόδου του Πανεπιστημίου στο ιστορικό κέντρο, είχε αίσιο τέλος.
Ως προς τον αριθμό των φοιτητών οι οποίοι θα φοιτούν στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας ανέφερε πως, μαζί με τους μεταπτυχιακούς, θα κυμαίνονται στους 200, όσοι δηλαδή είναι και οι φοιτητές της Αρχιτεκτονικής Σχολής. Παράλληλα εξήγησε, πως στο Πανεπιστήμιο Κύπρου έρχονται και φοιτητές, κυρίως από ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίοι επιθυμούν να διαμείνουν στην εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας. Όπως εξήγησε ο πρύτανης, στο πρώτο εξάμηνο του προγράμματος ΕΡΑΣΜΟΥΣ φοιτούν 250 μη Κύπριοι φοιτητές και το δεύτερο εξάμηνο 150.
Από την εγκατάλειψη στην αναζωογόνηση το ιστορικό κέντρο
Η αρχική προσπάθεια αναζωογόνησης του ιστορικού κέντρου (μέσω της Φανερωμένης) έγινε από τον πρώην υπουργό Οικονομικών Κωνσταντίνο Πετρίδη, ο οποίος διέμενε στην παλιά Λευκωσία. Διαπιστώνοντας και τον μαρασμό της πόλης, έβαλε ως στόχο να κινήσει τα νήματα με σκοπό να αλλάξουν τα πράγματα προς το καλύτερο.
Χθες, όταν επικοινωνήσαμε μαζί του, αφού εξέφρασε την ικανοποίηση του για τις εξελίξεις ανέφερε, πως η πόλη παρουσίαζε εικόνα εγκατάλειψης και γκετοποίησης, με πολλά από τα καταστήματα να έχουν κατεβασμένα τα ρολά και γενικά η κατάσταση ήταν αποκαρδιωτική. Θεωρώντας πως το όλο σκηνικό έπρεπε να αλλάξει προς το θετικότερο, σκέφτηκε πως πέραν των αποσπασματικών έργων υποδομής που εκτελούνταν (οδικό δίκτυο, πεζοδρομοποιήσεις κ.ο.κ.) επιβαλλόταν να γίνει κάτι πιο ολοκληρωμένο, ώστε να δώσει προοπτική στην πόλη. Εκπονήθηκε πλάνο και διατέθηκαν χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ ενεπλάκη και ο ιδιωτικός τομέας με την ανέγερση φοιτητικών εστιών, οι οποίες ολοκληρώνονται. Παράλληλα συντηρήθηκαν όλα τα σχολεία της περιοχής προς όφελος και των παιδιών των μεταναστών που φοιτούσαν στη Φανερωμένη.
Το θέμα ήταν να συνυπάρξουν άνθρωποι (ανεξαρτήτως της προέλευσης τους) σε αναβαθμισμένο και ανθρώπινο περιβάλλον, κάτι το οποίο δεν επιλύεται μόνο με τη βελτίωση των υποδομών αλλά και με την αναγέννηση της πόλης η οποία, ειδικά μετά την τουρκική εισβολή, περιήλθε σταδιακά σε μαρασμό, είπε ο κ. Πετρίδης.
Έχοντας κατά νουν τι επιδιώκαμε να κάνουμε, συνεργαστήκαμε με τη σχολική εφορία, το ΕΤΕΚ, την Εκκλησία κ.ο.κ.
Όσον αφορά το γεγονός ότι δεν κατέρχεται η Αρχιτεκτονική αλλά το Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, ο κ. Πετρίδης παρατήρησε πως, εξαρχής για τον ίδιο δεν είχε σημασία η ταμπέλα έξω από την Φανερωμένη αλλά το γεγονός ότι η πόλη θα γέμιζε με φοιτητές οι οποίοι δεν θα ήταν περαστικοί μόνο την ώρα των διαλέξεων αλλά θα ζούσαν την πόλη, η οποία θα ζούσε από αυτούς.
Ικανοποιημένος ο Γιωρκάτζης
Ο τέως Δήμαρχος Λευκωσίας ο οποίος, επίσης διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της συμφωνίας για κάθοδο του Πανεπιστημίου Κύπρου στο ιστορικό κέντρο ανέφερε στον «Φ» τα ακόλουθα: «Χαιρετίζουμε τις πρόσφατες εξελίξεις με τις οποίες ανοίγει ο δρόμος για να προχωρήσει η συμφωνία του 2022, για μεταφορά σχολών ή τμημάτων του Πανεπιστημίου Κύπρου στο ιστορικό κτήριο της Φανερωμένης, στην εντός των τειχών Λευκωσία.
Η στρατηγική για προσέλκυση πανεπιστημιακών σχολών (όπως το Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο όπου μεριμνήσαμε έγκαιρα να το προσεγγίσουμε) και ερευνητικών κέντρων, τη δημιουργία φοιτητικών εστιών και τα σχέδια για επιχειρηματικότητα, καταδεικνύουν ότι όταν υπάρχει ολοκληρωμένος σχεδιασμός και πετυχημένη διεκδίκηση πόρων, η πόλη μας αλλάζει. Είμαι βέβαιος ότι οι εξελίξεις αυτές, σε συνδυασμό με τα κίνητρα για διατήρηση οικοδομών, τις παρεμβάσεις του Δήμου με αναπλάσεις προσόψεων και οδών, καθώς και τη δημιουργία πολιτισμικών χώρων, θα συμβάλουν στην ουσιαστική αναζωογόνηση του ιστορικού κέντρου της Λευκωσίας», καταλήγει η δήλωση του κ. Γιωρκάτζη.
