Παρά το γεγονός ότι, σύμφωνα με στοιχεία του Συνδέσμου Τραπεζών Κύπρου, περίπου το 36% των αναρτημένων ηλεκτρονικών πλειστηριασμών στην Κύπρο δεν ολοκληρώνεται λόγω συμφωνιών μεταξύ δανειστή και οφειλέτη, η πραγματική εικόνα της αγοράς αποκαλύπτει ακόμη υψηλότερα ποσοστά αναστολών — που ενδεχομένως να φθάνουν ή και να ξεπερνούν το 70% του συνόλου των υποθέσεων.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο συνολικός δείκτης αναστολής πλειστηριασμών είναι σημαντικά μεγαλύτερος από αυτόν που δημοσιεύεται από την ACB E-Auctions, καθώς πολλές εκποιήσεις ακυρώνονται προτού καν δημοσιοποιηθούν στην πλατφόρμα. Το συγκεκριμένο ποσοστό, όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, ξεπερνά το 60%. Πρόκειται για πλειστηριασμούς που βρίσκονται στη φάση της προετοιμασίας, αλλά τελικά αναστέλλονται λόγω επιτυχούς ρύθμισης ή αποπληρωμής του δανείου, πριν φτάσουν στο στάδιο της ανάρτησης.
Προστατευόμενη κατοικία
Η τάση αυτή είναι ακόμη πιο έντονη όταν πρόκειται για ακίνητα που αφορούν κύρια κατοικία (PPR – Primary Residence). Στην περίπτωση αυτή, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς διαχείρισης δανείων, το ποσοστό των ακυρώσεων εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπερνά το 70%, καθώς τόσο οι οφειλέτες όσο και οι εταιρείες διαχείρισης δίνουν προτεραιότητα σε συμβιβαστικές λύσεις, αποφεύγοντας την εκποίηση με κοινωνικό κόστος. Τα ποσοστά αυτά καταδεικνύουν ότι, στην πλειονότητα των περιπτώσεων, η διαδικασία του πλειστηριασμού λειτουργεί περισσότερο ως μοχλός πίεσης για την επίτευξη συμφωνίας, παρά ως εργαλείο μαζικής εκποίησης.
Δικλείδες ασφαλείας
Υπενθυμίζεται ότι ο ενυπόθηκος οφειλέτης διατηρεί δικαίωμα συμμετοχής και προνομιακής εξαγοράς στην περίπτωση που η αξία της κατοικίας του δεν υπερβαίνει τις €350.000, ενώ η διαδικασία διεξάγεται πλέον αποκλειστικά ηλεκτρονικά, με θεσμοθετημένες δικλείδες διαφάνειας και ισονομίας.
Απομυθοποίηση αριθμών
Τα πραγματικά δεδομένα αναδεικνύουν την ανάγκη για ρεαλιστική και ψύχραιμη αποτίμηση της κατάστασης γύρω από τις εκποιήσεις. Η δημόσια εικόνα που επιχειρούν να παρουσιάσουν πολλοί, είτε γιατί έχουν οικονομικό συμφέρον, είτε πολιτικό, περί μαζικών πλειστηριασμών δεν αντανακλά την πραγματικότητα, όπου κυριαρχούν οι ρυθμίσεις, οι συμβιβασμοί και η προθυμία των πλευρών να βρουν βιώσιμες λύσεις. Το ζητούμενο, πλέον, δεν είναι η επιβολή μορατόριουμ, αλλά η ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας, με γνώμονα την ισορροπία μεταξύ κοινωνικής προστασίας και χρηματοοικονομικής σταθερότητας.
Προστασία ανά χώρα
Στην Ελλάδα, το νομικό πλαίσιο έχει μετατοπιστεί από το νόμο Κατσέλη (προστασία βάσει δικαστικής κρίσης) στον νέο πτωχευτικό κώδικα που προβλέπει πτώχευση και ρευστοποίηση, με πρόβλεψη για φορέα απόκτησης και επαναμίσθωσης για ευάλωτους.
Στην Κύπρο, η νομοθεσία (Περί Μεταβιβάσεως και Υποθηκεύσεως Ακινήτων Νόμος) επιτρέπει ταχύτερες διαδικασίες, τροποποιήθηκε πρόσφατα (2023) για να εμπλέξει τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, στοχεύοντας σε πιο φιλικές προς τον δανειολήπτη διευθετήσεις. Η Ισπανία, είναι παραδοσιακά αυστηρή, με νομοθεσία που επιτρέπει την κατάσχεση ακόμη και με μικρή καθυστέρηση. Μετά από αποφάσεις του ΔΕΕ (Δικαστηρίου Ευρωπαϊκής Ένωσης), έχουν εισαχθεί δικλείδες ασφαλείας για καταχρηστικές ρήτρες.
