Ένα άκρως ενδιαφέρον στοιχείο έδωσε η εκπρόσωπος της Ελεγκτικής Υπηρεσίας στη Βουλή, σε σχέση με τις αγορές ακινήτων από αλλοδαπούς υπηκόους.
Η Μαρία Παύλου, μέλος της Διευθυντικής Ομάδας της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, παρουσιάζοντας ενώπιον της Επιτροπής Ελέγχου την ειδική έκθεση που ετοιμάστηκε σε σχέση με τον έλεγχο κτήσης ακίνητης ιδιοκτησίας από αλλοδαπούς, ανέφερε ότι το 2024 οι αλλοδαποί αγοραστές εκτός ΕΕ ανήλθαν στο 27% επί του συνόλου των πωλήσεων ακινήτων στην Κύπρο.
Οι αλλοδαποί εκτός ΕΕ που αποκτούν ακίνητα στην Κύπρο τα τελευταία πέντε χρόνια (2020-2024) προέρχονται κυρίως από τον Λίβανο (16%), την Κίνα (16%), τη Ρωσία (14%), το Ισραήλ (10%), τη Συρία (6%), την Αίγυπτο (5%) και τη Βρετανία (4%).
Ωστόσο, το ενδιαφέρον σημείο στην υπό αναφορά έκθεση ήταν ότι το ποσοστό του 27% «είναι στην πραγματικότητα πολύ μεγαλύτερο, αφού στο συγκεκριμένο ποσοστό δεν περιλαμβάνονται οι μεταβιβάσεις / πωλήσεις σε κυπριακές εταιρείες με μετόχους αλλοδαπούς».
Το αντίστοιχο ποσοστό για τους πρώτους εφτά μήνες του 2025 έφτασε το 26%, επομένως αναμένεται ότι θα ξεπεράσει το περσινό.
Σύμφωνα με την Ελεγκτική Υπηρεσία, το ποσοστό απόκτησης ακινήτων από αλλοδαπούς εκτός ΕΕ αυξάνεται και λόγω της δυνατότητας σύναψης συμβάσεων εκχώρησης. Σημειώνεται ότι ο συνολικός αριθμός συμβάσεων εκχώρησης, συμπεριλαμβανομένων Κυπρίων, Ευρωπαίων και υπηκόων Τρίτων Χωρών, που έχουν κατατεθεί στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας και εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ, ανέρχεται σε 9.746. Η κ. Παύλου επισήμανε ότι διαπιστώθηκαν αδυναμίες στην εξέταση των αιτήσεων για απόκτηση ακίνητης περιουσίας από αλλοδαπούς. Αναφέρθηκε στην απουσία τεκμηριωμένων επεξηγήσεων σχετικά με την οικονομική κατάσταση των αιτητών. Σημείωσε, επίσης, ότι δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία έλεγχος της πηγής άντλησης των κεφαλαίων για διενέργεια των αγορών. Και δεν γίνεται κανένας έλεγχος για την χρήση των ακινήτων μετά την αγορά.
Τα στοιχεία είναι όντως ενδιαφέροντα και δείχνουν την εικόνα που επικρατεί σήμερα στην αγορά ακινήτων. Κατ’ αρχάς, αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι ξένοι αγοραστές ακινήτων υπάρχουν σχεδόν σε όλες τις χώρες. Τόσο ευρωπαϊκές όσο και μη. Μάλιστα, σε μεγάλες μητροπόλεις, όπως το Λονδίνο και η Νέα Υόρκη, ακίνητα που θεωρούνται σήματα κατατεθέντα, έχουν περάσει στα χέρια Ρώσων, Αράβων και άλλων εθνικοτήτων, καθώς επίσης και μεγάλες επιχειρήσεις. Επομένως, δεν είναι κάτι που συμβαίνει μόνο στο νησί μας. Ωστόσο, ένεκα της περιορισμένης έκτασης της χώρας, αλλά και της κατοχής του ενός τρίτου του νησιού μας, το συγκεκριμένο ζήτημα φαντάζει ιδιαίτερα σημαντικό.
Το δεύτερο σημείο, στο οποίο θα πρέπει να σταθούμε, είναι κατά πόσο οι αγορές αυτές, επηρεάζουν τόσο την προσφορά σε οικιστικό απόθεμα, όσο και την αύξηση των τιμών. Η απάντηση και στα δυο αυτά σημεία, είναι ότι, ναι, οι αγορές αυτές επηρεάζουν και μάλιστα σε σημαντικό βαθμό. Οι τιμές, ειδικά σε ορισμένες περιοχές έχουν εκτοξευτεί στα ύψη, με αποτέλεσμα οι ντόπιοι κάτοικοι του νησιού να μην είναι σε θέση να αγοράσουν ακίνητα για να στεγάσουν την οικογένεια τους.
Το τρίτο σημείο στο οποίο πρέπει να σταθούμε, αφορά στην επισήμανση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας (ΕΥ) ότι διαπιστώθηκαν κενά στη νομοθεσία, σε σχέση με την πώληση ακινήτων σε αλλοδαπούς, καθώς και έλλειψη μηχανισμού ελέγχου της χρήσης των ακινήτων μετά την πώλησή του. Η ΕΥ έκρουσε τον κώδωνα, καλώντας τις αρμόδιες αρχές να προχωρήσουν στη λήψη μέτρων, λόγω του αυξημένου ενδιαφέροντος για αγορά ακινήτων στην Κύπρο από αλλοδαπούς.
Το σημείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αναταραχές στην περιοχή οδηγούν άτομα από διάφορες χώρες – όπως φαίνονται και στα στατιστικά – στο νησί μας. Με ποιο σκοπό έρχονται στο νησί μας τα άτομα αυτά; Αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια της χώρας; Σε τι τιμές αγοράζουν τα ακίνητα; Θα ζήσουν εδώ ή θα αγοράσουν το ακίνητο ως εναλλακτική επιλογή και θα ζήσουν κάπου αλλού, με αποτέλεσμα το ακίνητο να παραμείνει άδειο, αλλά ταυτόχρονα θα έχει βγει από την αγορά και θα μειώνεται το διαθέσιμο οικιστικό απόθεμα;
