Ύστερα απ’ όλα αυτά που βλέπουμε να διαδραματίζονται γύρω από το τελευταίο «videogate» και τη διαχείρηση του «Ανεξάρτητου Φορέα Κοινωνικής Στήριξης», φυσικό ήταν να κάνουμε κι εμείς οι εκ φύσεως εικαστικοί κάποιες δεύτερες σκέψεις γύρω από μια χαρμόσυνη κατά τα άλλα είδηση: Τα εγκαίνια μιας ακόμα έκθεσης Τέχνης, στους χώρους του… «Presidential Palace» αυτή τη φορά, με πρωτοβουλία μάλιστα της φιλότεχνης «οικοδέσποινας», της μέχρι πρότινος Προέδρου του Φορέα.
Δεύτερες σκέψεις λοιπόν, αφού μέσα από την ειδησεογραφική συγκυρία προκύπτει και μια ενοχλητική αντιστοιχία, ανάμεσα στη φιλοτεχνία και την ελεημοσύνη: την απουσία ενός Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, η ύπαρξη του οποίου θα καθιστούσε περιττό το «σπίτωμα» 100 και πλέον έργων Τέχνης για τις έκτακτες ανάγκες του Προεδρικού και αφετέρου την απουσία ενός διαφανούς συστήματος Στήριξης των εξίσου αναγκεμένων φοιτητών, χωρίς σπλαχνικές επιδαψιλεύσεις και υπόνοιες διαπλοκής.
Ανησυχητικές αντιστοιχίες, ανάμεσα σε δυο σημαντικές κοινωνικές λειτουργίες από τις οποίες θα έπρεπε να αποκλείονται οι όποιες πρωτοβάθμιες ή δευτεροβάθμιες παρεμβάσεις του Προεδρικού περιβάλλοντος, πόσο μάλλον κάτω από αλλότριες συνθήκες όπως είναι αυτές που επιβάλλει η «Προεδρία» και το παρελκυστικό γκλάμουρ των υψηλών επισκέψεων και δεξιώσεων, ακόμα κι αν την επικουρία της έκθεσης έχουν άξιοι επαγγελματίες.
«Κύπρος: Ο Κόσμος, ο Τόπος, ο Λόγος, η Ύλη», ο τίτλος στο Προεδρικό, ενδεικτικός και της πολυμέρειας που χαρακτηρίζει το γενικότερο πολιτιστικό «αφήγημα» της «Προεδρίας», ένα ιδεολογικά απονευρωμένο «μπρικολάζ», μεστό δημιουργικών ασαφειών, προσαρμοσμένο στον πραγματισμό που απαιτεί η διπλωματική παρουσία της Κύπρου στο ευρωπαϊκό προσκήνιο, με το Υφυπουργείο Πολιτισμού στον ρόλο του πειθήνιου διεκπεραιωτή των προτεραιοτήτων που προφανώς έθεσαν οι ιθύνοντες της «Προεδρίας».
Ένα light «αφήγημα» μιας χρήσης, αφού κάτι πιο δραστικό θα προϋπέθετε ενοχλητικές διατυπώσεις και πιο ειλικρινείς αναφορές στις πραγματικότητες της κατοχής. Εξάλλου, ο αντικοινωνικός εγκλωβισμός των έργων από τη Κρατική Συλλογή στο Προεδρικό Μέγαρο συνοδεύτηκε από μια ως δια μαγείας αναγωγή της ΣΠΕΛ σε «Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης», σε μια προσπάθεια συγκάλυψης της κρατικής απρονοησίας.
Είναι ευκαιρία νομίζω η πολιτική ηγεσία του Υφυπουργείου να θέσει με πιο διεκδικητικό τρόπο προς τον Πρόεδρο και το Υπουργικό του Συμβούλιο την ανάγκη βελτίωσης των κρατικών κτηριακών υποδομών για τον Πολιτισμό, δικαιωματικά, αφού η «αφηγηματική» ανακεφαλαίωση που πραγματώνεται στα πλαίσια της «Προεδρίας», όσο φρούδα κι αν φαντάζει, δεν παύει να είναι το οργανωτικό επίτευγμα των πολιτιστικών λειτουργών του, γυναικών ως επί το πλείστον, σε μια προσπάθεια με ασυνήθη επιχειρησιακά χαρακτηριστικά που συνιστούν οριακή δοκιμασία και για το ίδιο το υποστελεχωμένο Υφυπουργείο.
Εξάλλου, τέτοιες συγκυρίες προσφέρουν ευκαιρίες για την επένδυση σοβαρότερων κοινοτικών κονδυλίων σε έργα υποδομής, αντί για τη διασπάθιση των όποιον πόρων σε παροδικά events εντυπωσιασμού, κάτι που ισχύει και για την «Πολιτιστική Πρωτεύουσα» του 2030.
Εν τω μεταξύ, καλό θα ήταν να επιτραπεί στην κ. Κασσιανίδου, όταν θα προεδρεύσει τον Μάιο σ’ εκείνη τη σύσκεψη για το «Culture Compass», την Κοινή Διακήρυξη για την «Πυξίδα Πολιτισμού» της Ένωσης, να εισηγηθεί ως άλλη Μελίνα στους Ευρωπαίους ομολόγους της και το εξής: Οι κυρώσεις που επιβάλλονται στις χώρες που δεν ανταποκρίνονται στους προκαθορισμένους δείκτες για τα δημοσιονομικά να επεκταθούν παρακαλώ και στον τομέα του Πολιτισμού, εφόσον η απουσία συντονισμένων θεσμικών πλαισίων και εναρμονισμένων κτηριακών υποδομών δυσχεραίνει την πρόσληψη και διακίνηση των αγαθών και των αξιών του ευρωπαϊκού πολιτισμού, τόσο στο εσωτερικό όσο και προς το εξωτερικό της κοινότητας.
Χωρίς μια συνεκτική οριζόντια πολιτιστική πολιτική με δεσμευτικό χαρακτήρα που θα αναγνωρίζει την καλλιτεχνική δημιουργία ως παράγοντα δημοκρατίας και κοινωνικής συνοχής (και τους δημιουργούς παρεμπιπτόντως ως εργαζομένους και όχι ως κακοφανισμένους χομπίστες) η Ευρώπη δεν θα μπορέσει να πάει μπροστά, με αποτέλεσμα ο κ. Τραμπ να δικαιωθεί πανηγυρικά, ουαί κι αλλοίμονο!
Ελεύθερα, 1.2.2026
