Ντοκιμαντέρ του βρετανικού καναλιού Channel 4 φέρνει στην επιφάνεια αναφορές σεξουαλικής παρενόχλησης και παράνομες συνθήκες εργασίας και στέγασης που αντιμετωπίζουν νεαρές Βρετανίδες εργαζόμενες στην Αγία Νάπα.
Το ντοκιμαντέρ θα προβάλλεται από το Channel 4 στην ιστοσελίδα του και στο YouTube από την ερχόμενη Τρίτη, 13 Ιανουαρίου. Η δημοσιογράφος Tir Dhondy ταξίδεψε στην Κύπρο και παρουσιάστηκε ως κομμώτρια για να ερευνήσει τις αναφορές από συμπατριώτες της.
Σεξουαλική παρενόχληση
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Irish Sun, το ντοκιμαντέρ καταγράφει κάποιους ιδιοκτήτες νυχτερινών κέντρων να καυχώνται για σεξουαλικές επιθέσεις εναντίον εργαζομένων.
Η Dhondy αναφέρει ότι λίγες ώρες μετά την άφιξή της στην Αγία Νάπα, ένας ιδιοκτήτης μπαρ της είπε: «Αν θέλω να δω το στήθος σου, θα σου το πω. Στα πλάνα του ντοκιμαντέρ φαίνεται ο υπεύθυνος του μπαρ να προσθέτει: «Νομίζω ότι αυτό που θέλει να πει είναι, ‘Μπορώ να δω το στήθος σου’»;
Η συζήτηση προχωρά με τους εργοδότες να της προτείνουν να τους κάνει σεξουαλικές χάρες με αντάλλαγμα την πρόσληψή της.
«Πολλά από τα κορίτσια που έρχονται για μια σεζόν είναι 16 ή 17 χρονών, ακόμα πάνε σχολείο, είναι πάρα πολύ μικρές», προσθέτει η Dhondy.
Η έρευνα της επικεντρώθηκε σε συγκεκριμένη εταιρεία που προσφέρει πακέτα εργασίας και διαμονής σε ευρωπαϊκούς προορισμούς. Ένα καλοκαιρινό πακέτο της εταιρείας υπόσχεται τέσσερις εβδομάδες εργοδότησης μαζί με διαμονή στην Αγία Νάπα έναντι 399 λιρών.
Συνθήκες διαμονής
Στο ντοκιμαντέρ, άλλες εργαζόμενες δήλωσαν ότι κατά τη διάρκεια της διαμονής τους στην Κύπρο έμεναν σε επικίνδυνα καταλύματα με χαλασμένα συστήματα ασφαλείας, μούχλα και έντομα. Η Βρετανίδα Isobel αναφέρει ότι ξύπνησε ένα βράδυ και βρήκε ένα μεθυσμένο άγνωστο να στέκεται πάνω από το κρεβάτι της. «Ξύπνησα μέσα στη νύχτα και είδα έναν άγνωστο τύπο να στέκεται και να με κοιτάζει». «Θα μπορούσε να συμβεί οτιδήποτε. Όταν το σκέφτομαι τώρα, νιώθω άρρωστη».
Στην Dhondy δόθηκε ένα δωμάτιο στο ισόγειο ενός κτιρίου πίσω από κάδους σκουπιδιών, με σπασμένο παράθυρο, τέσσερα μικρά κρεβάτια στριμωγμένα μαζί και λερωμένα σεντόνια. Άλλη εργαζόμενη, η Carmen, δήλωσε πως το διαμέρισμά της δεν είχε τρεχούμενο νερό «το 90% του χρόνου» και περιείχε βρώμικα στρώματα, καθόλου κλιματισμό, σπασμένα καπάκια τουαλέτας και κατσαρίδες.
Σύμφωνα με παλαιότερο ρεπορτάζ της The Sun που δημοσιεύθηκε τον περασμένο Αύγουστο, οι κακές συνθήκες διαμονής δεν αφορούν μόνο τη συγκεκριμένη εταιρεία. Η Δανή τουρίστρια Emilie Polusen, 25 ετών, αναφέρει ότι της προσφέρθηκε διαμονή σε ένα δωμάτιο με κατσαρίδες και μούχλα, αφότου πλήρωσε 600 λίρες μέσω διαφορετικής εταιρείας το 2021.
«Φτάσαμε και είχε κατσαρίδες παντού στο μπαλκόνι, μερικές και μέσα στο δωμάτιο», ανέφερε η Polusen. «Είχε βρώμικα σεντόνια και πολλή μούχλα στο μπάνιο που μύριζε πολύ άσχημα. Ήταν αηδιαστικό, ακόμα και ο αντιπρόσωπος που μας πρόσεχε δεν ήθελε να αγγίξει τα σκεπάσματα».
Η ίδια και η φίλη της Emma μετακόμισαν αλλά βρήκαν το νέο κατάλυμα εξίσου ακατάλληλο. «Μας έβαλαν τα κρεβάτια σε μια κουζίνα που δεν είχε καν κλιματισμό», υποστήριξε η Polusen.
Όταν εργαζόμενοι στην έρευνα της Dhondy παραπονέθηκαν, οι αντιπρόσωποι των εταιρειών τους απείλησαν ότι θα τους διώξουν. «Μας είπαν ότι είμαστε σε διακοπές και πρέπει απλά να είμαστε ευγνώμονες και να το απολαύσουμε, και ότι θα μας διώξουν αν παραπονεθούμε ξανά», εξήγησε η Carmen. «Φοβόμασταν τους αντιπροσώπους. Ήταν πολύ επιθετικοί και απειλούσαν όποιον είχε κάποια ερώτηση ή ανησυχία».
Τα κρυφά κόστη επιδείνωσαν την εκμετάλλευση τους, αναφέρουν. Αφού πλήρωσαν το αρχικό πακέτο, οι εργαζόμενοι χρεώθηκαν επιπλέον 150 ευρώ κατά την άφιξή τους – ανάμεσα τους 50 ευρώ εγγύηση για ζημιές, 40 ευρώ για λογαριασμούς, 10 ευρώ για σκεπάσματα και 50 ευρώ τέλος θερέτρου. Πολλοί δεν πήραν ποτέ πίσω τις εγγυήσεις τους.
Αυτές οι επιπλέον χρεώσεις φέρνουν 90.000 ευρώ στην εταιρεία κάθε καλοκαίρι, ανέφερε στη Dhondy ένας αντιπρόσωπος. «Εγώ τραβώ όλη την πίεση αλλά όχι τα λεφτά, αν έπαιρνα ποσοστό θα ήμουν πλούσιος», είπε.
Η Dhondy αναφέρει ότι πληρωνόταν πέντε λίρες την ώρα για να φέρνει πελάτες σε ένα νυχτερινό κέντρο. «Υπολόγισα ότι μεταφράζεται σε 800 λίρες το μήνα, αλλά πρέπει να πληρώσεις 400 λίρες για τη διαμονή, οπότε ουσιαστικά σου μένουν μόνο 400 λίρες για να ζήσεις».
Η Isobel, που προσλήφθηκε για να πουλά εισιτήρια για ένα μπαρ, δήλωσε πως οι εργοδότες της απαιτούσαν να δουλεύει επτά μέρες την εβδομάδα από τις 11 το πρωί μέχρι μεταξύ 5 και 8 το πρωί. «Δεν με πλήρωσαν, μου χρωστάνε ακόμα λεφτά: 200-300 ευρώ», ανέφερε.
«Δεν μας έδωσαν αυτό που υποσχέθηκαν», δήλωσε η Polusen στη Sun. «Πολλοί άνθρωποι δεν πήραν τίποτα και έφυγαν από εκεί που τους έβαλαν στην αρχή. Καταλήξαμε να γυρίσουμε σπίτι γιατί δεν μπορούσαμε να βρούμε δουλειά και δεν υπήρχε καμία υποστήριξη».
Ο υπεύθυνος για την Dhondy, ο Nick, παραδέχθηκε πως και οι δύο δούλευαν παράνομα χωρίς άδειες και θα πληρώνονταν μαύρα. Μετά το Brexit, οι Βρετανοί πολίτες πρέπει να αποκτήσουν άδεια εργασίας για να δουλέψουν σε χώρες της ΕΕ.
«Δεν μου το ξεκαθάρισαν όταν γράφτηκα, ακόμα και όταν ρώτησα αν χρειάζεται να κάνω κάτι», εξήγησε η Dhondy.
Η Carmen δήλωσε πως οι εργαζόμενοι κατάλαβαν πολύ αργά ότι δούλευαν παράνομα. «Μέχρι τη στιγμή που καταλάβαμε ότι δουλεύαμε παράνομα δεν είχαμε χρήματα να κλείσουμε εισιτήριο για το σπίτι», ανέφερε. «Είχαμε ήδη ξοδέψει τα λεφτά στο πακέτο και σκεφτήκαμε ότι αν δεν κάνουμε αυτές τις παράνομες βάρδιες δεν θα έχουμε να φάμε».
Επίσης, σε ένα πάρτι, η Dhondy αναφέρει ότι μια αντιπρόσωπος εταιρείας της προσέφερε αμοιβή για να πουλά μπαλόνια με οξείδιο του αζώτου (laughing gas), παρότι η ουσία απαγορεύεται στην Κύπρο από το 2022.
Σύγχρονη σκλαβιά
Το Υπουργείο Εσωτερικών του Ηνωμένου Βασιλείου εξέδωσε προειδοποιήσεις πέρυσι ότι νεαροί ενήλικες που δουλεύουν ως PR σε προορισμούς όπως η Ίμπιζα και η Μαγιόρκα αντιμετωπίζουν περιστατικά εκμετάλλευσης, που αντιστοιχούν σε σύγχρονη σκλαβία.
Ο Andrew Wallis, διευθύνων σύμβουλος της οργάνωσης κατά της δουλείας UNSEEN, δήλωσε πως νεαροί Βρετανοί εργαζόμενοι παρασύρονται στην εκμετάλλευση και σε εγκληματικές δραστηριότητες. «Όταν φτάνουν, ανακαλύπτουν ότι η ευκαιρία δεν είναι όπως τη διαφημίζουν», ανέφερε στην Irish Sun. «Μπορεί να συλληφθούν για παράνομη εργασία. Αυτό σημαίνει ότι θα τους ανοίξουν ποινικό μητρώο. Και αυτό καταστρέφει το υπόλοιπο της ζωής των ατόμων».
Ο Wallis υποστήριξε πως τα πακέτα που προσφέρουν διαμονή και εργασία, αφήνουν τους εργαζόμενους παγιδευμένους. «Η διαμονή είναι πάντα κατώτερη από τα στάνταρ και πολύ συχνά το κόστος διαμονής εξαφανίζει ότι μπορεί να κερδίζουν. Πολύ γρήγορα νιώθουν παγιδευμένοι. Τότε έχουν περισσότερο έλεγχο πάνω σου, έχεις βάλει τον εαυτό σου στα χέρια ανθρώπων που θέλουν να σε εκμεταλλευτούν».
