Αντιδράσεις προκαλεί «Ο περί Προσφύγων Νόμος του 2026», λόγω και της πρόνοιας για κράτηση παιδιών για πιθανές «αμαρτίες» των γονέων ή όποιου έχει την ευθύνη επιτήρησής τους, με την Επίτροπο Προστασίας των Δικαιωμάτων του Παιδιού, Έλενα Περικλέους, να υποδεικνύει, πως πρώτη φορά περνά κάτι τέτοιο σε νομοθεσία.
Η αντίδραση της Επιτρόπου εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης του σχετικού νομοσχεδίου -το οποίο είναι εναρμονιστικό- ενώπιον της κοινοβουλευτικής επιτροπής Εσωτερικών και ανάμεσα σε άλλα αποβλέπει και στην αντιμετώπιση μεταναστευτικών πιέσεων και την απλούστευση και επιτάχυνση των διαδικασιών στον τομέα του ασύλου.
Η Επίτροπος Έλενα Περικλέους υπέδειξε πως «οι υφιστάμενες διατάξεις του περί Προσφύγων Νόμου απαγόρευαν απολύτως την κράτηση παιδιών αιτητών ασύλου και η Κυπριακή Δημοκρατία εφάρμοζε αυτή την απαγόρευση επί χρόνια, αποτελώντας παράδειγμα καλής πρακτικής». Όπως είπε η κ. Περικλέους, «το άρθρο 25 (2) του νομοσχεδίου αντικαθιστά αυτή την απόλυτη απαγόρευση, παρέχοντας τη δυνατότητα κράτησης παιδιών, ως έσχατο μέτρο». Όπως είπε, η περίληψη στη νομοθεσία της φράσης «κατά κανόνα», επιτρέπει την κράτηση ασυνόδευτου παιδιού «όταν η κράτηση είναι προς το βέλτιστο συμφέρον του ανήλικου».
Μέχρι σήμερα, είπε, δεν έχει διαφανεί σε κάποια περίπτωση ότι η στέρηση της προσωπικής ελευθερίας παιδιού μπορεί να είναι, υπό οποιεσδήποτε προϋποθέσεις προς το συμφέρον του. Εξάλλου, όπως παρατήρησε, στην προτεινόμενη νομοθεσία δεν προβλέπεται ανώτατο χρονικό όριο κράτησης, ούτε και δικαστική εξέταση της νομιμότητάς της σε τακτά διαστήματα. Περαιτέρω ανέφερε, πως στο άρθρο 25(2)(α) αναφέρεται, ότι μπορεί να κρατηθεί παιδί σε περίπτωση που αυτό είναι συνοδευόμενο «όταν ο γονέας ή ο κύριος φροντιστής του παιδιού τελεί υπό κράτηση».
Η Επίτροπος υποδεικνύει, πως δεν είναι ξεκάθαρο αν το παιδί κρατείται σε χώρο μαζί με τον γονέα ή τον κύριο φροντιστή του. Υποδεικνύει δε, πως η κράτηση παιδιού επειδή κρατείται ο γονέας/φροντιστής, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να δικαιολογηθεί. Η Επίτροπος υποδεικνύει, εξάλλου, πως τα παιδιά που αιτούνται διεθνή προστασία δεν έχουν διαπράξει οποιοδήποτε αδίκημα για να κρατούνται.
Επιπλέον, σύμφωνα πάντα με την Επίτροπο Προστασίας του Παιδιού, η κράτηση παιδιών αιτητών ασύλου θίγει και το άρθρο 22 της σύμβασης που υποχρεώνει τα κράτη να διασφαλίζουν κατάλληλη προστασία για παιδιά που αιτούνται καθεστώς πρόσφυγα, καθώς και το άρθρο 6, που κατοχυρώνει το δικαίωμα κάθε παιδιού στην επιβίωση και ανάπτυξή του, δικαίωμα ασύμβατο με τον εγκλεισμό. Με βάση τα πιο πάνω, η Επίτροπος εισηγείται επαναφορά της απόλυτης απαγόρευσης κράτησης παιδιών αιτητών ασύλου.
Εκπρόσωποι υπουργείων εξέφρασαν τη στήριξή τους στο νομοσχέδιο, το οποίο, όπως ανέφεραν, σε γενικές γραμμές βελτιώνει την υφιστάμενη νομοθεσία. Από την άλλη, οργανώσεις επιφυλάχθηκαν να αναπτύξουν τις θέσεις τους στην πορεία της συζήτησης. Γενικότερα το νομοσχέδιο καλύπτει ζητήματα από την άφιξη προσφύγων/μεταναστών στην Κύπρο, μέχρι και την εξέταση ή και απόρριψη της αίτησής τους για διεθνή προστασία.
