Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΔΟΕ/ΙΑΕ) Φατίχ Μπιρόλ προειδοποίησε χθες ότι οι διαταραχές στην Ευρώπη αναφορικά με τις προμήθειες πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή θα ενταθούν μέσα στον Απρίλιο και τον ίδιο μήνα θα ξεκινήσουν να έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία, καθώς το κλείσιμο των Στενών του Χορμούζ περιορίζει τις προμήθειες.
Για την ώρα, οι Βρυξέλλες καθησυχάζουν ότι τα αποθέματα καυσίμων κίνησης, καθώς και φυσικού αερίου, διασφαλίζουν απρόσκοπτη προμήθεια σε όλους τους τομείς της οικονομίας. Δεν κρύβουν όμως την ανησυχία τους για σταδιακή υποτροπή, αν η πολεμική ανάφλεξη συνεχίσει και αν η μεταφορά προϊόντων πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από τα Στενά του ορμούζ δεν ομαλοποιηθεί σύντομα.
Ήδη από την Τρίτη ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν προειδοποίησε τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών μελών ότι θα πρέπει να προετοιμαστούν οι χώρες για τη συνεχιζόμενη διαταραχή στην προμήθεια καυσίμων και στις τιμές, που με τη σειρά τους οδηγούν σε αυξανόμενο πληθωρισμό σε όλη την οικονομία.
Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί για τα αποθέματα κηροζίνης, που χρησιμοποιείται από τις αεροπορικές εταιρείες. Και σε αυτό τον τομέα φαίνεται για την ώρα να υπάρχουν αποθέματα ικανά να στηρίξουν τα πτητικά προγράμματα των ευρωπαϊκών αεροπορικών εταιρειών τις επόμενες λίγες εβδομάδες, αλλά με τη θερινή περίοδο να πλησιάζει, μαζί με τη μεγάλη αύξηση στα ταξίδια για διακοπές, η ανησυχία είναι μεγάλη.
Μία από τις συστάσεις, μάλιστα, του αρμόδιου Επίτροπου προς τις κυβερνήσεις είναι η προώθηση σχεδίων για μειωμένη κυκλοφορία ιδιωτικών οχημάτων στους δρόμους και περιορισμό των αεροπορικών ταξιδίων. Ήδη το πρόβλημα είναι οξύ σε ασιατικές χώρες.
Περίπου το 20-30% της κηροζίνης που χρησιμοποιείται από τις αεροπορικές εταιρείες στην Ευρώπη εισάγεται από χώρες του Περσικού Κόλπου και αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν αποκλεισμένα από το Ιράν, αργά ή γρήγορα το πρόβλημα επαρκούς τροφοδότησης των αεροπλάνων θα προκύψει απειλητικό.
Οι τιμές για «jet fuel» έχουν εκτοξευθεί και σε ορισμένες περιπτώσεις έχουν σχεδόν διπλασιαστεί, με συνέπεια να καταγράφονται μεγάλες αυξήσεις και στα αεροπορικά εισιτήρια. Η εξέλιξη αυτή, αν παραταθεί, συνατό να πλήξει ως ένας πρόσθετος παράγοντας τα προβλήματα με ακυρώσεις κρατήσεων σε χώρες της Μεσογείου, περιλαμβανομένης της Κύπρου.
Ευρύτερο θέμα επάρκειας
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΕΑ), περισσότερα από 12 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν απολεσθεί από την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν λόγω των επιθέσεων της Τεχεράνης σε υποδομές, πόρους και εγκαταστάσεις ενέργειας στην περιοχή και εξαιτίας των περιορισμών στη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ.
«Η απώλεια πετρελαίου τον Απρίλιο θα είναι διπλάσια από την απώλεια πετρελαίου τον Μάρτιο, επιπλέον της απώλειας Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (LNG). Αυτή θα έρθει μέσω πληθωρισμού και θα μειώσει την οικονομική ανάπτυξη σε πολλές χώρες», τόνισε ο Μπιρόλ, μιλώντας σε podcast με τον Νικολάι Τάνγκεν, επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Νορβηγίας.
Οι απώλειες διαθέσιμων καυσίμων αναμένεται να διευρυνθούν τον Απρίλιο, καθώς πολλά φορτία πετρελαίου και LNG που έφτασαν τον Μάρτιο είχαν υπογράψει συμβόλαια πριν τον πόλεμο και συνέχισαν προς τους προορισμούς τους, σημείωσε.
Επανέλαβε ότι ο ΔΟΕ εξετάζει μια περαιτέρω απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, αφού τα κράτη μέλη του Οργανισμού συμφώνησαν να απελευθερώσουν ένα ρεκόρ 400 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου.
Η σημερινή διαταραχή εφοδιασμού πετρελαίου και LNG είναι η χειρότερη από τις δύο πετρελαϊκές κρίσεις του 1973 και του 1979, καθώς και από την απώλεια ρωσικού όγκου φυσικού αερίου που έγινε λόγω της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία το 2022, συνολικά, υπογράμμισε ο Μπιρόλ. Περίπου 40 υποδομές και εγκαταστάσεις ενέργειας στη Μέση Ανατολή έχουν υποστεί ζημιές από την έναρξη του πολέμου και θα χρειαστεί χρόνος για να αποκατασταθούν, πρόσθεσε.
«Οδεύουμε προς μια μεγάλη, μεγάλη διαταραχή και τη μεγαλύτερη στην ιστορία μέχρι τώρα», κατέληξε ο κ. Μπιρόλ.
