Η δολοφονία του Μεξικανού βαρόνου ναρκωτικών «El Mencho» και η ανταποδοτική βία στην περιοχή της Γουαδαλαχάρα προκάλεσαν ανησυχίες για την ασφάλεια πριν από το Παγκόσμιο Κύπελλο 2026, το οποίο περιλαμβάνει τέσσερις αγώνες στο Χαλίσκο, την πολιτεία που επηρεάζεται περισσότερο από τις ταραχές.
Ένας αγώνας Play off για τα προκριματικά του Μουντιάλ έχει προγραμματιστεί στο «Estadio Akron» στο Χαλίσκο στα τέλη Μαρτίου, ενώ το στάδιο θα φιλοξενήσει και τέσσερις αγώνες ομίλων τον Ιούνιο.
Η αναταραχή προκάλεσε έντονη ανησυχία την Κυριακή και τη Δευτέρα το πρωί. Ένας ανώτερος αξιωματούχος της FIFA, που μίλησε ανώνυμα επειδή δεν είχε εξουσιοδότηση να σταθεί δημοσίως, δήλωσε ότι η Ομοσπονδία ανησυχούσε για τις χαοτικές σκηνές που μετέδιδαν τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Ο αξιωματούχος προειδοποίησε επίσης ότι οι αγώνες για τα Play offs θα μπορούσαν να μεταφερθούν, αν η FIFA δεν διασφάλιζε γρήγορα ότι όλοι οι συμμετέχοντες και οι παράγοντες θα είναι ασφαλείς.
Οι ειδικές δυνάμεις της Εθνοφρουράς του Μεξικού έχουν αναπτυχθεί στην περιοχή σε κατάσταση υψηλού συναγερμού. Ο εκπρόσωπος της FIFA απέφυγε να επιβεβαιώσει ρητά ότι οι αγώνες Play offs θα παραμείνουν στη Γουαδαλαχάρα, δηλώνοντας ότι η FIFA δεν σχολιάζει «υποθετικά σενάρια και εικασίες».
«Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση στο Χαλίσκο και είμαστε σε συνεχή επικοινωνία με τις αρχές», πρόσθεσε ο εκπρόσωπος. «Θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε τις οδηγίες των διαφορετικών κυβερνητικών φορέων, με στόχο τη διασφάλιση της δημόσιας ασφάλειας και την αποκατάσταση της κανονικότητας, επαναλαμβάνοντας τη στενή συνεργασία μας με ομοσπονδιακές, πολιτειακές και τοπικές αρχές».
Τι συμβαίνει στη Γουαδαλαχάρα;
Το Χαλίσκο, που περιλαμβάνει τη μητροπολιτική περιοχή της Γουαδαλαχάρα, βρίσκεται σε κόκκινο συναγερμό -το υψηλότερο επίπεδο ασφαλείας- από τη στιγμή που οι μεξικανικές αρχές σκότωσαν τον Οσεγέρα Θερβάντες, ηγέτη του καρτέλ Jalisco New Generation (CJNG).
Μετά τη δολοφονία, μέλη του καρτέλ συγκρούστηκαν με τον στρατό, έβαλαν φωτιές σε οχήματα, δημιούργησαν οδοφράγματα και πυρπόλησαν καταστήματα. Σημειώθηκε επίσης εξέγερση σε φυλακή στο Puerto Vallarta.
Ο κυβερνήτης του Χαλίσκο, Πάμπλο Λέμους, διέταξε την αναστολή των μέσων μαζικής μεταφοράς, των δια ζώσης μαθημάτων και των μαζικών εκδηλώσεων για Κυριακή και Δευτέρα, ενώ τα τοπικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι κάποια καταστήματα θα επαναλειτουργήσουν και τα σχολεία θα ανοίξουν ξανά την Τετάρτη.
Η Liga MX Femenil ανέβαλε το ντέρμπι Τσίβας – Κλαμπ Αμέρικα στο Estadio Akron την Κυριακή, ενώ και άλλοι ποδοσφαιρικοί αγώνες ακυρώθηκαν. Ωστόσο, ο φιλικός αγώνας της εθνικής ανδρών του Μεξικού με την Ισλανδία την Τετάρτη στην πόλη Κερετάρο θα πραγματοποιηθεί κανονικά, αν και κανείς δεν εκφράζει τη βεβαιότητά του.
Γιατί υπάρχει ανησυχία για το Μουντιάλ;
Το «Estadio Akron», που βρίσκεται κοντά στη Γουαδαλαχάρα, θα φιλοξενήσει τέσσερις αγώνες του Μουντιάλ από 11 έως 26 Ιουνίου. Άλλοι εννέα αγώνες, συμπεριλαμβανομένου του αγώνα έναρξης, θα διεξαχθούν στη Μεξικό Σίτι και στο Μοντερέι. Η βασική ανησυχία είναι ότι η βία στην περιοχή θα μπορούσε να επηρεάσει ομάδες, αξιωματούχους και φιλάθλους που θα ταξιδέψουν στην πόλη, πέρα από τους ντόπιους.
Είναι δύσκολο να προβλεφθεί αν οι ταραχές θα εκτονωθούν ή θα επανεμφανιστούν μέχρι τον Ιούνιο, καθώς η δυναμική μεταξύ των καρτέλ εξελίσσεται ταχύτατα, σύμφωνα με ειδικούς. «Υπάρχει πιθανή διάσπαση της οργανωμένης εγκληματικότητας και αποσταθεροποίηση των δομών της σε μεγάλο μέρος του Μεξικού, ακριβώς πριν το Μουντιάλ», λέει ο Νέιθαν Τζόουνς, ειδικός για τα καρτέλ. «Κάνει σχεδόν αδύνατη την πρόβλεψη της εξέλιξης».
Η αντίδραση της FIFA
Η FIFA εξέδωσε δημόσιες δηλώσεις για πρώτη φορά τη Δευτέρα, επισημαίνοντας ότι συνεργάζεται στενά με τις μεξικανικές αρχές και παρακολουθεί την κατάσταση. Η οργάνωση διαβεβαίωσε ότι «η ασφάλεια παραμένει η κορυφαία προτεραιότητα» και ότι υπάρχει «πλήρης εμπιστοσύνη στους τρεις διοργανωτές – Μεξικό, Καναδά και ΗΠΑ». Αν και υπάρχει ενδεχόμενο μεταφοράς των αγώνων, η FIFA θα το εξετάσει μόνο ως έσχατη λύση, εφόσον οι αρχές ασφαλείας και οι εμπορικοί εταίροι εκφράσουν σοβαρές ανησυχίες. Η Μεξικανική κυβέρνηση έχει ήδη αναλάβει δράση, αναπτύσσοντας 2.000 επιπλέον στρατιωτικούς στη Γουαδαλαχάρα για την αποκατάσταση της τάξης.
Ποιος είναι ο χρονικός ορίζοντας της αναταραχής;
Η βία των καρτέλ αποτελεί σχεδόν «αυτόματη αντίδραση» στην εξόντωση ενός ηγέτη, εξηγεί ο Τζόουνς. Εκτιμά ότι η τρέχουσα ένταση θα διαρκέσει τρεις έως τέσσερις ημέρες, μέχρι να εκτονωθεί η ενέργεια και να δείξει αποτρεπτικό αποτέλεσμα κατά της κυβέρνησης. Ωστόσο, η διάσπαση ή η ανάδειξη νέου ηγέτη στο καρτέλ μπορεί να οδηγήσει σε παρατεταμένη αναταραχή.
Υπάρχει κίνδυνος στόχευσης του Μουντιάλ από τα καρτέλ;
Οι ειδικοί θεωρούν απίθανο τα καρτέλ να στοχεύσουν άμεσα το τουρνουά. Αντίθετα, τα καρτέλ θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να κρατήσουν χαμηλό προφίλ, ώστε να μην τραβήξουν την προσοχή των αρχών ή να μην επηρεάσουν τους τουρίστες. Οι αγώνες εξακολουθούν να αποτελούν οικονομική ευκαιρία για ξενοδοχεία, εστιατόρια και άλλες τοπικές επιχειρήσεις, και αντίστοιχα για τα καρτέλ.
Επίδραση στην ασφάλεια του Μουντιάλ
Το σχέδιο ασφαλείας της FIFA και των μεξικανικών αρχών έχει ενισχυθεί: στρατός και Εθνοφρουρά θα αναπτυχθούν στην περιοχή, ενώ θα δημιουργηθεί το μεγαλύτερο κέντρο παρακολούθησης video της χώρας.
Το Estadio Akron θα φιλοξενήσει επίσης το FIFA Fan Fest στο ιστορικό Κέντρο της Γουαδαλαχάρα, με αναμενόμενη προσέλευση 200.000 φιλάθλων. Ο κυβερνήτης Λέμους και η μεξικανική κυβέρνηση εργάζονται για να διασφαλίσουν ότι η πόλη θα παραμείνει ασφαλής και έτοιμη για το Παγκόσμιο Κύπελλο.
