Πρόταση πέντε σημείων που στοχεύουν σε επίτευξη προόδου και κινητικότητας στο Κυπριακό κατέθεσε στη χθεσινή τριμερή συνάντηση ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης. Η Ολγκίν έδειξε να μη βιάζεται, ακολουθεί τους ρυθμούς που επιβάλλει η τουρκική πλευρά και προτάσσει τα ΜΟΕ αντί την ουσία του Κυπριακού, που ήταν αυτό που ζήτησε ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών.
Τα πέντε σημεία της πρότασης Χριστοδουλίδη
Η πρόταση του Προέδρου Χριστοδουλίδη, την οποία ο ίδιος παρουσίασε επιστρέφοντας από τη συνάντηση με τον Τουφάν Έρχιουρμαν και τη Μαρία Άνχελα Ολγκίν αφορά πέντε σημεία:
- Επαναβεβαίωση της βάσης λύσης το Κυπριακού, σε συνέχεια της αναφοράς στην πολιτική ισότητα και τα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ, στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου 2025.
- Επιβεβαίωση των συγκλίσεων που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα. Τις συγκλίσεις που αφορούν την εσωτερική πτυχή είπε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, να τις μοιραστούν με τις δύο κοινότητες, και «αυτές στις οποίες συμφωνούμε και οι δύο να μείνουν στο έγγραφο».
- Διαβίβαση των συγκλίσεων που αφορούν και τα πέντε μέρη στα αντίστοιχα εμπλεκόμενα μέρη. Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης εξήγησε ότι οι συγκλίσεις που αφορούν την εξωτερική πτυχή να τις μοιραστούν και με τους πέντε συμμετέχοντες «και αυτές με τις οποίες συμφωνούν και οι πέντε να μείνουν στο έγγραφο». Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης ανέφερε ότι μαζί του στη συνάντηση είχε τις συγκλίσεις και τις αποκλίσεις, όπως τις έχουν καταγράψει μέχρι το Κραν Μοντανά.
- Διοργάνωση επίσημης διάσκεψης, στηριγμένης σε έγγραφα, και όχι άτυπης.
- Συζήτηση, στο πλαίσιο αυτής της διάσκεψης, για το άνοιγμα τεσσάρων νέων σημείων διέλευσης. Όπως είπε ο ΠτΔ «σ’ εκείνη τη συνάντηση να ανακοινώσουν το άνοιγμα 4 οδοφραγμάτων: Κόκκινα, Λουρουτζίνα, Μια Μηλιά και Αθηένου – Αγλαντζιά, όπως πρότειναν την όδευση στο τελευταίο τα ΗΕ στην άτυπη διευρυμένη διάσκεψη της Νέας Υόρκης τον περασμένο Ιούλιο. Επίσης κατά την επίσημη διάσκεψη θα προχωρήσει και ο ίδιος να ανακοινώσει νέα μονομερή μέτρα για τους Τουρκοκύπριους.
Κληθείς να πει ποια ήταν η ανταπόκριση του Έρχιουρμαν, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι εξαρχής συμφώνησαν ο ένας να μη μιλά εξ ονόματος του άλλου. Στις δηλώσεις του στα κατεχόμενα λίγο αργότερα ο Έρχιουρμαν είπε ότι δεν είναι κάτι καινούργιο οι προτάσεις Χριστοδουλίδη και ότι στο παρελθόν είχαν τεθεί αποσπασματικά.
Υπάρχει και έτοιμο έγγραφο
Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι στο Κραν Μοντανά είχαν καταγραφεί οι συγκλίσεις με μπλε και κόκκινα σημεία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι τα μπλε είναι οι θέσεις της ε/κ πλευράς, τα κόκκινα είναι οι θέσεις της τ/κ πλευράς και τα μαύρα που ήταν τα συμφωνημένα. «Είναι έτοιμο το έγγραφο. Θεωρώ ότι είναι μια πρόταση που δείχνει και την πολιτική μας βούληση και την ετοιμότητά μας. Κι ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξουν θετικές εξελίξεις», ανέφερε.
Όσον αφορά τα οδοφράγματα ο ΠτΔ επανέλαβε την ετοιμότητα της ε/κ πλευράς για το οδόφραγμα της Μιας Μηλιάς «ακόμα και σήμερα». Για το οδόφραγμα Αθηένου – Αγλαντζιάς είπε πως στο πλαίσιο της πρότασης που υπέβαλε ανέφερε ότι είναι έτοιμος να αποδεχθεί την εισήγηση του ΓΓ του ΟΗΕ του περασμένου Ιουλίου. «Δεν είναι δική μας πρόταση, δεν είναι τουρκική πρόταση. Επαναλαμβάνω είναι πρόταση του ΓΓ που μοιράστηκε μαζί μας», ανέφερε. Εξέφρασε ετοιμότητα για διάνοιξη σημείου διέλευσης και στην οδό Ληδήνης στην παλιά Λευκωσία ακόμα και σήμερα.
Για την πολιτική ισότητα, επανέλαβε ότι το θέμα λύθηκε στο κοινό ανακοινωθέν της 11ης Δεκεμβρίου. «Και ποτέ δεν αμφισβητήθηκε από δικής μας πλευράς. Το πρόβλημα που υπήρχε με τον προηγούμενο Τ/κ ηγέτη ήταν γιατί παρουσίαζε την πολιτική ισότητα ως κυριαρχική ισότητα που δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα», ανέφερε.
Για την Ολγκίν υπάρχουν μόνο ΜΟΕ
Οι δύο ηγέτες θα συνεχίσουν τις προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνιών σχετικά με τις διάφορες πρωτοβουλίες οικοδόμησης εμπιστοσύνης που βρίσκονται στο τραπέζι, καθώς και για την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων, ανέφερε σε γραπτή της δήλωση η προσωπική απεσταλμένη του ΓΓ των ΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν μετά την περίπου δίωρη συνάντησή της με τους δύο ηγέτες.
Σε δηλώσεις της στους δημοσιογράφους η Ολγκίν είπε ότι όταν προετοιμάζεται το πεδίο για μια διαπραγμάτευση, «είναι πάντα καλό να είμαστε μαζί και να ανταλλάσσουμε απόψεις και να συζητάμε για πολλά πράγματα, ακόμα κι αν δεν προκύπτει κάτι ιδιαίτερο ως αποτέλεσμα». Εξέφρασε την άποψη ότι οι δύο ηγέτες είχαν «μια καλή συζήτηση μεταξύ τους, επί της ουσίας και μεταξύ των ΜΟΕ». Ερωτηθείσα από δημοσιογράφους αν θα υπάρξει νέα συνάντηση, είπε ότι «εξαρτάται από αυτούς. Επειδή χρειαζόμαστε αποτελέσματα για τα ΜΟΕ. Περιμένω λοιπόν κάτι περισσότερο».
Όταν ρωτήθηκε για τη διευρυμένη συνάντηση και «αν πρέπει να ξεχάσουμε την 5+1 τον επόμενο μήνα», απάντησε ότι προς το παρόν δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί.
Σε γραπτή της δήλωση εξάλλου, η κ. Ολγκίν αναφέρει ότι οι δύο ηγέτες μοιράστηκαν τις προτάσεις τους για να χαράξουν μια πορεία προς την έναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Επίσης, αναφέρει, εξέτασαν τις εργασίες σχετικά με τον κατάλογο των πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης που είχαν τεθεί προηγουμένως στο τραπέζι, και σημείωσαν κάποια από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί μεταξύ των δύο πλευρών.
Εμφάνισε εισήγηση Χριστοδουλίδη ως δική του
Ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης πέραν των άλλων προτάσεων που κατέθεσε στη χθεσινή τριμερή συνάντηση, σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ» από άριστα ενημερωμένες πηγές, εισηγήθηκε όπως ο ίδιος μαζί με τον Τουφάν Έρχιουρμαν συνεχίσουν τις απευθείας επαφές χωρίς κατ’ ανάγκη να περιμένουν την επόμενη επίσκεψη της Ολγκίν.
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν επιστρέφοντας στα κατεχόμενα εμφάνισε την εισήγηση Χριστοδουλίδη ως να ήταν δική του. Σύμφωνα με τα όσα μεταδόθηκαν από τα κατεχόμενα ο Έρχιουρμαν ανέφερε στις δηλώσεις του πως προκειμένου να προχωρήσει η διαδικασία, οι δύο ηγέτες θα μπορούσαν να συναντηθούν ακόμη και χωρίς την παρουσία της Ολγκίν, προσθέτοντας ότι και ο Χριστοδουλίδης αντιμετώπισε θετικά αυτή την προοπτική.
Πάντως, στην αρχή των δηλώσεών του ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ανέφερε πως θα προτιμούσε η συνάντηση να πραγματοποιηθεί μετά την επίτευξη προόδου σε θέματα μέτρων εμπιστοσύνης αλλά λόγω της παρουσίασης Ολγκίν στο νησί αξιοποιήθηκε η ευκαιρία. Συνέχισε λέγοντας πως η συνάντηση χθες ήταν χρήσιμη για την καλύτερη κατανόηση μεταξύ των δύο πλευρών.
Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης ανέφερε ότι μετέφεραν τις απόψεις και τις προτάσεις τους σχετικά με τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης που παρουσίασε ο Χριστοδουλίδης και πρόσθεσε ότι δεν έχει επιτευχθεί το επιθυμητό επίπεδο εμπιστοσύνης. Είπε ακόμη ότι δήλωσαν στην Ολγκίν πως υπό αυτές τις συνθήκες μια συνάντηση σε μορφή 5+1 δεν θα είχε νόημα.
