Τη βδομάδα που μας πέρασε είχα την τύχη να ζήσω μια διαφορετική παιδική «γιορτούλα» στο σχολείο της γειτονιάς μου. Εξάλλου, είναι και το δικό μου σχολείο κι αυτό των παιδιών και των εγγονιών μου και του έχω μια ιδιαίτερη αγάπη. Το υπέροχο κλασικό κτίριο έχει μείνει πιστό στο πέρασμα του χρόνο και η μεγάλη αυλή συνεχίζει να χωράει όλα τα παιδάκια.
Στις εισόδους του συναντιόμαστε καθημερινά οι παλιοί συμμαθητές και συμμαθήτριες ως γιαγιάδες και παππούδες πια, και πολλές φορές σκέφτομαι πόσο σημαντικό είναι που η κοινωνία μας δεν έχει χάσει αυτό το «προνόμιο», να μπορεί ν’ αναλαμβάνει και να φροντίζει εγγόνια! Άλλη η αγάπη των γονιών, άλλη η αγάπη των εγγονιών. Κι όπως λένε τα δικά μου εγγόνια, στο σπίτι της γιαγιάς ισχύουν άλλοι νόμοι.
Κάλεσε, λοιπόν, το σχολείο κι εμάς τις γιαγιάδες και τους παππούδες – και ευχαριστούμε γι’ αυτό – να παρακολουθήσουμε μαζί με τις μαμάδες και τους μπαμπάδες τη γιορτή των Τριών Ιεραρχών από τα πρωτάκια του σχολείου. Βγήκαν όλα στη σκηνή με κέφι και μπρίο! Από κάτω η γεμάτη αίθουσα ξεχείλισε από χαρά και περηφάνεια. Δόθηκαν στα παιδιά οι στίχοι ενός ποιήματος του Πανίκου Ιωάννου κι αυτά το αποθέωσαν. Το απάγγειλαν, το τραγούδησαν και το χόρεψαν σε απόλυτα σύγχρονους ρυθμούς με την καρδιά τους.
Πήραν μικρόφωνα στα χέρια τους και ο καθένας απάγγειλε με αυτοπεποίθηση το κομμάτι του… Μάθαμε για την Υπατία από την Αλεξάνδρεια που ήξερε τους αριθμούς και τα άστρα, ακούσαμε για τον Αριστοτέλη και τις πράξεις του Πυθαγόρα… και συνέχισαν Διαβάζω για να μη νιώθω ποτέ μόνος… Διαβάζω για να μπορούν τα μάτια μου τις λέξεις να σκάβουν. Διαβάζω όταν μου λείπει το γέλιο… Ένας -ένας και όλοι μαζί. Διαβάζω για να ταξιδεύω σε όλες της γης τις μεριές. Για ν’ ανεβαίνω τον ποταμό Νείλο ακουμπώντας στην κουπαστή κάποιου αργού ποταμόπλοιου. Ή να ξεπαγιάζω στων Λαπώνων τη χώρα κτίζοντας σπίτια με κομμάτια χιονιού.
Η γιορτή είχε νόημα χειροπιαστό, άκουγαν δικά τους βιώματα, αυτά ζουν καθημερινά. Το βιβλίο και οι ιστορίες που τους διαβάζουν οι δασκάλες, εκείνες τις στιγμές που είναι απόλυτα δικές τους όταν ο κουρασμένος γονιός τους διαβάζει πριν την άγια ώρα που πάνε για ύπνο, τις περιπέτειες ας πούμε της Ισαδόρας Μοντ που είναι νεραϊδοβαμπίρ!
Δεν είπαν για τη ζωή και το έργο του Μέγιστου Βασίλειου, ούτε του Γρηγορίου του Ναζιανζηνού, ούτε του Ιωάννη του Χρυσόστομου. Εξάλλου τι να πουν; Πώς να το ζήσουν; Πώς να το εκφράσουν στην τρυφερή ηλικία των 6 χρονών; Για τους Τρεις Ιεράρχες θα τους μιλήσουν οι δάσκαλοι και οι μετέπειτα καθηγητές τους, για τις αξίες και το ρόλο τους για την ελληνική γλώσσα. Όταν θα μεγαλώσουν, όταν θα είναι σε θέση πρώτα να καταλάβουν και μετά, ανάλογα με τον τρόπο που θα τους επεξηγηθεί ο ρόλος και η αξία τους, να τους εκτιμήσουν.
Εδώ όμως είδα κάτι νέο, ελπιδοφόρο και σύγχρονο, και να τολμώ να πω το τολμηρό! Αντί να παπαγαλίσουν ένα κείμενο ακαταλαβίστικο, χώρια τη δυσκολία να προφέρουν τον όνομα του καημένου του Ναζιανζηνού, οι δασκάλες τους επέλεξαν να μιλήσουν στα παιδιά για την αξία και το πολύτιμο της γνώσης.
Τους μίλησαν για μια ηρωΐδα της γνώσης και τα πρωτάκια με τη δική τους φωνή μάς εξιστόρησαν την ιστορία της Έλεν Κέλερ, της καταπληκτικής αυτής Αμερικανίδας που έχασε την όραση και την ακοή της σε ηλικία 19 μηνών και έμαθε να επικοινωνεί με τον κόσμο με τη βοήθεια της δασκάλας, της Άννι Σάλιβαν, με τη νοηματική. Έμαθε να διαβάζει Braille, αργότερα να μιλάει, σπούδασε, έγινε συγγραφέας και μας άφησε την αυτοβιογραφία της.
Τα παιδιά είδαν μέσα από κινούμενα σχέδια τη στιγμή που η δασκάλα σχηματίζει μέσα στην παλάμη της Έλεν τα σύμβολα που εκφράζουν τις λέξεις! Στη χαρά της Έλεν συμμετείχαν τα πρωτάκια, ένιωσαν, κατάλαβαν τι σημαίνει να μπορείς να διαβάσεις, να γράφεις, να ξέρεις το αλφάβητο, τις λέξεις… και συνειδητοποίησαν κυρίως τι σημαίνει να μη μπορείς.
Μια αληθινή δοξαστική Γιορτή των Γραμμάτων που δεν είχε τίποτα προσποιημένο, η παράστασή τους ήταν γεμάτη κέφι και χαρά, τραγούδησαν κρατώντας τα γράμματα του αλφαβήτου, ξεχείλισε από τη σκηνή ο ενθουσιασμός τους για όλο αυτό που έμαθαν και κατάφεραν να μας δείξουν.
Ακολούθησαν επί σκηνής οι δυο δασκάλες -η μία φορούσε στολή λύκου- κι έπαιξαν μαζί με το ακροατήριο και τα παιδάκια ένα παιγνίδι αναγνώρισης ηρώων της παγκόσμιας παιδικής λογοτεχνίας! Πέρασε ο Αστερίξ, ο Λύκος Ζαχαρίας, ο Παπουτσωμένος γάτος, ο Μικρός Πρίγκηπας, η Σταχτοπούτα, ο Πήτερ Παν, όλα τα ινδάλματα των εξάχρονων. Τους αποθεώσαμε όλους, το χειροκρότημα στα πρωτάκια κυρίως, αλλά και στις δασκάλες που κατάφεραν να μεταδώσουν το αληθινό νόημα της γνώσης.
Έφυγα με ανάσες ελπίδας για την παιδεία μας, εκτίμησα τη συμπερίληψη, την αναγνώριση ότι το σχολείο μορφώνει παιδιά όλου του κόσμου κι όχι μόνον αυτά της ελληνοχριστιανικής παράδοσης. Σημείωσα τον σεβασμό στα παιδάκια που δεν γνωρίζουν ούτε κατανοούν την ύπαρξη και τον ρόλο των Τριών Ιεραρχών, αλλά αναγνωρίζουν τον Λύκο Ζαχαρία και μετέχουν στη χαρά του βιβλίου.
Ελεύθερα, 15.2.2026
