Είναι γνωστό ότι εδώ και αρκετά χρόνια επικρατεί η τάση μείωσης των τετραγωνικών που αντιστοιχούν σε ένα σπίτι ή διαμέρισμα. Πριν 15-20 χρόνια, ένα διαμέρισμα τριών υπνοδωματίων υπολογιζόταν στα 150-160 τετραγωνικά. Σήμερα μόλις που αγγίζει τα 110-120. Μιλάμε ασφαλώς για κανονικά διαμερίσματα. Ούτε οροφοδιαμερίσματα, ούτε διαμερίσματα αξίας εκατομμυρίων σε πύργους της Λεμεσού.
Την ίδια ώρα, δεν είδαμε τις τιμές να μειώνονται αντίστοιχα με τα τετραγωνικά. Αντίθετα, η τάση είναι ανοδική, απόρροια διάφορων παραγόντων. Της ζήτησης, η οποία υπερκαλύπτει την προσφορά, της εισόδου ξένων αγοραστών, οι οποίοι δεν ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τα τετραγωνικά, αλλά για την επενδυτική απόδοση του ακινήτου, της κάλυψης των αναγκών των χιλιάδων φοιτητών που βρίσκονται στην Κύπρο και προτιμούν μικρά διαμερίσματα κοντά στα πανεπιστήμια και ούτω καθεξής.
Η είδηση για δημιουργία μικρών δωματίων με τα στοιχειωδώς απαραίτητα, στα πλαίσια φοιτητικών εστιών, με στόχο να αυξηθεί το διαθέσιμο απόθεμα και να καλύψει τις ανάγκες που υπάρχουν, ώστε να μειωθούν εν τέλει και οι τιμές, ακούγεται αρχικά ως μια καλή ιδέα. Τι ακριβώς αποφασίστηκε;
Στα πλαίσια του «Σχεδίου Ανέγερσης Μονάδων Διαμονής Φοιτητών», το οποίο προωθεί το Υπουργείο Εσωτερικών, θα δημιουργηθούν δωμάτια εμβαδού 12 τετραγωνικών μέτρων (τ.μ.), περιλαμβανομένων και χώρων υγιεινής, (τουαλέτα, νιπτήρας και ντους). Η πιο πάνω ρύθμιση (ως προς το εμβαδόν) αφορά φοιτητικές εστίες ενός υπνοδωματίου, αλλά όσο αυξάνεται ο αριθμός των δωματίων (στην ίδια μονάδα) μειώνεται και το εμβαδόν των κοινόχρηστων χώρων. Μαζί με τη μείωση του εμβαδού, εκφράζεται ελπίδα ότι θα μειωθεί και το ενοίκιο των δωματίων. Μάλιστα, όπως λέχθηκε, το υψηλό ενοίκιο οδηγεί φοιτητές ακόμη και στην εγκατάλειψη των σπουδών τους.
Όλα αυτά, εν πρώτοις ακούγονται ενθαρρυντικά. Επομένως, ποια είναι η ανησυχία; Ότι αυτή η τάση με την ακόμα περαιτέρω μείωση των τετραγωνικών θα επεκταθεί και στα κανονικά / οικιστικά διαμερίσματα. Με το πρόσχημα της μείωσης των τιμών. Ωστόσο, μια τέτοια εξέλιξη, ενδεχομένως να έχει καταστροφικές συνέπειες για την κυπριακή κτηματαγορά. Και τα οφέλη που θα επιδιώξουμε να αποκομίσουμε να αποδειχθούν μπούμερανγκ.
Όπως αναφέρει σε άρθρο του, ο CEO της Ask Wire, Παύλος Λοϊζου, «στον Καναδά, αποφασίστηκε η μείωση των ελάχιστων εμβαδών για την ανέγερση οικιστικών μονάδων και ταυτόχρονα χαλάρωσαν οι απαιτήσεις για τους χώρους στάθμευσης, ώστε να επιταχυνθεί η παραγωγή κατοικιών και να μειωθούν οι τιμές. Το αποτέλεσμα ήταν ένα ξεκάθαρο φαινόμενο shrinkflation με τα νέα διαμερίσματα να μειώνονται κατά 15%–25%, αλλά τις τιμές να μην ακολουθούν την ίδια πορεία. Αντίθετα, σε πολλές περιπτώσεις παρέμειναν στα ίδια επίπεδα, ενώ η τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο αυξήθηκε σημαντικά».
Βέβαια, αυτό δεν συνέβη μόνο στον Καναδά, αλλά και σε αρκετές άλλες χώρες, με τις μεγαλουπόλεις να διαθέτουν σήμερα διαμερίσματα – τρύπες, αλλά τις τιμές να έχουν εκτοξευτεί στα ύψη. Πέραν αυτών, στην περίπτωση που κάποια στιγμή η εξωτερική ζήτηση μειωθεί, τότε η χώρα μας θα μείνει με ένα οικιστικό απόθεμα, ακατάλληλο για τις ανάγκες των τοπικών νοικοκυριών. Για να μην συζητήσουμε για το ενδεχόμενο χαλάρωσης των απαιτήσεων σε χώρους στάθμευσης, αφού κάτι τέτοιο θα είναι καταστροφικό για το κυκλοφοριακό. Σε μια χώρα με έντονη εξάρτηση από το αυτοκίνητο, η μείωση των χώρων στάθμευσης σε πολυκατοικίες, αναπόφευκτα θα μεταφέρει το πρόβλημα, καθώς επίσης και κόστος και την επιβάρυνση στους δρόμους και στους δήμους.
Ως εκ τούτου, η όποια κίνηση αποφασιστεί στο στεγαστικό, θα πρέπει να υλοποιηθεί κατόπιν σοβαρής μελέτης και ολιστικής στρατηγικής, η οποία θα μπορεί να προβλέψει τις ανάγκες όχι μόνο για το παρόν, αλλά και τα επόμενα χρόνια.
