Το ύψος του νέου Εθνικού Κατώτατου Μισθού (ΕΚΜ) καθορίστηκε, με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου (23/12/25), στα 1088 ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια.
Το ύψος αυτό δεν ικανοποιεί τις συντεχνίες, ούτε και τις εργοδοτικές οργανώσεις. Το συνδικαλιστικό κίνημα δικαίως ήθελε περισσότερα, στη βάση και των προσδοκιών που δημιούργησε ο πρώην υπουργός Εργασίας Γιάννης Παναγιώτου, ο οποίος δήλωσε την ημέρα παράδοσης του υπουργείου πως ο νέος ΕΚΜ τουλάχιστο θα πρέπει να είναι στα €1125, συμπεριλαμβανομένης της ΑΤΑ.
Η Κυβέρνηση, σταθμίζοντας με τον δικό της τρόπο όλες τις παραμέτρους που είχε ενώπιον της (όπως εξήγησε ο αρμόδιος υπουργός Μαρίνος Μουσιούττας), πήρε τη συγκεκριμένη απόφαση, η οποία θα ισχύσει ως το τέλος του 2027. Τον Ιανουάριο του 2028 θα υπάρξει νέος ΕΚΜ.
Οι εργοδότες θα ήταν ευχαριστημένοι αν ο νέος ΕΚΜ περιοριζόταν στα €1036, ποσό που απέχει πολύ από την πραγματικότητα. Περισσότερο ευχαριστημένοι θα ήταν αν δεν υπήρχε καμία αύξηση. Αυτά πλέον αποτελούν ιστορία, με την οποία κάποιος μπορεί να συμφωνεί, να διαφωνεί ή να είναι και αδιάφορος αν είναι καλά αμειβόμενος και καλά εξασφαλισμένος και δεν τον ενδιαφέρει η συζήτηση για τον ΕΚΜ.
Το θετικό που προκύπτει από την τελευταία αναθεώρηση του ΕΚΜ αφορά την τιμαριθμοποίηση του, κάτι που δεν υπήρχε προηγουμένως. Αυτό είναι σημαντικό όφελος και σαν τέτοιο καταγράφεται και πιστώνεται στην Κυβέρνηση Χριστοδουλίδη και στη συμφωνία που πέτυχε με τους κοινωνικούς εταίρους για την πλήρη επαναφορά της ΑΤΑ στο 100%. Σε αυτή τη συμφωνία περιέλαβαν, ορθώς, και την τιμαριθμοποίηση του ΕΚΜ.
Αρνητικό σημείο, ωστόσο, παραμένει η απουσία της ωριαίας απόδοσης του. Είτε 38 ώρες δουλέψει κάποιος, είτε 40, είτε 42 και βάλε, τα ίδια λεφτά θα πάρει. Αυτό είναι αδικία και αδυναμία, την οποία δυστυχώς η Κυβέρνηση στην παρούσα χρονική στιγμή απέφυγε να διαχειριστεί και να λύσει. Όμως, ο υπουργός Εργασίας υποσχέθηκε πως θα συζητήσει το θέμα σύντομα στο ΕΣΣ (Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα). Προς το παρόν, το παράθυρο της εκμετάλλευσης εργαζομένων από τους εργοδότες εξακολουθεί να υφίσταται, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανθρώπινη εργασιακή αξιοπρέπεια.
Το στοίχημα
Το μεγάλο στοίχημα που πρέπει να διαχειριστεί αλλά και να κερδίσει τώρα η Κυβέρνηση και ιδιαίτερα το Υπουργείο Εργασίας είναι οι έλεγχοι, επιτόπιοι και άλλως πως, για τη σωστή εφαρμογή του διατάγματος για τον ΕΚΜ. Γίνονται ήδη αρκετοί έλεγχοι αλλά πρέπει να πολλαπλασιασθούν και να εντατικοποιηθούν. Υπάρχει σοβαρή εκμετάλλευση στους χώρους εργασίας, με εργοδότες να πληρώνουν λιγότερα από τα προβλεπόμενα.
Είμαστε μέσα στην κοινωνία, κινούμαστε μέσα στην αγορά και συνομιλούμε με εργαζόμενους. Από το πολύ πήγαινε-έλα με κάποιους αποκτήσαμε κάποια εξοικείωση, μια φιλική σχέση και συνομιλώντας μαθαίνουμε πως όσοι λαμβάνουν ΕΚΜ (των €1000 ως πρόσφατα), δουλεύουν κατά κανόνα περισσότερες ώρες από ένα κανονικό οκτάωρο.
Το ίδιο συμπέρασμα διατυπώθηκε από τηλεθεατές στην εκπομπή «Αιχμές» με τον δημοσιογράφο – φίλο Σωτήρη Παρούτη στις 19 Δεκεμβρίου 2025, όταν έβγαινε κόσμος και έλεγε πως τα παιδιά του αμείβονται είτε με €930, είτε €975 μικτά, είτε ο,τιδήποτε άλλο που ήταν κάτω από τα €1000 που ήταν ο ΕΚΜ τη συγκεκριμένη στιγμή. Αυτά αποτελούν ζωντανές αληθινές μαρτυρίες της κοινωνίας και πρέπει να θορυβήσουν, να ανησυχήσουν και να προβληματίσουν κάθε αρμόδιο φορέα. Τα υπουργικά διατάγματα και οι νόμοι εκδίδονται και ψηφίζονται για να εφαρμόζονται και όχι για να παραβιάζονται με την ανοχή και τη σιωπή του κράτους. Γι’ αυτό ακριβώς τον λόγο πρέπει να αυστηροποιηθούν οι έλεγχοι για την εφαρμογή του διατάγματος. Χωρίς πραγματικούς ελέγχους δεν θα έχει νόημα το διάταγμα. Ο λόγος στον φίλτατο υπουργό Εργασίας Μαρίνο Μουσιούττα και στις υπηρεσίες του υπουργείου του, οι οποίες έχουν να διανύσουν μακρύ δρόμο μέχρι να φθάσουμε στο δίκαιο ΕΚΜ.
Οι εργοδότες
Όσον αφορά τώρα την αντίδραση των εργοδοτών για την αύξηση του Εθνικού Κατώτατου Μισθού, διακρίνουμε μια υπερβολή που φθάνει στα όρια της κινδυνολογίας. Διάβασα με αρκετή προσοχή την ανακοίνωση-αντίδραση της ΟΕΒ στις 23 Δεκεμβρίου 2025, όπου αναφέρει πως «επιχειρήσεις θα κληθούν να αντιμετωπίσουν ζητήματα οικονομικής ευρωστίας και ενδεχόμενης βιωσιμότητας». Τα ίδια περίπου έλεγαν και στην α. Ζέτα Αιμιλιανίδου όταν προσπαθούσε να εισάξει τον ΕΚΜ. Έλεγαν ότι θα επηρεαστεί αρνητικά η απασχόληση, θα υπάρξουν απολύσεις, θα αυξηθεί η ανεργία και θα κινδυνεύσουν με κλείσιμο επιχειρήσεις. Ο ΕΚΜ εισήχθη και τίποτα από τα πιο πάνω δεν συνέβηκε.
Σήμερα, η ΟΕΒ τα επαναλαμβάνει και κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της. Το ΚΕΒΕ, δείχνοντας περισσότερη σοβαρότητα, περιορίστηκε να δηλώσει πως θα σεβαστεί την απόφαση της Κυβέρνησης. Κάποιοι πρέπει να αντιληφθούν πως η κινδυνολογία δεν εξυπηρετεί κανένα και πολύ περισσότερο τις εργασιακές σχέσεις και την αγορά εργασίας.
Υ.Γ.: Όσον αφορά το ύψος του ΕΚΜ, διατηρώ την άποψη που διατύπωσα αρθρογραφικά στις 6 Απριλίου 2025 στον «Οικονομικό Φιλελεύθερο». Ότι, δηλαδή, για να είναι δίκαιος θα πρέπει να ήταν πέραν των €1100. Αυτή η άποψη ισχύει και σήμερα, συνυπολογίζοντας όλα τα αριθμητικά δεδομένα της κυπριακής οικονομίας.
* Οικονομολόγος – Δημοσιογράφος
