Την αναστολή των εκποιήσεων πρώτης κατοικίας μέχρι το τέλος του 2026, με στόχο «να μην εκποιείται καμία πρώτη κατοικία αξίας έως €350.000», προτείνει η Δημοκρατική Παράταξη, καταθέτοντας σχετική πρόταση νόμου στη Βουλή, όπως ανακοίνωσε σε διάσκεψη Τύπου ο πρόεδρός της, Μάριος Καρογιάν.
Ο κ. Καρογιάν χαρακτήρισε τις εκποιήσεις ένα από τα σοβαρότερα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα, σημειώνοντας ότι, παρά τις πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις, παραμένουν κενά που επιτρέπουν την απώλεια πρώτης κατοικίας. Υπενθύμισε ότι, με εισήγηση της ΔΗΠΑ, είχε προστεθεί επιπλέον εξωδικαστικό στάδιο με διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, ώστε να εξετάζει παράπονα για εκποιήσεις, υπερχρεώσεις και καταχρηστικές ρήτρες, με απόφαση εντός 45 ημερών και αναστολή εκποίησης μέχρι την τελική δικαστική κρίση σε περίπτωση παραπομπής.
Ωστόσο, όπως ανέφερε, ο μηχανισμός αυτός δεν αξιοποιείται επαρκώς από τους δανειολήπτες, γεγονός που –κατά τη ΔΗΠΑ– αξιοποιείται από ενυπόθηκους πιστωτές (τράπεζες ή επενδυτικά ταμεία) για να προχωρούν σε εκποιήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, το κόμμα εισηγείται διορθωτικές παρεμβάσεις με βασικό στόχο τη διαφύλαξη της πρώτης κατοικίας.
Πρόσθετες προτάσεις
Μεταξύ των συμπληρωματικών εισηγήσεων περιλαμβάνεται η ενίσχυση του θεσμού του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, ώστε οι αποφάσεις του να είναι δεσμευτικές και τελεσίδικες όταν η διαφορά δανειολήπτη–πιστωτή δεν υπερβαίνει τις €50.000. Όπως εξήγησε ο κ. Καρογιάν, υπάρχουν περιπτώσεις όπου μικρές διαφορές της τάξης των €5.000–€20.000 οδηγούν σε πλειστηριασμό, παρά την προσπάθεια των δανειοληπτών να κλείσουν την υπόθεση.
Επιπλέον, προτείνεται υποχρεωτική εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς της Κεντρικής Τράπεζας, υπό την προϋπόθεση έκθεσης από ανεξάρτητο ελεγκτή (με κόστος για τα επενδυτικά ταμεία), για δάνεια στα οποία έχει αποπληρωθεί τουλάχιστον το 50% του αρχικού κεφαλαίου από τον δανειολήπτη, με ισχύ από 1η Ιανουαρίου 2010. Η ρύθμιση θα καλύπτει και δάνεια που εξοφλήθηκαν μέσω ταυτόχρονης αναχρηματοδότησης την περίοδο 2010–2025, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για τον δανειολήπτη.
Στο ίδιο πλαίσιο, κατατέθηκε πρόταση για αναχρηματοδότηση πρώτης κατοικίας μέχρι πρώτου βαθμού συγγένειας, με υποχρέωση πλήρους συμμόρφωσης των τραπεζών στις οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας και κριτήρια που λαμβάνουν υπόψη το πραγματικό εισόδημα των πρωτοφειλετών. Σε περίπτωση παραβίασης, προβλέπεται δεσμευτική προσφυγή στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο.
«Ενοίκιο έναντι Δόσης» και Ταμείο Αλληλεγγύης
Ο πρόεδρος της ΔΗΠΑ κάλεσε την Κυβέρνηση να επαναφέρει το σχέδιο «Ενοίκιο έναντι Δόσης», με κριτήρια αντίστοιχα του «ΕΣΤΙΑ», ώστε να καταστεί πιο ανθρωποκεντρικό και να παραμείνει ανοικτό έως το τέλος του 2026. Παράλληλα, εισηγήθηκε υποχρεωτική συμμετοχή όλων των τοπικών τραπεζών και εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων.
Παρουσιάστηκε επίσης πρόταση για Ειδικό Ταμείο Αλληλεγγύης, μέσω επιβολής ειδικού τέλους έως 15% (κατά περίπτωση) σε κάθε ενυπόθηκο πιστωτή για κάθε ακίνητο που πλειστηριάζεται ή ανακτάται, με στόχο τη στήριξη ευάλωτων ομάδων, την κάλυψη μέρους του κόστους του «Ενοίκιο έναντι Δόσης» και σχέδια στέγασης νέων ζευγαριών.
Ο κ. Καρογιάν προειδοποίησε ότι προτάσεις για φορολόγηση τραπεζών ή καταθέσεων θα είχαν «καταστροφικές συνέπειες» για πολίτες και το χρηματοοικονομικό σύστημα, καλώντας παράλληλα τις τράπεζες να ενισχύσουν την εταιρική κοινωνική ευθύνη τους. «Η πρώτη κατοικία είναι κοινωνικό αγαθό και θεμέλιο ασφάλειας, όχι απλός αριθμός σε ισολογισμό», υπογράμμισε.
Κεντρικό ζητούμενο της ΔΗΠΑ παραμένει η αναστολή εκποιήσεων πρώτης κατοικίας έως το τέλος του 2026 και η αποτροπή εκποίησης έως €350.000, ώστε να δοθεί χρόνος για διόρθωση στρεβλώσεων και διαμόρφωση δικαιότερου πλαισίου. Υπενθυμίστηκε, τέλος, ότι στη Βουλή εκκρεμούν προτάσεις για πλαφόν τόκων όταν η οφειλή διπλασιάζεται και για διαγραφή υπολοίπου μετά από εκποίηση όταν το προϊόν πώλησης δεν καλύπτει το ενυπόθηκο χρέος.
