Την αναστολή λειτουργίας 11 κτηνοτροφικών μονάδων στην ευαίσθητη περιοχή του Περγάμου αποφάσισαν οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, έτσι ώστε την ίδια ώρα να αποφεύγεται η διακίνηση γάλακτος από ακόμα 13 μονάδες που δραστηριοποιούνται παράνομα σε Νεκρή Ζώνη και Βρετανικές Βάσεις, σε τυροκομεία που δραστηριοποιούνται στις ελεύθερες περιοχές.
Η απόφαση αφορά υποστατικά που, αν και διαθέτουν κυπριακό κωδικό εκμετάλλευσης, δραστηριοποιούνται εντός της Νεκρής Ζώνης και της κτηνοτροφικής περιοχής των Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας, σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από διοικητικό λαβύρινθο και αυξημένους κινδύνους.
Η αναστολή επηρεάζει άμεσα οκτώ βουστάσια και τρία ποιμνιοστάσια, τα οποία μέχρι πρότινος παρέδιδαν γάλα σε τρία τυροκομεία των ελεύθερων περιοχών με δύο εξουσιοδοτημένους μεταφορείς από τις 15 Δεκεμβρίου 2025, με τη γνωστοποίηση αφθώδους πυρετού στα κατεχόμενα. Η διαδρομή του γάλακτος γινόταν υπό αυστηρή επιτήρηση με δύο βυτιοφόρα, ωστόσο οι πρόσφατες εξελίξεις με τον αφθώδη πυρετό να περνά πλέον στις ελεύθερες περιοχές από τις 19 Φεβρουαρίου 2026 και η ανάλυση κινδύνου που διενεργήθηκε για λογαριασμό του υπουργείου Γεωργίας επέβαλαν το κλείσιμό τους.
Η περιοχή παρουσιάζει μια εξαιρετικά σύνθετη εικόνα:
• Εντός της Νεκρής Ζώνης λειτουργούν έξι εγκεκριμένες μονάδες (4 αγελάδων, 2 αιγοπροβάτων) και τέσσερις παράνομες (χωρίς κωδικό της Δημοκρατίας).
• Εντός της Κτηνοτροφικής Περιοχής ΒΒ δραστηριοποιούνται πέντε εγκεκριμένες μονάδες και 5 χωρίς καταχώρηση.
• Εκτός της Κτηνοτροφικής Περιοχής ΒΒ εντοπίστηκαν επιπλέον τέσσερα μη καταχωρημένα ποιμνιοστάσια.
Σημειώνεται ότι, βάσει του Πρωτοκόλλου της Συμφωνίας Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, οι Βρετανικές Βάσεις έχουν εκχωρήσει την αρμοδιότητα των κτηνιατρικών ελέγχων στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες της Δημοκρατίας.
Η απόφαση αυτή λήφθηκε μετά από ανάλυση κινδύνου των αρμοδίων Αρχών για την εγγύτητα της περιοχής με τις μη ελεγχόμενες από τη Δημοκρατία περιοχές. Το ιδιαίτερο διοικητικό καθεστώς, με την εμπλοκή της Αστυνομίας των Βάσεων, των Ηνωμένων Εθνών, των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, αλλά και της Αστυνομίας του Ψευδοκράτους καθιστά τον έλεγχο εξαιρετικά δύσκολο.
Οι καταγγελίες του Συνδέσμου Τυροκόμων Κύπρου για επαναλαμβανόμενες παραβάσεις και παράνομη διακίνηση γάλακτος από μη ελεγχόμενα σημεία, ενέτειναν την πίεση. Μάλιστα, σε πρόσφατη συνάντηση (16/03/2026) στα γραφεία των Βρετανικών Βάσεων Δεκέλειας, οι τυροκόμοι εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους, προτείνοντας ακόμη και το κλείσιμο διόδων από όπου πιθανολογείται ότι διέρχονται παράνομα βυτιοφόρα.
Σύμφωνα με τους τυροκόμους πολλοί ιδιοκτήτες μονάδων στο Πέργαμος διαμένουν μόνιμα σε περιοχές εκτός ελέγχου της Δημοκρατίας, καθιστώντας την εποπτεία τους εξαιρετικά δύσκολη.
Η δυσκολία αστυνόμευσης της περιοχής επιβεβαιώθηκε με τον πλέον δραματικό τρόπο κατά τη διάρκεια επισκόπησης των Αρχών στις 14 Μαρτίου. Ενώ λειτουργοί των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και του Τμήματος Γεωργίας επιθεωρούσαν μονάδες στη Νεκρή Ζώνη, ανακόπηκαν από την «αστυνομία» του ψευδοκράτους, με αποτέλεσμα να μην καταστεί δυνατή η επίσκεψη σε δύο από τις έξι καταχωρημένες μονάδες.
Αντίθετα, στις μονάδες όπου έγινε έλεγχος, οι κτηνοτρόφοι (Τουρκοκύπριοι κάτοικοι Περγάμου) επέδειξαν συνεργασία, παρουσιάζοντας τιμολόγια αγοράς ζωοτροφών από εταιρείες των ελεύθερων περιοχών.
Η κυβέρνηση, υπό τον φόβο επέκτασης του αφθώδους πυρετού, προσανατολίστηκε σε πρώτο στάδιο στα εξής μέτρα:
Γεωεντοπισμός (GPS): Υποχρεωτική εγκατάσταση συσκευών στα βυτιοφόρα που συλλέγουν γάλα από την περιοχή.
Καταγραφή παράνομων: Συνεργασία με τις Βάσεις για την ταυτοποίηση των ιδιοκτητών των 13 συνολικά μη καταχωρημένων μονάδων, ώστε να κληθούν να νομιμοποιηθούν ή να ανασταλεί η δράση τους.
Εντατικοποίηση ελέγχων: Συστηματική απογραφή ζώων και αυστηρός έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών.
Ωστόσο, αποφασίστηκε για καλύτερη διαχείριση του ζητήματος μέχρι να ελεγχθεί σωστά η περιοχή να ανασταλεί η λειτουργία των μονάδων έτσι ώστε να μην υπάρχει κίνδυνος διοχέτευσης γάλακτος που παράγεται από μονάδες που δεν ελέγχονται από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες σε τυροκομεία που δραστηριοποιούνται στις ελεύθερες περιοχές.
Πάνω από 30.000 θανατώσεις ζώων
Χάθηκε το 5,7% του συνολικού ζωικού πληθυσμού αιγοπροβάτων 2,2% του πληθυσμού αγελάδων
Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η διαχείριση της κρίσης του αφθώδους πυρετού, με τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες να δίνουν μάχη με τον χρόνο για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού.
Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος της καταστροφής για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού, με χιλιάδες ζώα να οδηγούνται σε θανάτωση, ενώ ταυτόχρονα επιστρατεύονται ψηφιακά εργαλεία και ενισχυμένο προσωπικό για την αναχαίτιση της νόσου.
Η κτηνοτροφία δέχεται ένα ισχυρό πλήγμα, καθώς ο απολογισμός των ζώων που έχουν θανατωθεί μέχρι σήμερα προκαλεί σοκ. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση, έχουν ήδη θανατωθεί 28.019 αιγοπρόβατα και 1.712 βοοειδή, ενώ εντός των επόμενων ωρών αναμένεται η θανάτωση ακόμα περίπου 400 ζώων (240 αιγοπρόβατα και 150 βοοειδή), ολοκληρώνοντας τον κύκλο στις μονάδες που εντοπίστηκαν θετικές.
Συνολικά έχουν καταγραφεί 49 μολυσμένες μονάδες, με τη συντριπτική πλειονότητα να εντοπίζεται στην επαρχία Λάρνακας (46 μονάδες) και τις υπόλοιπες τρεις στην επαρχία Λευκωσίας. Οι Αρχές έχουν καταφέρει να επιταχύνουν τις διαδικασίες, επιτυγχάνοντας πλέον τη θανάτωση των ζώων εντός 48 ωρών από τον εντοπισμό του κρούσματος.
Σε επίπεδο πληθυσμού, το ποσοστό των μολυσμένων κοπαδιών αιγοπροβάτων ανέρχεται σε 1,79% (5,7% του συνολικού ζωικού πληθυσμού), ενώ στα βοοειδή το ποσοστό των μολυσμένων κοπαδιών είναι 1,87% (2,2% του πληθυσμού). Σημειώνεται ότι από τις 2.288 μονάδες αιγοπροβάτων παγκύπρια, οι 41 έχουν πληγεί, ενώ στα βοοειδή έχουν μολυνθεί 7 από τις 373 μονάδες. Στο εν λόγω στατιστικό δεν λαμβάνεται υπόψη η παράνομη μονάδα με βοοειδή.
Η ελπίδα για την αναχαίτιση του ιού εναποτίθεται στο εκτεταμένο πρόγραμμα εμβολιασμού:
Βοοειδή: Η πρώτη φάση έχει σχεδόν ολοκληρωθεί (98%), με εκκρεμότητες μόνο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις (κόκκινες αγελάδες) λόγω δυσκολίας προσέγγισης. Η δεύτερη δόση έχει ήδη χορηγηθεί στο 30% του πληθυσμού.
Αιγοπρόβατα: Η πρώτη φάση βρίσκεται στο 75% και αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός Μαρτίου, ενώ η δεύτερη δόση έχει προχωρήσει στο 10%.
Αρχές Απριλίου αναμένεται να ολοκληρωθούν οι επιδημιολογικές διερευνήσεις, οπόταν αναμένεται οι Αρχές να έχουν μια πλήρη και καθαρή εικόνα για τη διασπορά του ιού.
Η κυβέρνηση, υιοθετώντας το μοντέλο διαχείρισης της πανδημίας του κορωνοϊού, προχωρά σε συνεργασία με το Κέντρο Αριστείας «ΚΟΙΟΣ» και το Κυπριακό Ινστιτούτο στη δημιουργία ψηφιακών εργαλείων για την παρακολούθηση της κρίσης. Παράλληλα, χθες τέθηκε σε λειτουργία εξειδικευμένη ιστοσελίδα για τον αφθώδη πυρετό (footandmouth.gov.cy).
Στο πεδίο των ελέγχων, έχουν στελεχωθεί 93 σημεία ελέγχου και απολύμανσης σε κτηνοτροφικές ζώνες παγκύπρια (73 γενικά και 20 επιπλέον στη Λάρνακα). Ταυτόχρονα, το δυναμικό ενισχύεται με έξι εξειδικευμένους επιστήμονες στο χημείο και 20 ιδιώτες κτηνίατρους για δειγματοληψίες.
Οι πληρωμές προς τους πληγέντες κτηνοτρόφους βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη, ενώ αυστηρά μέτρα εφαρμόζονται στις μολυσμένες ζώνες.
Υπενθυμίζεται ότι ο ιός απειλεί έναν τεράστιο ζωικό πληθυσμό στις ελεύθερες περιοχές, που αποτελείται από 86.196 βοοειδή, 458.352 αιγοπρόβατα και 303.000 χοίρους, καθιστώντας την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας επιτακτική ανάγκη για την επιβίωση του κλάδου. Βέβαια στα στοιχεία αυτά αναπροσαρμόζονται συνέχεια με τις γεννήσεις, θανάτους και σφαγές ζώων. Σημειώνεται ότι σε ότι αφορά τα αιγοπρόβατα οι αριθμοί αυτοί αντιστοιχούν σε παραγωγικά ζώα και δεν περιλαμβάνονται τα μικρά.
