Την εισήγησή του για τις αναπτύξεις σε λιμάνι και μαρίνα Λάρνακας έδωσε το απόγευμα της Παρασκευής στη δημοσιότητα το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λάρνακας (ΕΒΕΛ), που απαριθμεί 400 εγγεγραμμένα μέλη. Το ΕΒΕΛ αναφέρει πως, με τα δεδομένα που υπάρχουν ενώπιον του αυτή τη στιγμή, προκρίνει τις προτάσεις του Υπουργείου Μεταφορών για τις δύο υποδομές για ανάληψη της διαχείρισης από την Αρχή Λιμένων Κύπρου, που βασίστηκαν σε μελέτη του Υπερταμείου της Ελλάδας και παρουσιάστηκαν ενώπιον της Επιτροπής Ανάπτυξης Λάρνακας στις 20 Φεβρουαρίου.
Ωστόσο, θέτει ως προϋπόθεση την ανάπτυξη του χερσαίου χώρου, κάτι που δεν περιλαμβανόταν στις προτάσεις του Υπουργείου Μεταφορών, γεγονός που προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις στη Λάρνακα. «Η αξιοποίηση και αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών του λιμανιού και της μαρίνας αποτελεί στρατηγικής σημασίας έργο για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Λάρνακας, καθώς και για την ενίσχυση της θέσης της Κύπρου στον τομέα της ναυτιλίας και του θαλάσσιου τουρισμού στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου» αναφέρει, μεταξύ άλλων, το ΕΒΕΛ.
Παρατίθεται αυτούσια η πρόταση του ΕΒΕΛ
Οι βασικοί στόχοι της προτεινόμενης ανάπτυξης συνοψίζονται ως εξής:
- Η ουσιαστική αναβάθμιση των υφιστάμενων λιμενικών υποδομών
- Η δημιουργία σύγχρονου επιβατικού και τουριστικού τερματικού σταθμού
- Η ανάπτυξη εμπορικών δραστηριοτήτων
- Η δημιουργία τουριστικών και ψυχαγωγικών δραστηριοτήτων στην Μαρίνα Λάρνακας
- Η ενίσχυση της τουριστικής ελκυστικότητας της Λάρνακας και της ευρύτερης περιοχής
- Η προσέλκυση εγχώριων και διεθνών επενδύσεων
- Η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας
- Η λειτουργική και πολεοδομική διασύνδεση της περιοχής του λιμανιού και της μαρίνας με τον αστικό ιστό της πόλης
Η εισήγηση για το λιμάνι Λάρνακας
Λαμβάνοντας υπόψη τα πορίσματα της σχετικής μελέτης του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ εκτιμά ότι η δεύτερη επιλογή ανάπτυξης αποτελεί την πλέον κατάλληλη προσέγγιση με βάση τα σημερινά, καθώς και του άμεσου μέλλοντος λειτουργικά δεδομένα του λιμανιού. Το ΕΒΕΛ εκφράζει τη στήριξή του προς τη συγκεκριμένη επιλογή, υπό την προϋπόθεση ότι θα διασφαλιστεί η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης των λιμενικών υποδομών σε περίπτωση σημαντικής αύξησης της λιμενικής δραστηριότητας.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται:
- η δυνατότητα επέκτασης του βόρειου κρηπιδώματος σε μελλοντικό στάδιο
- η αύξηση της ακτίνας της κυκλικής στροφής (turning circle) ώστε να καθίσταται δυνατή η ασφαλής είσοδος μεγαλύτερων πλοίων στο λιμάνι.
Παράλληλα, το ΕΒΕΛ εισηγείται την αξιοποίηση του δυτικού μόλου του λιμανιού μέσω της δημιουργίας κρηπιδώματος, το οποίο θα επιτρέψει την εξυπηρέτηση επιπλέον εμπορικών πλοίων και θα ενισχύσει τη συνολική επιχειρησιακή ικανότητα του λιμένα. Η αξιοποίηση αυτή κρίνεται ως απαραίτητη λόγω του ότι, με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση των λιμενικών δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια των εργασιών αναβάθμισης στα δύο κρηπιδώματα (βόρειο και νότιο).
Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τα δεδομένα της μελέτης, το βάθος του λιμένα θα πρέπει να αυξηθεί ώστε να φτάσει τα 13 μέτρα. Σήμερα, σε ορισμένα σημεία το βάθος δεν υπερβαίνει τα 11,8 μέτρα, ενώ σε άλλα σημεία περιορίζεται περίπου στα 11 μέτρα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα εξυπηρέτησης μεγαλύτερων πλοίων.
Για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του λιμανιού, κρίνεται επίσης απαραίτητη η ουσιαστική ενίσχυση των αποθηκευτικών υποδομών, με καινούριες και μοντέρνες εγκαταστάσεις, ώστε να εξυπηρετούνται αποτελεσματικότερα οι ανάγκες του εμπορικού τμήματος και των χρηστών του λιμένα.
Παράλληλα, στην περιοχή του νότιου μόλου, προτείνουμε τη δημιουργία νέου επιβατικού τερματικού σταθμού. Ο σταθμός αυτός θα λειτουργεί ως κύρια πύλη υποδοχής επισκεπτών, επιβατών κρουαζιέρας και πληρωμάτων διαφόρων σκαφών και θα βρίσκεται σε άμεση λειτουργική σύνδεση με τη μαρίνα.
Ο νέος τερματικός σταθμός θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- χώρους υποδοχής και εξυπηρέτησης επιβατών
- χώρους check-in και αναμονής
- καταστήματα λιανικού εμπορίου
- χώρους εστίασης και αναψυχής
- τουριστικές υπηρεσίες
- διοικητικούς χώρους
- βοηθητικούς χώρους λειτουργίας.
Η εισήγηση για τη μαρίνα Λάρνακας
Η υφιστάμενη μαρίνα φιλοξενεί σήμερα σκάφη αναψυχής και παρέχει βασικές υπηρεσίες ελλιμενισμού. Ωστόσο, διαπιστώνεται ότι οι υφιστάμενες υποδομές απαιτείται να αναβαθμιστούν σημαντικά, ώστε να εξυπηρετούν μεγαλύτερο αριθμό σκαφών και επισκεπτών, σε ευρωπαϊκό επίπεδο και με ασφάλεια. Παράλληλα, παρατηρείται περιορισμένη αξιοποίηση των παράκτιων εκτάσεων για τουριστικές και εμπορικές χρήσεις, γεγονός που δημιουργεί σημαντικές δυνατότητες περαιτέρω ανάπτυξης.
Με βάση τη μελέτη του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ προτείνει την υιοθέτηση της δεύτερης επιλογής ανάπτυξης, με την προϋπόθεση να ληφθούν υπόψη μελλοντικές ανάγκες επέκτασης, εάν προκύψουν. Δηλαδή συμφωνούμε με την επέκταση του βόρειου κρηπιδώματος και στην αύξηση της χωρητικότητας ελλιμενισμού κατά περίπου 200 θέσεις. Παρακαλώ σημειώστε, ότι στο πλαίσιο διαβουλεύσεων με μέλη μας χρήστες της μαρίνας, υπάρχει η εισήγηση όπως με την ανάπτυξη της Μαρίνας πραγματοποιηθεί ανακατανομή της τοποθέτησης των σκαφών διότι αυτό δύναται να οδηγήσει στην αύξηση θέσεων σκαφών.
Το ΕΒΕΛ εισηγείται όπως ο χώρος ανέλκυσης σκαφών (Dry Docking) δημιουργηθεί στη βόρεια πλευρά της περιοχής, προς την πλευρά του λιμανιού (στην πλευρά που βρίσκονταν οι πετρελαιοδεξαμενές), ώστε να διασφαλίζεται αποτελεσματικότερη εξυπηρέτηση των σκαφών, να ανελκύονται και μεγαλύτερα σκάφη και να μην έχουμε οπτική και ηχητική οχληρία στη περιοχή της Μαρίνας.
Εναλλακτικά, σε περίπτωση που η θέση ανέλκυσης παραμείνει όπως προβλέπεται στη μελέτη του Υπερταμείου, θα πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι εγκαταστάσεις θα μπορούν να εξυπηρετούν σκάφη μήκους έως 65 μέτρων, με μηχανισμό ανέλκυσης ικανό να ανυψώνει σκάφη βάρους έως 180 τόνων. Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να παρθούν ουσιαστικά μέτρα σε ζητήματα όχλησης, που σίγουρα θα προκύψουν.
Η εισήγηση για τον χερσαίο χώρο
Εισηγούμαστε όπως η ανάπτυξη του χερσαίου χώρου να είναι προϊόν διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού και να συνάδει με το συνολικό σχέδιο ανάπτυξης, τόσο στη θαλάσσια όσο και στη χερσαία ζώνη. Κατά την άποψη μας, η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου παραθαλάσσιου συγκροτήματος θα πρέπει να περιλαμβάνει (χωρίς να είμαστε απόλυτοι):
- συνεδριακό κέντρο
- ναυτικό όμιλο
- πολιτιστικούς και ψυχαγωγικούς χώρους
- καταστήματα λιανικού εμπορίου για την εξυπηρέτηση επισκεπτών και ιδιοκτητών σκαφών
- αναβαθμισμένες εγκαταστάσεις μαρίνας
- χώρους εστίασης και αναψυχής
- δημόσιους χώρους περιπάτου και πρασίνου
- υπηρεσίες συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης σκαφών.
- υπαίθριο γυμναστήριο
- θεματικό πάρκο
Η μαρίνα δύναται να εξελιχθεί σε σημαντικό κόμβο θαλάσσιου τουρισμού για την Κύπρο και την ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Υποδομές Μετακίνησης και Στάθμευσης
Για την ομαλή λειτουργία της περιοχής κρίνεται απαραίτητη η ανάπτυξη επαρκών υποδομών διακίνησης και στάθμευσης, καθώς και η βελτίωση των οδικών συνδέσεων. Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:
- η δημιουργία πεζοδρόμων
- η ανάπτυξη ποδηλατοδρόμων
- η διασύνδεση της περιοχής με το δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών
- ο καθορισμός ειδικών χώρων στάθμευσης για λεωφορεία και ταξί στον χερσαίο χώρο, με στόχο τη διευκόλυνση της πρόσβασης των επιβατών.
Οικονομικά Οφέλη
Η υλοποίηση της προτεινόμενης ανάπτυξης αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Λάρνακας.
Τα αναμενόμενα οικονομικά οφέλη περιλαμβάνουν:
- τη δημιουργία σημαντικού αριθμού νέων θέσεων εργασίας
- την ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας
- την αύξηση των εσόδων από λιμενικές υπηρεσίες
- την αύξηση των εσόδων από υπηρεσίες μαρίνας
- την περαιτέρω ανάπτυξη του τουριστικού τομέα
Η ανάπτυξη της περιοχής αναμένεται να προσελκύσει αυξημένο αριθμό επισκεπτών, ενισχύοντας την επισκεψιμότητα της παραλιακής ζώνης και κατ’ επέκταση τη δραστηριότητα των τοπικών επιχειρήσεων εστίασης, αναψυχής και εμπορίου
Περιβαλλοντική Βιωσιμότητα
Η ανάπτυξη της περιοχής θα πρέπει να υλοποιηθεί σύμφωνα με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής προστασίας.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:
- η κατασκευή ενεργειακά αποδοτικών κτιρίων
- η αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Δημιουργία χώρων στάθμευσης με σκίαση με τη χρήση φωτοβολταικών συστημάτων.
- η εφαρμογή σύγχρονων συστημάτων διαχείρισης αποβλήτων
- η προστασία του θαλάσσιου οικοσυστήματος
- η δημιουργία εκτεταμένων χώρων πρασίνου.
Κοινωνικές Συνέργειες
Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να έχει σημαντικές θετικές επιπτώσεις για την τοπική κοινωνία και την οικονομία της Λάρνακας.
Ειδικότερα, αναμένεται να συμβάλει στην ενίσχυση της τοπικής οικονομικής δραστηριότητας, στη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης, καθώς και στη συνολική αναβάθμιση της εικόνας και της λειτουργικότητας της πόλης.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της περιοχής θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων και στην ενίσχυση της τουριστικής ταυτότητας της Λάρνακας.
Συμπεράσματα
Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Λάρνακας στηρίζει ομόφωνα τον διαχωρισμό λιμανιού–μαρίνας και την ανάπτυξη ενός σύγχρονου, εμπορικού, πολυλειτουργικού και ευέλικτου λιμένα. Ως ΕΒΕΛ, δεν διαφωνούμε με την παραχώρηση της ιδιοκτησίας του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας στην Αρχή Λιμένων Κύπρου. Ωστόσο, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική τη συνεργασία με ιδιώτες διαχειριστές τόσο στη Μαρίνα Λάρνακας όσο και στο Λιμάνι, διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμα την αποτελεσματική λειτουργία, την προσέλκυση τεχνογνωσίας και την υλοποίηση στρατηγικών επενδύσεων.
Βασικός στόχος θα πρέπει να είναι η σε βάθος, ορθολογιστική και αποτελεσματική λειτουργία των δύο αυτών σημαντικότατων υποδομών, καθώς και η υλοποίηση των αναγκαίων επενδύσεων που θα διασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αναβάθμισή τους.
Με βάση τη μελέτη του Υπερταμείου, το ΕΒΕΛ εισηγείται την υιοθέτηση της δεύτερης επιλογής τόσο για την ανάπτυξη του Λιμανιού όσο και της Μαρίνας Λάρνακας. Βασική προϋπόθεση αποτελεί η διασφάλιση της δυνατότητας μελλοντικής επέκτασης των υποδομών, σύμφωνα με την τρίτη επιλογή της μελέτης, σε περίπτωση αύξησης της λιμενικής δραστηριότητας, της επισκεψιμότητας στη μαρίνα και της τουριστικής ανάπτυξης.
Ο σχεδιασμός της ανάπτυξης του χερσαίου χώρου μπορεί να προκύψει μέσα από διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό (master plan), ώστε να διασφαλιστεί υψηλής ποιότητας σχεδιασμός, η λειτουργικότητα και η βέλτιστη ένταξη της ανάπτυξης στο παραθαλάσσιο μέτωπο της Λάρνακας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θα γίνει περαιτέρω διαβούλευση με την Αρχή Λιμένων Κύπρου ως προς το σημείο αυτό. Εισήγηση μας, είναι όπως γίνει διαχωρισμός των τεμαχίων του χερσαίου χώρου και να δοθεί σε ιδιώτες επενδυτές για ανάπτυξη τους.
Η ανάπτυξη του Λιμανιού και της Μαρίνας Λάρνακας αποτελεί έργο στρατηγικής σημασίας για την οικονομική και τουριστική ανάπτυξη της πόλης, της ευρύτερης περιοχής, μα και της χώρας.
Η υλοποίηση της προτεινόμενης ανάπτυξης δύναται να μετατρέψει τη Λάρνακα σε σημαντικό κόμβο επιχειρηματικότητας, ναυτιλίας, τουρισμού και αναψυχής στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Σημείωση:
Το ΕΒΕΛ καταθέτει την παρούσα πρόταση η οποία πάρθηκε με βάση τα σημερινά δεδομένα τα οποία έχουμε μπροστά μας. Παράλληλα, οι πιο πάνω θέσεις προκύπτουν μέσα από το πλαίσιο της διαβούλευσης που πραγματοποιήσαμε με μέλη μας χρήστες του λιμανιού και της μαρίνας.
Ταυτοχρόνως, επισημαίνεται ότι η εν λόγω πρόταση δεν είναι δεσμευτική και βασίζεται κυρίως στη μελέτη του Υπερταμείου, η οποία, όπως διαφαίνεται, παρουσιάζει σημαντικές ελλείψεις ως προς τα διαθέσιμα στοιχεία.
Ως ΕΒΕΛ, θεωρούμε σκόπιμο να τονίσουμε ότι η διατήρηση όλων των χρήσεων εντός του λιμανιού αποτελεί πάγια και αμετάβλητη θέση μας, καθώς εκτιμούμε ότι η βιωσιμότητα του λιμανιού προϋποθέτει τη μη εξαίρεση οποιασδήποτε χρήσης.
Συνολικά, η μελέτη μπορεί να θεωρηθεί ως μια ρεαλιστική και ασφαλής βάση εκκίνησης. Δεν μπορεί όμως να θεωρηθεί ολοκληρωμένη στρατηγική πρόταση. Μειώνει τον κίνδυνο αποτυχίας, αλλά δεν διασφαλίζει την επιτυχία.
Η ορθή προσέγγιση είναι να αξιοποιηθεί ως βάση, ζητώντας ταυτόχρονα συγκεκριμένες βελτιώσεις: πλήρη οικονομική τεκμηρίωση, σαφή στρατηγική τοποθέτηση στην αγορά και ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης που να συνδέει όλα τα επιμέρους στοιχεία του έργου.
