Κάθε χρόνο την περίοδο προς το Πάσχα, το θέμα λαμπρατζιές έρχεται ξανά στο επίκεντρο των συζητήσεων. Ένα έθιμο βαθιά ριζωμένο στη λαϊκή παράδοση, έχει πλέον μετατραπεί σε μια επιπλέον ευκαιρία για έξαρση της ανομίας και της νεανικής παραβατικότητας. Η Πολιτεία ξεκίνησε πολλές φορές προσπάθειες για να ρυθμίσει το συγκεκριμένο φαινόμενο που εξελίχθηκε σε ένα σοβαρό πρόβλημα, ωστόσο το ζήτημα παραμένει για την ώρα άλυτο.
Σήμερα, η πραγματικότητα είναι γνωστή, αντιφατική και προβληματική. Το άναμμα φωτιάς χωρίς άδεια απαγορεύεται, ωστόσο οι λαμπρατζιές συνεχίζουν να στήνονται σχεδόν ανεξέλεγκτα σε όλη την Κύπρο, με τις αρχές πολλές φορές να κάνουν τα στραβά μάτια ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο στην παρανομία. Την ώρα που η θέση της Εκκλησίας αφήνει ξεκάθαρα ανοικτό το ενδεχόμενο για πλήρη κατάργηση αυτής της επικίνδυνης κατάστασης, η πολιτεία δεν φαίνεται διατεθειμένη να το πράξει.
Η φετινή προετοιμασία
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για καλύτερο συντονισμό ενόψει του Πάσχα, το θέμα των λαμπρατζιών απασχόλησε ευρεία σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 2026 στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, υπό την προεδρία του Υπουργού Κώστα Φυτιρή.
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης διαπιστώθηκε από κοινού ότι τα τελευταία χρόνια το έθιμο έχει σε αρκετές περιπτώσεις αλλοιωθεί, με φαινόμενα όπως η πρόωρη συγκέντρωση υλικών, η πρόκληση ζημιών σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία, αλλά και περιστατικά παραβατικότητας που αυξάνουν τους κινδύνους για τη δημόσια ασφάλεια.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης υπογράμμισε ότι, παρότι η διατήρηση των παραδόσεων αποτελεί σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας, η τέλεση του εθίμου θα πρέπει να γίνεται με οργανωμένο και ασφαλή τρόπο. Όπως ανέφερε, η διαχείριση των λαμπρατζιών οφείλει να εντάσσεται στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων των τοπικών αρχών και της Αστυνομίας, με κύριο στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής, της περιουσίας και της δημόσιας τάξης.
Στο ίδιο πλαίσιο, συμφωνήθηκε όπως η Αστυνομία προχωρήσει έγκαιρα στον σχεδιασμό των μέτρων που θα εφαρμοστούν κατά την περίοδο πριν και κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Εβδομάδας, με στόχο την πρόληψη και την αποτελεσματική διαχείριση περιστατικών.
Παράλληλα, αποφασίστηκε η ενίσχυση του συντονισμού σε τοπικό επίπεδο, μέσω άμεσης επικοινωνίας με όλες τις Αστυνομικές Διευθύνσεις, ώστε σε συνεργασία με Δήμους και Κοινότητες να καταγραφούν οι περιοχές όπου παρουσιάζονται διαχρονικά προβλήματα. Με βάση τα δεδομένα αυτά, θα γίνει στοχευμένη προετοιμασία και παρουσία των αρμόδιων υπηρεσιών όπου κρίνεται αναγκαίο.
Επιπρόσθετα, Δήμοι και Κοινότητες κλήθηκαν να ορίσουν συγκεκριμένα πρόσωπα επαφής, με στόχο τη συνεχή επικοινωνία και τον καλύτερο συντονισμό με την Αστυνομία και την Πυροσβεστική Υπηρεσία.
Σε νέα συνάντηση που έγινε στις 31 Μαρτίου, η Αστυνομία διαβεβαίωσε για την εκπόνηση συγκεκριμένων επιχειρησιακών σχεδίων για την περίοδο πριν και κατά τη διάρκεια του Πάσχα με αυξημένη παρουσία σε κρίσιμες περιοχές και εντατικοποίηση των ελέγχων. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι αναπτύσσονται δράσεις πρόληψης και ενημέρωσης με έμφαση στους νέους και τις οικογένειες, καθώς και έλεγχοι για αποτροπή της χρήσης κροτίδων και άλλων επικίνδυνων υλικών.
Σε ανακοίνωσή του την ίδια ημέρα το Υπουργείο υπογράμμισε ότι η Πολιτεία δεν επιδιώκει την κατάργηση του εθίμου, αλλά τη διασφάλιση ότι αυτό θα τελείται με τάξη και ασφάλεια, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η ανθρώπινη ζωή και χωρίς ζημιές σε περιουσίες.
Η κορύφωση της Μ. Εβδομάδας
Το πρόβλημα με τις λαμπρατζιές δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή τέλεση του εθίμου, αλλά αφορά μια ευρύτερη κατάσταση που ξεκινά μήνες πριν και κορυφώνεται το Μεγάλο Σάββατο. Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις η κατάσταση ξεπερνά τη γραμμή ενός αγνού εθίμου στα πλαίσια της «παρέας της γειτονιάς» και καταλήγει να λαμβάνει ανησυχητικές και επικίνδυνες διαστάσεις.
Τις προηγούμενες ημέρες οι εντατικοί έλεγχοι της Αστυνομίας οδήγησαν σε απομάκρυνση τεράστιας ποσότητας ξύλων από διάφορες περιοχές. Αξιοσημείωτο ότι μόνο την Μεγάλη Τρίτη στη Λεμεσό, οι αρχές εντόπισαν και απομάκρυναν πάνω από 12 φορτηγά γεμάτα ξύλα και άλλα αντικείμενα που είχαν συγκεντρωθεί από νεαρούς σε διάφορες περιοχές της πόλης.
Ενδεικτικό της ανεξέλεγκτης κατάστασης που επικρατεί, ανάμεσα σε πολλά άλλα, το γεγονός ότι το βράδυ της Μ. Τρίτης η Αστυνομία εντόπισε σε σημείο με εστία φωτιάς στην Πάφο αριθμό νεαρών που επιχείρησαν να τραπούν σε φυγή. Στην κατοχή ενός αγοριού μόλις 13 ετών εντοπίστηκε μαχαίρι.
Ευθύνες στους γονείς
Μετά την τελευταία σύσκεψη με την Ένωση Δήμων, την Ένωση Κοινοτήτων, την Αστυνομία και την Πυροσβεστική, ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης Κώστας Φυτιρής έθεσε και τους ίδιους τους γονείς προ των ευθυνών τους. Συγκεκριμένα, ο Κώστας Φυτιρής υπογράμμισε πως οι γονείς «πρέπει να ξέρουν ότι έχουν και αυτοί ευθύνες». Όπως είπε, «δεν μπορεί να βλέπουμε δεκάχρονα και δεκατριάχρονα παιδιά να βρίσκονται στις δύο το πρωί σε ανοικτούς χώρους και να μαζεύουν ξύλα, να βάζουν φωτιές σε λάστιχα και σε διάφορα άλλα υλικά».
Αξίζει να σημειωθεί ότι πλέον η Αστυνομία ανοίγει και υποθέσεις σε βάρος γονέων, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν ασκούν επαρκή έλεγχο στα παιδιά τους, νοουμένου ότι είναι κάτω των 16 ετών.
Πώς ναυάγησε το νομοσχέδιο στη Βουλή
Στις 20 Νοεμβρίου οδηγήθηκε στην Ολομέλεια της Βουλής νομοσχέδιο για ρύθμιση του παραδοσιακού εθίμου της λαμπρατζιάς, μέσω θεσμοθετημένης διαδικασίας αδειοδότησης της προετοιμασίας και του ανάμματος της. Το νομοσχέδιο απορρίφθηκε συντριπτικά, με 28 ψήφους εναντίον, δύο αποχές και 10 ψήφους υπέρ.
Σύμφωνα με το νομοσχέδιο που οδηγήθηκε στην Ολομέλεια, η έγκριση ενός αιτήματος για άναμμα λαμπρατζιάς θα γινόταν μετά από επιθεώρηση του χώρου από την Πυροσβεστική Υπηρεσία και αφού τηρούνταν όλα τα μέτρα για την προστασία ζωών και περιουσιών. Οι τοπικές αρχές που θα παραχωρούσαν την άδεια θα επόπτευαν ωστόσο ο έλεγχος θα γινόταν από την Αστυνομία κατά πόσον τηρούνται όλα όσα προβλέπει η άδεια.
Η πρωτοβουλία ουσιαστικά επιχειρούσε να επιτρέψει τη διεξαγωγή του εθίμου υπό αυστηρούς όρους, με άδειες από τις τοπικές αρχές, πρόνοιες ασφάλειας και επιβολή ποινών σε περιπτώσεις παραβίασης. Ωστόσο, δέχθηκε έντονη κριτική ως ανεφάρμοστο, με βουλευτές να επισημαίνουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει ουσιαστικός έλεγχος στην πράξη, ενώ αντιδράσεις προκάλεσαν και οι προβλεπόμενες ποινές, που κρίθηκαν υπερβολικές. Παράλληλα, εκφράστηκαν και ευρύτερες επιφυλάξεις ως προς το κατά πόσο ένα λαϊκό έθιμο μπορεί ή πρέπει να ρυθμιστεί νομοθετικά. Το αποτέλεσμα ήταν η απόρριψη της πρότασης, με την πολιτεία να παραμένει χωρίς σαφή κατεύθυνση, διατηρώντας το υφιστάμενο καθεστώς όπου οι λαμπρατζιές είναι τυπικά παράνομες, αλλά στην πράξη ανεκτές.
Σε επικοινωνία του «Φ» με τον εκπρόσωπο Τύπου της Αστυνομίας Κύπρου, Βύρωνα Βύρωνος, μας επισημάνθηκε ότι η Δύναμη δεν υποστηρίζει την πλήρη κατάργηση του εθίμου της λαμπρατζιάς. Θα πρέπει όμως να βρεθεί ένας τρόπος για να γίνεται εντός πλαισίου και με έλεγχο. Ο κ. Βύρωνος έριξε ουσιαστικά το μπαλάκι στη Βουλή ώστε να προβεί σε ουσιαστικές αλλαγές και να καθορίσει ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει την τήρηση του εθίμου ως τέτοιο και όχι ως οτιδήποτε άλλο. Θα φέρνει δηλαδή την απαραίτητη ισορροπία ανάμεσα στην νομιμότητα και την παράδοση. Η επίσημη θέση του Υπουργείου, όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, δεν είναι προς την κατεύθυνση της πλήρους κατάργησης, αλλά η τήρηση του με τάξη και ασφάλεια.
Η Αρχιεπισκοπή από την πλευρά της, φαίνεται να έχει σκληρύνει αρκετά τη στάση της μετά από τα σοβαρά περιστατικά των τελευταίων χρόνων, κρίνοντας ότι οι λαμπρατζιές έχουν ξεφύγει από τα όρια της εκκλησιαστικής παράδοσης και πλέον παραπέμπουν σε εποχές πρωτογονισμού, ενώ βεβηλώνουν και καταπνίγουν τον μυστικό χαρακτήρα του κορυφαίου γεγονότος της Ορθόδοξης Εκκλησίας που είναι η Ανάσταση.
Χριστάκης Ευσταθίου: Μετατρέπουν ιερούς χώρους σε αρένες
Το θέμα των «λαμπρατζιών» παρατηρούμε ότι διολισθαίνει τα τελευταία χρόνια από ένα παραδοσιακό έθιμο – που διατηρούσε κάποτε το δικό του νόημα και περιεχόμενο όταν αποτελούσε διαδικασία στη γειτονιά – σ’ ένα άλλο είδος «βαρβαρισμού», στο σημείο που χάνεται το μέτρο και ο σεβασμός. Με άλλα λόγια, γινόμαστε μάρτυρες τα τελευταία χρόνια μιας εκτροπής ενός παραδοσιακού εθίμου σ’ ένα ανελέητο «πόλεμο» μεταξύ αντίπαλων ομάδων ή ενοριών, με αποτέλεσμα ακόμα και ιεροί χώροι την ώρα της Αναστάσιμης Λειτουργίας να μετατρέπονται σε αρένες και πεδία καταστροφών και εμπρησμών. Φθάσαμε στο σημείο να θρηνήσουμε ακόμα και ανθρώπινες ζωές, με το πρόσχημα της συντήρησης ενός δήθεν εθίμου, το οποίο, κατά τα άλλα, μόνο ως τέτοιο δεν λειτουργεί. Καμιά σχέση με ό,τι ονομάζουμε έθιμο σε οσμώσεις πολιτισμού και παιδείας. Οι «λαμπρατζιές» είναι τελικά ένας άλλος καθρέφτης μας. Κι αυτό που αντικατοπτρίζεται σήμερα, μας καλεί επειγόντως να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει πολιτισμός στην πράξη.
Όταν εν ονόματι ενός εθίμου, καλπάζουν φαινόμενα κοπής δένδρων και κλοπής ιδιωτικής περιουσίας, χρήσης κροτίδων κατά τρόπο που να προκαλούνται μέχρι και ακρωτηριασμοί, πρόκλησης ζημιών και καταστροφών σε δημόσιους χώρους, σχολεία, εκκλησίες κ.α,, τότε μιλάμε για άλλο ένα μεγάλο σύμπτωμα παραβατικής συμπεριφοράς. Το έθιμο παύει να υπηρετεί το βαθύτερο νόημά του που συνίσταται σε γιορτή της ζωή και μεταβάλλεται σε άλλη μορφή βανδαλισμού.
Η Εκκλησία εκφράζει την επιφύλαξή της ακόμα και για την ασφάλεια γύρω από ιερούς χώρους, στην ιερότερη μάλιστα στιγμή της αναστάσιμης θείας λειτουργίας. Γι’ αυτό και ξεκαθάρισε ότι η διατήρηση της συνήθειας θα μπορούσε να γίνεται μόνο υπό σοβαρές προϋποθέσεις. Να είναι απόλυτα ελεγχόμενο το φαινόμενο και σε απόσταση ασφαλείας από τους ναούς, να τυγχάνει επαρκούς επίβλεψης από τις Αρχές και κυρίως οι πιστοί να μπορούν να εστιάζουν στο ανέσπερο φως της Ανάστασης και όχι σε εξωτερικούς εκκωφαντικούς θορύβους εντυπωσιασμού. Κάποτε ναι, εξέφραζε και αυτό το έθιμο την πανηγυρική, την ευφρόσυνη χαρά της Ανάστασης, σήμερα όμως έχει εκτραπεί και εκπέσει σ’ ένα άλλο στοιχείο βαρβαρισμού…
Εκπρόσωπος Τύπου Ιεράς Αρχιεπισκοπής Κύπρου
Ανδρέας Βύρας: Το έθιμο δεν έχει σχέση με την οχληρία
Για να είμαστε ειλικρινείς, η Αστυνομία φέτος δείχνει περισσότερη αποφασιστικότητα σε κάποια φαινόμενα. Ωστόσο επαναλαμβάνω ότι αυτό το φαινόμενο που παρατηρείται από τα Χριστούγεννα μέχρι σήμερα δεν έχει καμία σχέση με το έθιμο. Είναι ένα ζήτημα από το οποίο κινδυνεύουν ζωές, είναι μέσα στα ευρύτερα πλαίσια της παραβατικότητας και πρέπει να βρούμε ένα τρόπο να το περιορίσουμε και οι πολίτες να μπορούν αυτό το διάστημα να ζουν σε ηρεμία. Και όχι ολόκληρες γειτονιές να μη μπορούν να κλείσουν μάτι, και το κυριότερο να μη κινδυνεύουν ζωές νέων, όπως το περιστατικό πέρσι στον Στρόβολο και τα ατυχήματα με τις κροτίδες και όλα όσα παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια.
Ως τοπική αυτοδιοίκηση μαζέψαμε εκατοντάδες τόνους ξύλα, τα οποία μας επιβαρύνουν και με ένα σημαντικό κόστος. Είμαστε όμως στην πρώτη γραμμή 24 ώρες το 24ωρο, ακριβώς για να αρθούν επικινδυνότητες από τις οποίες μπορούν να προκύψουν μεγάλες πυρκαγιές λόγω των λαμπρατζιών.
Θεωρώ ότι ήδη η νομοθεσία υπάρχει και απαγορεύεται το άναμμα φωτιάς. Συνεπώς δεν είναι θέμα πλήρους κατάργησης του εθίμου των λαμπρατζιών, αλλά εφαρμογής του νόμου. Δεν υπάρχει οτιδήποτε που να επιτρέπει αυτό το πράγμα. Το έθιμο είναι το Μεγάλο Σάββατο στις εκκλησίες και εκεί που παρατηρείται μια λαμπρατζιά για έθιμο κανείς δεν λέει τίποτα, αντιθέτως βοηθούμε αυτή την κατάσταση. Όμως, να ανάβει φωτιά σε κάθε γειτονιά ένα μήνα πριν από το Πάσχα, αδυνατώ να καταλάβω τι σχέση έχει με το έθιμο. Δεν μιλούμε για το έθιμο του Μεγάλου Σαββάτου δίπλα από εκκλησίες, όπως για παράδειγμα στον Άγιο Γιάννη στη Λάρνακα. Αυτό είναι ένα κλασικό παράδειγμα λαμπρατζιάς στο πλαίσιο εθίμου, με το οποίο δεν έχει κανένας πρόβλημα. Όμως όλα αυτά τα φαινόμενα που παρατηρούνται με συμπλοκές, πέτρες και οχληρία δεν μπορεί να συνδέονται με το έθιμο.
Εγγραφή στο Newsletter
