Η ΚΕΔΙΠΕΣ έχει μέχρι στιγμής επιλύσει τα μισά από τα δάνεια που παρέλαβε, επιστρέφοντας ταυτόχρονα σχεδόν το ήμισυ της κρατικής βοήθειας που έλαβε, όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στον «Φ» ο πρόεδρος του Διοικητικού της Συμβουλίου, Λάμπρος Παπαδόπουλος, καλύπτοντας ήδη τη δημοσιονομική εκτίμηση που έγινε το 2018.
Ο κ. Παπαδόπουλος μεταξύ άλλων αναφέρθηκε στην τακτοποίηση σειράς εκκρεμούντων θεμάτων που προϋπήρχαν, όπως για παράδειγμα την επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας διαχείρισης με την doValue, πρώην Altamira, αλλά και την ολοκλήρωση της συμφωνίας με την Eurobank, που έκλεισε οριστικά το κεφάλαιο των εγγυήσεων του 2018.
Επιπλέον, ο πρόεδρος του ΔΣ αναλύει τον τρόπο λειτουργίας της ΚΕΔΙΠΕΣ, υπογραμμίζοντας πως το έργο τους έχει επιτύχει και ένεκα της διαχρονικής απουσίας πολιτικών παρεμβάσεων, ενώ παράλληλα σημειώνει πως η δαιμονοποίηση των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα και εμπεριέχει σοβαρούς κινδυνούς για τις ξένες επενδύσεις.
Την ίδια ώρα δεν αποφεύγει να σχολιάσει και τις πρόσφατες προτάσεις των κομμάτων για αλλαγές στο πλαίσιο εκποιήσεων, προειδοποιώντας πως κάθε μεταβολή θα πρέπει να διασφαλίζει πως δεν θα θέτει σε κίνδυνο την ισορροπία του συστήματος και την ικανότητα της ΚΕΔΙΠΕΣ να αποπληρώσει την κρατική βοήθεια.
Όσον αφορά τώρα το μέλλον της ΚΕΔΙΠΕΣ, ο κ. Παπαδόπουλος αποκάλυψε πως κάποιες λειτουργίες της θα συνεχίσουν και μετά το 2030, όπως για παράδειγμα το Σχέδιο Ενοίκιο Έναντι Δόσης.
-Μιλήστε μας, κ. Παπαδόπουλε, για την ΚΕΔΙΠΕΣ και τη σημαντικότητα της, τόσο για το κράτος και τους φορολογουμένους πολίτες αλλά και για τους δανειολήπτες
Η Κυπριακή Εταιρεία Διαχείρισης Περιουσιακών Στοιχείων – ΚΕΔΙΠΕΣ διανύει πλέον τον όγδοο χρόνο λειτουργίας της, από τον Σεπτέμβριο του 2018. Σκοπός της είναι η διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων της πρώην Συνεργατικής Κυπριακής Τράπεζας (ΣΚΤ), που αρχικά ανέρχονταν στα €8.2 δισ.
Λειτουργεί στη βάση ενός συγκεκριμένου πλαισίου δεσμεύσεων, που συμφωνήθηκε μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με κύριο στόχο τη μεγιστοποίηση της αποπληρωμής της κρατικής βοήθειας των €3.54 δισ., που δόθηκε στην ΣΚΤ το 2018, το συντομότερο δυνατό. Οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις αφορούν τόσο την ΚΕΔΙΠΕΣ όσο και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο που διέπει τη διαχείριση των Μη Εξυπηρετούμενων Χορηγήσεων (ΜΕΧ).
Σήμερα, παρά τις προκλήσεις που χαρακτηρίζουν την οικονομία τα τελευταία χρόνια, όπως για παράδειγμα η πανδημία, η ΚΕΔΙΠΕΣ παρουσιάζει σταθερή πρόοδο και μετρήσιμα θετικά αποτελέσματα με άμεσα οφέλη, τόσο για τα ταμεία του κράτους όσο και για χιλιάδες δανειολήπτες. Μέσα σε αυτή την οκταετία καταφέραμε την απομόχλευση του μισού χαρτοφυλακίου, με συνολικές λύσεις δανείων άνω των €5 δισ., εκ των οποίων οι αναδιαρθρώσεις δανείων ανήλθαν στα €2 δισ. και σε ταμειακές εισροές κοντά στα €3 δισ.
Πολύ σημαντικό είναι ότι έχουν επιλυθεί 30,000 δάνεια, δηλαδή τα μισά από αυτά που είχαμε αναλάβει, προς όφελος μιας μεγάλης μερίδας δανειοληπτών. Μάλιστα, άνω των 90% των λύσεων ήταν συναινετικές, αναδεικνύοντας τη βαρύτητα που δίνει η εταιρεία στον συνεργάσιμο δανειολήπτη.
Μόνο το 2025 έχουν γίνει λύσεις άνω των €700 εκ., αυξημένες κατά 10% σε σχέση με το 2024. Αναφέρω, επίσης, ότι για αυτές τις λύσεις έχουν γίνει και διαγραφές (κυρίως τόκων) ύψους €2.3 δισ.
Αυτά αποτελούν σημαντικά δεδομένα στις πρόσφατες συζητήσεις σχετικά με το νομοθετικό πλαίσιο των ΜΕΧ και την υποτιθέμενη έλλειψη προόδου στη διαχείριση τους και δείχνουν ότι οι σχετικοί ισχυρισμοί δεν ευσταθούν.
Την ίδια στιγμή, έχουν επιστραφεί €1,75 δισ. από την κρατική βοήθεια στα ταμεία του κράτους, ενώ αν προστεθούν και οι φόροι (€150εκ.) και οι πληρωμές υποχρεώσεων της πρώην ΣΚΤ (€280εκ.) το ποσό πλησιάζει τα €2.2 δισ.
Πέραν, όμως, από τους αριθμούς, έχουμε τακτοποιήσει σειρά εκκρεμούντων θεμάτων που είχαμε ‘κληρονομήσει’ το 2018, απόρροια των τότε συμφωνιών για την πρώην ΣΚΤ. Καλό πρώτο παράδειγμα είναι η επαναδιαπραγμάτευση της συμφωνίας διαχείρισης του χαρτοφυλακίου με την doValue (τότε Altamira) το 2022. Η επαναδιαπραγμάτευση άλλαξε (από τις αρχές του 2020) τον τρόπο με τον οποίο καταβαλλόταν η αμοιβή της doValue, οδηγώντας σε ένα σύστημα αμοιβής, όπου το 73% εξαρτάται από την επίδοση της όσον αφορά τη διαχείριση του χαρτοφυλακίου της ΚΕΔΙΠΕΣ, σε αντίθεση με ένα πολύ χαμηλότερο ποσοστό που υπήρχε στην προηγούμενη συμφωνία, δίνοντας το σωστό κίνητρο στην doValue για να φέρει τα καλά σημερινά αποτελέσματα. Εξίσου σημαντικές είναι και οι πρόσφατες συμφωνίες με την Eurobank.
-Εξηγήστε μας καλύτερα τη σημαντικότητα των τελευταίων ανακοινώσεων με την Eurobank
Στις 30 Ιανουαρίου 2026 ολοκληρώθηκαν οι συμφωνίες μεταξύ της ΚΕΔΙΠΕΣ και της Eurobank, που αφορούσαν τον οριστικό τερματισμό του Σχεδίου Εγγύησης Δανείων (ΣΕΔ), την επαναγορά σχετικού χαρτοφυλακίου ΜΕΔ και τον τερματισμό των υποχρεώσεων και εγγυήσεων αποζημιώσεων σε σχέση με τη Συμφωνία Μεταφοράς Περιουσιακών Στοιχείων (ΣΜΠΣ), με την οποία έγινε η πώληση των τραπεζικών εργασιών της ΣΚΤ στην Ελληνική Τράπεζα το 2018.
Με την ολοκλήρωσή τους κλείνει οριστικά το κεφάλαιο των υποχρεώσεων και κρατικών εγγυήσεων του 2018, τόσο για την ΚΕΔΙΠΕΣ όσο και για την Κυπριακή Δημοκρατία. Αυτές οι εγγυήσεις ήταν τον Ιανουάριο του 2026 πέρα του €1 δισ., για το ΣΕΔ, ενώ για τη ΣΜΠΣ τερματίστηκαν και σημαντικές αγωγές, υποχρεώσεις και εγγυήσεις που αφορούσαν το χαρτοφυλάκιο των €4 δισ. δανείων που μεταφέρθηκαν το 2018, ένας τεράστιος οικονομικός βραχνάς τόσο για την ΚΕΔΙΠΕΣ, που ανάλωνε σημαντικούς ανθρώπινους πόρους, όσο και για το κράτος.
Ο τερματισμός του ΣΕΔ περιόρισε το καθαρό κόστος στα €74εκ., περίπου τα μισά των αρχικών προβλέψεων (€155εκ.), ενώ σημειώνω ότι κατά την διάρκεια της πανδημίας αυτές οι προβλέψεις ξεπερνούσαν τα €250 εκ. Χωρίς τον τερματισμό των συμφωνιών, το κόστος για την ΚΕΔΙΠΕΣ θα ήταν, πιθανότατα, μεγαλύτερο, επηρεάζοντας αρνητικά τις αποπληρωμές της κρατικής βοήθειας, προσθέτοντας και σημαντικό ρίσκο στην ΚΕΔΙΠΕΣ, για προβλέψεις και ζημιές που ουσιαστικά δεν την αφορούν ή δεν τυγχάνουν της άμεσης διαχείρισης της.
Το εργαλείο των εκποιήσεων και το δύσκολο μέρος των δανείων
-Πώς σχολιάζετε, κύριε Παπαδόπουλε, τις πρόσφατες προτάσεις των κομμάτων για τα θέματα αλλαγής του νομοθετικού πλαισίου των εκποιήσεων;
Οι πρόσφατες προτάσεις των κοινοβουλευτικών κομμάτων για αλλαγές στο πλαίσιο εκποιήσεων για προστασία της πρώτης κατοικίας επαναφέρουν στον δημόσιο διάλογο ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο ζήτημα, όπως και άλλες προτάσεις που αφορούν τα ΜΕΧ.
Η εμπειρία μας τα τελευταία χρόνια και μετά τη δύσκολη περίοδο του 2020-2022, με τις συνεχείς καθολικές αναστολές, δείχνει ότι το σημερινό πλαίσιο είναι λειτουργικό, ως αποτυπώνεται εξάλλου και από τα αποτελέσματα της ΚΕΔΙΠΕΣ που αναφέρω και πιο πάνω.
Έχουμε επανειλημμένα μιλήσει ότι, για την ΚΕΔΙΠΕΣ, το εργαλείο της εκποίησης, ακόμη και για τις πρώτες κατοικίες, δεν είναι αυτοσκοπός αλλά μοχλός πίεσης για να κινητοποιηθούν όλοι οι δανειολήπτες, κάποιοι μετά από πάροδο 15-20 ετών, για την εξεύρεση συναινετικής λύσης. Αντιλαμβανόμαστε ότι ο αριθμός των πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας μπορεί πλέον να τρομάζει αλλά ιστορικά το 70% αυτών καταλήγει σε συναινετική λύση και μόνο 10% σε εκποίηση, ενώ για το υπόλοιπο 20% συνεχίζει να καταβάλλεται προσπάθεια προς εξεύρεση συναινετικών λύσεων.
Χωρίς αυτό το εργαλείο δεν θα μπορέσουμε να επιλύσουμε ένα δύσκολο μέρος του χαρτοφυλακίου μας, όπου παρά τις διαχρονικές προσπάθειες για επίτευξη λύσης, αρκετοί παραμένουν μη συνεργάσιμοι και δυστυχώς μεγάλη μερίδα από αυτούς δεν είναι λόγω οικονομικών δυσκολιών.
Η σημαντική επιτυχία του Σχέδιου Ενοικίου Έναντι Δόσης, στο οποίο η ΚΕΔΙΠΕΣ είναι ο φορέας υλοποίησης και όπου αναμένεται ότι περί των 1600-1800 αιτήσεων θα εγκριθούν, είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα για το πώς οι ευάλωτοι δανειολήπτες έχουν διαχρονικά προστατευθεί από το κράτος, μέσω Σχεδίων όπως ήταν το ΕΣΤΙΑ και το ΟΙΚΙΑ.
Κάθε προσπάθεια τροποποίησης του πλαισίου εκποιήσεων οφείλει να διασφαλίζει ότι δεν θα τεθεί σε κίνδυνο η ισορροπία του συστήματος τόσο των Εταιριών Εξαγοράς Πιστώσεων όπως της ΚΕΔΙΠΕΣ, όσο και το γενικότερο τραπεζικό σύστημα. Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις πρέπει να προστατεύουν όσους πραγματικά βρίσκονται σε ευάλωτη θέση, χωρίς όμως να δημιουργούν «παράθυρα» που θα επιτρέψουν σε στρατηγικούς κακοπληρωτές να επωφεληθούν εις βάρος της οικονομίας και των συνεπών ή ευάλωτων δανειοληπτών.
-Και την κριτική που δέχονται οι εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων και πώς σχετίζεται με αυτές η ΚΕΔΙΠΕΣ;
Η κριτική προς τις Εταιρείες Εξαγοράς Πιστώσεων και τους μετόχους τους είναι δυστυχώς αναμενόμενη αυτήν την περίοδο, αφού το αντικείμενό τους αφορά ευαίσθητα θέματα, όπως τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και τις εκποιήσεις.
Το 2018 το τραπεζικό σύστημα χρειαζόταν άμεσα εξορθολογισμό των ισολογισμών του και τεχνογνωσία για να μπορέσει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα των “κόκκινων δανείων” που συσσωρεύτηκε μετά την κρίση του 2010-2013. Τα διεθνή funds, όπως η Pιmco, η Apollo και η Cerberus, αποφόρτισαν τους ισολογισμούς των τραπεζών και επέτρεψαν στο τραπεζικό σύστημα να επανέλθει στην κανονικότητα. Η σημερινή ‘δαιμονοποίηση’” τους δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα, καθώς δεν λειτουργούν αυθαίρετα, υπάρχει αυστηρό ρυθμιστικό πλαίσιο και εποπτεία από την Κεντρική Τράπεζα.
Ως ΚΕΔΙΠΕΣ είμαστε μέλος του Συνδέσμου Εταιρειών Εξαγοράς Πιστώσεων και μας διέπουν οι ίδιες νομοθεσίες. Οποιεσδήποτε βεβιασμένες ή λανθασμένες αποφάσεις ληφθούν στοχεύοντας αυτές τις εταιρίες, θα επηρεάσουν και το έργο της ΚΕΔΙΠΕΣ το οποίο θυμίζουμε αφορά άμεσα τα κρατικά ταμεία, με κίνδυνο τη σημαντική μείωση των διαχρονικών ετήσιων αποπληρωμών μας, ύψους €200 εκ. – €300 εκ., έναντι της κρατικής βοήθειας.
Η διαφάνεια που διέπει τη λειτουργία της ΚΕΔΙΠΕΣ ίσως θα μπορούσε να αποτελέσει παράδειγμα και για τις άλλες εταιρίες, συμβάλλοντας να αρθεί η αχρείαστη στοχοποίηση των επενδυτών και ειδικά σε μια μικρή οικονομία όπως η δική μας, η οποία επιδιώκει να συνεχίσει να προσελκύει ξένες επενδύσεις.
Η σταθερότητα του νομοθετικού πλαισίου είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη της οικονομίας. Η αντίθετη κατάσταση αποτρέπει την προσέλκυση επενδυτών, εγχώριων και ξένων στο μέλλον, εφόσον δημιουργείται ο φόβος ότι κανόνες αλλάζουν εκ των υστέρων.
Σταθερότητα και αγαστή συνεργασία
-Πού θεωρείτε ότι οφείλεται αυτή η επιτυχία της ΚΕΔΙΠΕΣ;
Παρόλο που η ΚΕΔΙΠΕΣ ανήκει στην Κυπριακή Δημοκρατία, λειτουργεί με τα πρότυπα μιας ιδιωτικής επιχείρησης. Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η σταθερότητα που χαρακτηρίζει τον τρόπο λειτουργίας της, με την αγαστή συνεργασία μεταξύ του Διοικητικού Συμβουλίου (όπου έχουν ανανεωθεί διαδοχικά οι θητείες των μελών), της Εκτελεστικής Διεύθυνσης και του Υπουργείου Οικονομικών ως αντιπροσώπου της Κυπριακής Δημοκρατίας, κύριου μετόχου της ΚΕΔΙΠΕΣ.
Η διαχρονική απουσία πολιτικών παρεμβάσεων έχει επίσης συμβάλει καθοριστικά στην επιτυχία του έργου της. Εξίσου σημαντικός είναι και ο πυλώνας διαφάνειας που διέπει την ΚΕΔΙΠΕΣ, με τη λεπτομερή παρουσίαση των αποτελεσμάτων της σε τριμηνιαία βάση.
Το μέλλον και οι εργασίες της ΚΕΔΙΠΕΣ μετά το 2030
-Η ΚΕΔΙΠΕΣ, κ. Παπαδόπουλε, έχει μιλήσει για Επιχειρηματικό Πλάνο μέχρι το 2030. Ως πρόεδρος, εκτιμάτε ότι θα μπορούσε η ΚΕΔΙΠΕΣ να συνεχίσει τις εργασίες της με διαφορετικό τρόπο και στόχο στο μέλλον;
Θυμάμαι χαρακτηριστικά το 2019, στην πρώτη μας συνάντηση ως νέο Διοικητικό Συμβούλιο, με τους διάφορους θεσμούς (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού Ευρωπαικής Επιτροπής, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου), υπήρχε τόση δυσπιστία ως προς τη δυνατότητα της ΚΕΔΙΠΕΣ να εκπληρώσει τον στόχο της, που είχαμε δεχτεί και το ερώτημα πότε είναι η ημερομηνία λήξης μας, χρησιμοποιώντας μάλιστα τον ‘ατυχή’ όρο ‘ when is your death date?’.
Επτά χρόνια μετά, είμαστε περήφανοι που όχι μόνο κερδίσαμε την εμπιστοσύνη των εσωτερικών και εξωτερικών θεσμών, εμπιστοσύνη που, όπως γνωρίζετε, απαιτεί χρόνο συνέπεια, επαγγελματισμό και προπάντων αποτελέσματα για να κερδηθεί, έχουμε επίσης καταφέρει να αποπληρώσουμε τη μισή κρατική βοήθεια, που για δημοσιονομική διαχείριση είχε τεθεί το 2018 και ως η τελική εκτίμηση.
Αυτό επιτεύχθηκε μέσα από αυστηρή τήρηση των δεσμεύσεων που δόθηκαν το 2018 στις οποίες όπως προαναφέρθηκα περιλαμβάνονταν και οι νομοθετικές ρυθμίσεις του 2018 για τις Μη Εξυπηρετούμενες Χορηγήσεις.
Προσωπικά με φοβίζει να μην πάει χαμένη όλη αυτή η προσπάθεια με βεβιασμένες νομοθετικές παρεμβάσεις και χαθεί η εμπιστοσύνη των θεσμών προς την ικανότητα της ΚΕΔΙΠΕΣ να εκπληρώσει το έργο της, με απρόβλεπτες ίσως συνέπειες.
Σήμερα, δεν μιλάμε πλέον για τη ‘λήξη’ της ΚΕΔΙΠΕΣ αλλά για την ολοκλήρωση ενός σημαντικού επιχειρηματικού πλάνου και την επίτευξη του στόχου για πλήρη αποπληρωμή της κρατικής βοήθειας έως το 2030 ή και λίγο αργότερα, αν αυτό κριθεί απαραίτητο για την επίτευξη αυτού του στόχου.
Κάποιες λειτουργίες της ΚΕΔΙΠΕΣ, όπως η διαχείριση των κατοικιών του Σχεδίου Ενοίκιο Έναντι Δόσης και ένα μικρό μέρος του χαρτοφυλακίου είναι βέβαιο ότι θα συνεχίσουν να υφίστανται και μετά το 2030, όμως η κυριότερη αποστολή της ΚΕΔΙΠΕΣ θα έχει εκτελεστεί μέχρι τότε.
