Με γνώμονα την προστασία της εγχώριας παραγωγής και την έγκυρη ενημέρωση του κοινού, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, σε πλήρη συντονισμό με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και κρατικούς φορείς (Τμήμα Γεωργίας, Τμήμα Δασών, Υπηρεσία Θήρας, Πολιτική Άμυνα), θέτουν σε εφαρμογή έκτακτο σχέδιο δράσης για τον περιορισμό του αφθώδους πυρετού.
Παρόλο που η νόσος δεν επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία ούτε μεταδίδεται μέσω των τροφίμων, η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας και η έγκαιρη δήλωση συμπτωμάτων κρίνονται επιβεβλημένες.
Ακολουθεί ένας αναλυτικός οδηγός με ερωτήσεις και απαντήσεις σχετικά με τα συμπτώματα, τις ζώνες περιορισμού, τις αποζημιώσεις και τα τηλέφωνα επικοινωνίας για τους επηρεαζόμενους παραγωγούς.
Επηρεάζει την ανθρώπινη υγεία;
Όχι, είναι νόσος που αφορά μόνο τα δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους).
Μεταδίδεται στον άνθρωπο μέσω κατανάλωσης τροφίμων;
Ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται με κανένα τρόπο στον άνθρωπο ούτε και μέσω της κατανάλωσης τροφίμων.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Βοοειδή: πυρετός, μείωση γαλακτοπαραγωγής, στοματίτιδα με σιελόρροια, χωλότητα, φυσαλίδες στη στοματική κοιλότητα, μαστό, άκρα.
Aιγοπρόβατα (συνήθως ήπια): πυρετός, χωλότητα, θάνατοι νεαρών ζώων, συνήθως όχι αλλοιώσεις στη στοματική κοιλότητα.
Χοίροι: πυρετός, χωλότητα, φυσαλίδες στη γλώσσα, ρύγχος, άκρα.
Τι κάνω αν υποψιαστώ κρούσμα;
Βάσει του Άρθρου 6 του Περί της Υγείας των Ζώων Νόμου 109/2001, οποιοσδήποτε επιχειρηματίας ή άτομο που έχει στη φύλαξη, φροντίδα ή την κατοχή του ζώα οφείλει να ειδοποιεί το ταχύτερο δυνατό τον Διευθυντή ή τον Επαρχιακό Κτηνιατρικό Λειτουργό ή κτηνίατρο ή τον πλησιέστερο αστυνομικό σταθμό, για οποιαδήποτε αυξημένη θνησιμότητα ή νοσηρότητα των ζώων του ή υποψία εμφάνισης γνωστοποιητέας ασθένειας.
Τι απαγορεύεται και τι επιτρέπεται;
Σε περίπτωση εμφάνισης αφθώδους πυρετού απαγορεύονται οι μετακινήσεις ζώων και προϊόντων, χωρίς την έγκριση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Ποια τηλέφωνα μπορούν να καλούν οι κτηνοτρόφοι και ο κόσμος για απορίες;
Για περισσότερη πληροφόρηση αποτείνεστε στα κατά τόπους Επαρχιακά Γραφεία:
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ, Τηλέφωνο: 22805241
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ, Τηλέφωνο: 25819512
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ, Tηλέφωνο: 24821275
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ, Τηλέφωνο: 24824555
ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΠΑΦΟΥ, Τηλέφωνο: 26821260
Ποια είναι τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να εφαρμόζουν οι κτηνοτρόφοι καθημερινά;
1. Αποτελεσματική περίφραξη των εκτροφών με αποκλεισμό της δυνατότητας πρόσβασης σε αυτά αδέσποτων ζώων και τρωκτικών.
2. Απολύμανση όλων των τροχοφόρων οχημάτων που πρόκειται να εισέλθουν και να εξέλθουν της κτηνοτροφικής μονάδα.
3. Απολύμανση των προσώπων που πρόκειται να εισέλθουν και να εξέλθουν της εκτροφής.
4. Χρήση μέσων ατομικής προστασίας των επισκεπτών και δέουσας μετέπειτα διαχείρισης.
5. Καταγραφή της προέλευσης και της προηγούμενης μονάδας που επισκέφθηκαν τα
οχήματα και οι επισκέπτες.
6. Εφοδιασμός εκτροφών με ζωοτροφές οι οποίες προέρχονται από εγκεκριμένες χώρες μόνο.
7. Διεξοδικός έλεγχος της προέλευσης των ζωοτροφών και τεκμηρίωση αυτής μέσω των σχετικών συνοδευτικών εγγράφων.
8. Καθαρισμός και αποτελεσματική απολύμανση των εκτροφών.
9. Συστηματική αποκομιδή της κοπριάς και απορροή των υγρών συλλογών.
10. Συστηματική επιθεώρηση, έλεγχος και επιτήρηση του ζωικού κεφαλαίου για ενδεχόμενη εκδήλωση ύποπτων συμπτωμάτων που οδηγούν σε Αφθώδη Πυρετό.
11. Άμεση ενημέρωση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για οποιαδήποτε υποψία εκδήλωσης ασθένειας ζώων.
Είναι ενήμεροι οι κτηνοτρόφοι για τα μέτρα βιοασφάλειας που πρέπει να εφαρμόζουν;
Ναι. Είναι στις ελάχιστες καθημερινές ενέργειες που πρέπει να εφαρμόζουν από την πρώτη μέρα λειτουργίας της φάρμας τους.
Θα αποζημιωθούν οι κτηνοτρόφοι;
Ναι. Οι κτηνοτρόφοι που τηρούν τα μέτρα βιοασφάλειας θα αποζημιωθούν πλήρως και άμεσα με τρέχουσες τιμές αγοράς.
Πότε εντοπίστηκε το πρώτο κρούσμα;
Η πρώτη κλήση και ενημέρωση των ΚΥ έγινε στις 19/02/2026 από κτηνοτρόφο στα Λειβάδια Λάρνακας ο οποίος ενημέρωσε ότι εμφάνισε συμπτώματα συμβατά με αφθώδη πυρετό. Αμέσως Επαρχιακός Κτηνιατρικός Λειτουργός μετέβη στην εκμετάλλευση, όπου έγινε κλινική εξέταση και λήφθηκαν τα ανάλογα δείγματα για εξέταση στο εργαστήριο ιολογίας. Τα δείγματα αντέδρασαν θετικά στον αφθώδη πυρετό και επιβεβαιώθηκαν 20/2/2026.
Στις 20/02/2026, μετά την ανακοίνωση του περιστατικού στα Λειβάδια, 2 εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται στην κτηνοτροφική περιοχή της Ορόκλινης, ενημέρωσαν τις ΚΥ ότι εδώ και κάποιες μέρες τα ζώα τους είχαν συμπτώματα τα οποία σύμφωνα με τον ιδιώτη κτηνίατρο τους οφειλόταν σε γαγγραινώδη μαστίτιδα. Κτηνιατρικός Λειτουργός μετέβη στην εκμετάλλευση, όπου έγινε κλινική εξέταση και λήφθηκαν δείγματα, τα οποία αντέδρασαν θετικά στον αφθώδη πυρετό και επιβαιώθηκαν επίσημα στις 21/2/2026. Με την επιβεβαίωση των κρουσμάτων ενημερώθηκαν οι κτηνοτρόφοι, τους δόθηκαν οδηγίες όπως συνεχίσουν να φροντίζουν τα ζώα τους ενώ ταυτόχρονα τους επιδόθηκε το σχετικό έντυπο με τις οδηγίες για τις ενέργειες στις οποίες όφειλαν να προβούν περιλαμβανομένου και του αποκλεισμού του να εισέλθει ο οποιοσδήποτε στις μονάδες τους.
Σύμφωνα με τα εργαστηριακά αποτελέσματα 21/2/2026 ο ιός εισήλθε στις πιο πάνω εκμεταλλεύσεις πριν από περίπου 2 βδομάδες χωρίς να δηλωθεί. Δεδομένου ότι ο ιός προϋπήρχε και δεν δηλώθηκε, ενημερώθηκε η αστυνομία η οποία και διερευνά το ενδεχόμενο απόκρυψης και μη έγκαιρης ενημέρωσης από πλευράς των κτηνοτρόφων και κτηνιάτρων τους.
Ποιες ενέργειες έγιναν από τις 19/2/2026 έως τις 22/2/2026
1. Ακολουθήθηκε πιστά ότι προνοεί το Έκτακτο Σχέδιο Δράσης για την αντιμετώπιση των ασθενειών της κατηγορίας Α που προβλέπεται από τον Κανονισμό 2020/687.
2. Έχουν εγκατασταθεί σημεία απολύμανσης στην είσοδο πρόσβασης των εξής κτηνοτροφικών περιοχών: Λειβάδια, Ορόκλινης, Αραδίππου (2 σημεία), Αθηένου (4 σημεία), Τρούλλους, Κελλιά, Καλό Χωριό, Δρομολαξιά και Κλαυδιά. Ο στόχος είναι να περιοριστεί ο ιός στην επαρχία Λάρνακας. Σημεία που δεν έχουν απολύμανση θα αποκλείονται. Προς ενίσχυση και επέκταση των σημείων έχει ήδη μετακληθεί προσωπικό και συνεργεία από το Τμήμα Δασών, Γεωργίας, Υπηρεσία Θήρας και Πολιτική Άμυνα.
3. Έγινε ανάκληση αδειών όλων των λειτουργών των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και τέθηκαν όλοι σε πλήρη ετοιμότητα ώστε η όλη κατάσταση να παρακολουθείται στενά.
4. Έγινε ενημέρωση όλων των κτηνοτρόφων που βρίσκονται στις ζώνες γύρω από όλες τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις.
5. Έγινε και γίνονται συνεχώς δειγματοληψίες από γειτονικές εκμεταλλεύσεις γειτονικών μονάδων Λειβαδιών και Ορόκλινης οι οποίες και αντέδρασαν θετικά γεγονός που θεωρείται φυσιολογικό.
6. Το γάλα από όλες τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις καταστρέφεται.
7. Ξεκίνησε η διαδικασία ταφής των μολυσμένων ζώων σε συνεννόηση με συναρμόδιες αρχές (εκσκαφή λάκκων κτλ)
8. Η λίστα με τις εκμεταλλεύσεις που βρίσκονται εντός της ζώνης των 3 χιλιομέτρων έχει αποσταλεί στο Σύνδεσμο Τυροκόμων Κύπρου.
9. Η μεταφορά γάλακτος από τις μονάδες που βρίσκονται στις ζώνες περιορισμού επιτρέπεται μόνο μετά από σχετική άδεια των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών και τηρουμένων των πρωτοκόλλων απολύμανσης.
10. Συνεχίζονται οι έλεγχοι στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και διευθετήθηκε η μετάκληση ιδιωτών κτηνίατρων.
11. Έγινε επικοινωνία με τη Γενική Διεύθυνση Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από την οποία ζητήθηκε η ομάδα κτηνιατρικών εμπειρογνωμόνων το συντομότερο και έχει ζητηθεί καθοδήγηση για το ενδεχόμενο εμβολιασμών.
12. Εφαρμόστηκε παγκύπρια απαγόρευση μετακινήσεων δίχηλων ζώων (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους) και ζωοτροφών χωρίς την προηγούμενη έγκριση των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών. Η μετακίνηση προς τα σφαγεία γίνεται μόνο κατόπιν άδειας.
13. Το Τμήμα Γεωργίας προχώρησε σε συστάσεις προς τις Τοπικές Αρχές για δημιουργία τροχόλουτρων στις κτηνοτροφικές περιοχές που βρίσκονται υπό την αρμοδιότητά του και ζήτησε αντίστοιχα μέτρα από τις Επαρχιακές Διοικήσεις Λάρνακας, Λεμεσού και Πάφου. Η δαπάνη θα καλυφθεί από το ΥΓΑΑΠ. Σημειώνεται ότι έχουν ήδη σταλθεί προδιαγραφές των τροχόλουτρων (στη βάση αυτών των συστάσεων ήδη ξεκίνησε η κατασκευή τροχόλουτρων στην Αραδίππου).
14. Κινήθηκε η ανακριτική διαδικασία για διερεύνηση των περιστατικών των κτηνοτρόφων (Ορόκλινης) οι οποίοι αμέλησαν να ενεργήσουν σύμφωνα με το άρθρο 6 του περί της Υγείας των Ζώων Νόμου, να γνωστοποιήσουν την ύπαρξη αφθώδους πυρετού στις εκτροφές τους.
15. Διενέργεια διοικητικών ελέγχων ως προς την προμήθεια και εφοδιασμό των κτηνοτρόφων με ζωοτροφές (σανός και ενσιρώματα) επιπλέον των ελέγχων των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών για εντοπισμό της πηγής προέλευσης του ιού.
Μέχρι στιγμής εντός της ζώνης των 3 χιλιομέτρων έχουν εντοπιστεί με θετικά κρούσματα 6 κτηνοτροφικές μονάδες οι οποίες γειτνιάζουν.
