Στο επίκεντρο της σφοδρής αντιπαράθεσης βρέθηκε η απόφαση του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ) να αποστείλει τιμολόγια για το περιβαλλοντικό τέλος και κόστος πόρου με αναδρομική ισχύ από το 2017. Πρόκειται για μια χρέωση ύψους €0,01 ανά κυβικό μέτρο για όσους αντλούν νερό από ιδιωτικές γεωτρήσεις, η οποία όμως, λόγω της συσσώρευσης εννέα ετών, μετατράπηκε σε βουνό χρεών χιλιάδων ευρώ για τους παραγωγούς.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής, Γιαννάκης Γαβριήλ, έθεσε το ερώτημα αν το Υπουργείο έχει λάβει απόφαση να «κλείσει» τον πρωτογενή τομέα. «Ζητούνται αναδρομικά εν μέσω λειψυδρίας και υψηλών κοστών παραγωγής. Πού πάμε;», διερωτήθηκε, ενώ ζήτησε στοιχεία για το αν έχουν εισπραχθεί αντίστοιχα τέλη από τα γήπεδα γκολφ, ωστόσο δεν έλαβε καμία απάντηση.
Από την πλευρά του, ο βουλευτής Κυριάκος Χατζηγιάννης έκανε λόγο για «καταστροφική στρατηγική», τονίζοντας πως ο υπόγειος υδροφορέας είναι πλέον νεκρός και η χώρα παραμένει χωρίς νερό επειδή το κράτος «προσμένει στον Θεό» αντί να επενδύσει στην τεχνολογία. Ζήτησε μάλιστα την παρέμβαση της δικαιοσύνης για όσους ευθύνονται για το υδατικό αδιέξοδο.
Ο βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου εστίασε στην κακή διαχείριση, επισημαίνοντας το παράδοξο να πετιούνται τεράστιες ποσότητες βρόχινου νερού στη θάλασσα στις κατοικημένες περιοχές, την ώρα που η ζήτηση αυξάνεται αλόγιστα.
Οι εκπρόσωποι των γεωργών ήταν ιδιαίτερα επικριτικοί. Ο Τάσος Γιαπάνης γενικός γραμματέας του Παναγροτικού χαρακτήρισε αισχρή την αναδρομικότητα, τονίζοντας πως οι αγρότες διαφώνησαν από το 2017 και πως το κράτος θυμήθηκε να επιβάλει τέλη μετά από μια πανδημία.
Ο Θωμάς Θωμά επαρχιακός γραμματέας της ΕΚΑ Λευκωσίας μίλησε για χαράτσι που φτάνει μέχρι και τις €110.000 για κάποιους παραγωγούς, ζητώντας άμεση ανάκληση και όχι απλές διευκολύνσεις πληρωμής.
Ο επίτιμος πρόεδρος της ΠΕΚ Μιχάλης Λύτρας κατήγγειλε «επιπολαιότητα και ανευθυνότητα», ζητώντας τη διαγραφή των χρεών για να μπορέσει να υπάρξει συζήτηση για το μέλλον.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε για την περιοχή της Δυτικής Λευκωσίας, η οποία παραμένει «στο έλεος του Θεού» με τον Βόρειο Αγωγό να παραμένει στα συρτάρια, επιτείνοντας το αίσθημα αδικίας των τοπικών παραγωγών που καλούνται τώρα να πληρώσουν χιλιάδες ευρώ για το νερό που άντλησαν με δικά τους έξοδα.
Η Επιτροπή Γεωργίας ζητά επιτακτικά την επανεξέταση της διαγραφής των αναδρομικών οφειλών, προειδοποιώντας ότι σε αντίθετη περίπτωση, η εγκατάλειψη της γης θα είναι το επόμενο αναπόφευκτο βήμα για εκατοντάδες οικογένειες.
Γρηγορίου: Νομική υποχρέωση και ισονομία
Ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, υπεραμύνθηκε των αποφάσεων, σημειώνοντας ότι η τιμολόγηση απορρέει από την Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο (2000/60/ΕΚ) και την αρχή «ο χρήστης πληρώνει».
Εξήγησε ότι η αναδρομική είσπραξη των οφειλών είναι αναγκαία για λόγους ίσης μεταχείρισης μεταξύ των χρηστών νερού, δεδομένου ότι οι καταναλωτές που λαμβάνουν νερό από τα ΚΥΕ κατέβαλλαν κανονικά τα αντίστοιχα τέλη από το 2017.
Σύμφωνα με τον κ. Γρηγορίου, η καθυστέρηση στην τιμολόγηση οφειλόταν σε διοικητικές δυσκολίες, αλλά η υποχρέωση καταβολής παραμένει. Πρόσθεσε ότι την ερχόμενη Παρασκευή θα γίνει συνάντηση με τις αγροτικές οργανώσεις.
Ως αντίβαρο, το Υπουργείο προωθεί την επιδότηση φωτοβολταϊκών για τη μείωση του ενεργειακού κόστους άντλησης μέσω της ΚΑΠ 2023-2027.
Η διευθύντρια του ΤΑΥ, Ηλιάνα Τόφα, επισήμανε ότι η εν λόγω χρέωση έπρεπε να εφαρμόζεται από το 2017. Όπως αναφέρθηκε όλα τα Επαρχιακά Γραφεία έχουν προχωρήσει σε μέρος της τιμολόγησης καταναλωτών νερού από γεωτρήσεις, πλην του Επαρχιακού Γραφείου Αμμοχώστου. Διευκρίνισε ότι στην Επαρχία Λευκωσίας επιστολές στάληκαν το 2026, ενώ στη Λεμεσό στάληκαν το 2020, στην Πάφο το 2022 και στη Λάρνακα το 2024 σε αρδευτές και κτηνοτρόφους.
