Η παγκόσμια αγορά ενέργειας έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα, καθώς απώλειες πετρελαίου άνω των 50 δισ. δολαρίων καταγράφονται από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να διαρκέσουν για μήνες ή και χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών και υπολογισμούς του Reuters.
Η κρίση, που ξέσπασε πριν από περίπου 50 ημέρες, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση της προσφοράς, με περισσότερα από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου και συμπυκνωμάτων να έχουν αποσυρθεί από την αγορά, συνιστώντας μία από τις μεγαλύτερες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό στη σύγχρονη ιστορία.
Παρά τις ενδείξεις αποκλιμάκωσης, το τοπίο παραμένει αβέβαιο. Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανακοίνωσε προσωρινό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ μετά από συμφωνία εκεχειρίας στον Λίβανο, ενώ ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εξέφρασε την εκτίμηση ότι μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στο Ιράν θα επιτευχθεί σύντομα. Ωστόσο, η θαλάσσια οδός έκλεισε εκ νέου μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, με την Τεχεράνη να επικαλείται αντίποινα για τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η απώλεια των 500 εκατομμυρίων βαρελιών αντιστοιχεί σε σχεδόν έναν μήνα κατανάλωσης πετρελαίου στις ΗΠΑ ή περισσότερο από έναν μήνα για το σύνολο της Ευρώπης. Παράλληλα, η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με περίπου έξι χρόνια κατανάλωσης καυσίμων για τον αμερικανικό στρατό ή με τέσσερις μήνες λειτουργίας της παγκόσμιας ναυτιλίας.
Η κρίση έχει επηρεάσει ιδιαίτερα τις χώρες του Κόλπου, όπου η παραγωγή μειώθηκε κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, επίπεδο συγκρίσιμο με τη συνολική παραγωγή μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών. Την ίδια στιγμή, οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών από βασικούς παραγωγούς της περιοχής κατέρρευσαν, υποχωρώντας από 19,6 εκατομμύρια βαρέλια τον Φεβρουάριο σε μόλις 4,1 εκατομμύρια βαρέλια συνολικά για Μάρτιο και Απρίλιο.
Με τις τιμές του αργού να κινούνται κατά μέσο όρο γύρω στα 100 δολάρια ανά βαρέλι από την έναρξη της σύγκρουσης, οι χαμένες ποσότητες μεταφράζονται σε περίπου 50 δισ. δολάρια σε απολεσθέντα έσοδα. Σύμφωνα με αναλυτές, το ποσό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 1% του ετήσιου ΑΕΠ της Γερμανίας.
Παράλληλα, η ανάκαμψη εκτιμάται ότι θα είναι αργή, ακόμη και σε περίπτωση πλήρους επαναλειτουργίας των θαλάσσιων διαδρόμων. Τα παγκόσμια αποθέματα έχουν ήδη μειωθεί σημαντικά, ενώ οι διακοπές παραγωγής έφτασαν τα 12 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως από τα τέλη Μαρτίου.
Οι ζημιές σε ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων διυλιστηρίων και εγκαταστάσεων LNG στο Κατάρ, ενισχύουν την εκτίμηση ότι η πλήρης αποκατάσταση της αγοράς ενέργειας ενδέχεται να απαιτήσει μεγάλο χρονικό διάστημα, διατηρώντας την αβεβαιότητα σε υψηλά επίπεδα για τη διεθνή αγορά πετρελαίου.
Πηγή: ΑΠΕ, Reuters
