Το πακέτο για τα Ευρωπαϊκά Δίκτυα Ενέργειας παρουσίασε την Τετάρτη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον Great Sea Interconnector να αποτελεί ένα από τα οκτώ έργα προτεραιότητας, γνωστά ως “Ενεργειακές Λεωφόροι”. Το σχέδιο στοχεύει «στην ενίσχυση και την επιτάχυνση της ανάπτυξης της ενεργειακής υποδομής της ΕΕ» και, όπως αναφέρει η Επιτροπή, «αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την επίτευξη της ενεργειακής ανεξαρτησίας, της ανταγωνιστικότητας και της κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050».
Σύμφωνα με το επίσημο κείμενο της Επιτροπής, «η Ηλεκτρική Διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector) αποτελεί ένα από τα οκτώ έργα προτεραιότητας, γνωστά ως “Ενεργειακές Λεωφόροι”». Όπως επισημαίνεται, «ο Great Sea Interconnector θα συνδέσει την Κύπρο με την ηπειρωτική Ευρώπη μέσω της Ελλάδας και αποτελεί ένα έργο κρίσιμης σημασίας, καθώς η Κύπρος παραμένει το τελευταίο κράτος-μέλος της ΕΕ που δεν είναι συνδεδεμένο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο».
Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι «η διασύνδεση αυτή θα ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και της ευρύτερης περιοχής της Ανατολικής Μεσογείου, ενώ θα βοηθήσει και στην ολοκλήρωση της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο κυπριακό ενεργειακό σύστημα».
Στο κείμενο αναφέρεται ότι «το καλώδιο θα έχει μήκος σχεδόν 900 χιλιομέτρων, καθιστώντας το το μακρύτερο υποθαλάσσιο καλώδιο ηλεκτρικής ενέργειας στον κόσμο». Επιπλέον, «το έργο έχει ήδη λάβει χρηματοδότηση από το Connecting Europe Facility (CEF), συμπεριλαμβανομένων €2,3 εκατ. για μελέτες σκοπιμότητας και €658 εκατ. για την κατασκευή του τμήματος μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου». Τέλος, «το 2025, ολοκληρώθηκε η κατασκευή του υποθαλάσσιου καλωδίου που συνδέει την ηπειρωτική Ελλάδα με την Κρήτη, ένα σημαντικό βήμα προς την πλήρη διασύνδεση».
Σύμφωνα με τα έγγραφα που δημοσίευσε η Κομισιόν σχετικά με τους γενικούς στόχους του πακέτου για τις 8 ενεργειακές λεωφόρους, στόχος είναι η ενίσχυση των διασυνδέσεων, με την Ένωση να φιλοδοξεί να επιτύχει τον στόχο του 15% διασύνδεσης μεταξύ των κρατών μελών έως το 2030, προκειμένου να βελτιωθεί η ενεργειακή ασφάλεια και να μειωθούν οι τιμές ενέργειας.
Σχετικά με την επιτάχυνση της αδειοδότησης, το πακέτο περιλαμβάνει μέτρα για την απλοποίηση και επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ενεργειακής υποδομής, τα οποία σήμερα καθυστερούν λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων. Η Κομισιόν επίσης ευελπιστεί στη βελτίωση της χρηματοδότησης, προτείνοντας νέους μηχανισμούς χρηματοδότησης, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης αξιοποίησης των κονδυλίων της ΕΕ και της προσέλκυσης ιδιωτικών επενδύσεων.
Σχετικά με την ενίσχυση της ασφάλειας και ανθεκτικότητας, το πακέτο περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία των ενεργειακών υποδομών από φυσικές και κυβερνο-απειλές, καθώς και για την αντιμετώπιση των κλιματικών κινδύνων. Προωθείται ακόμη η ψηφιοποίηση και η καινοτομία, με τη χρήση έξυπνων δικτύων και ψηφιακών τεχνολογιών, που σύμφωνα με την Κομισιόν θα βοηθήσουν στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας των δικτύων και στην ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
ΚΥΠΕ
