Στα ύψη εκτοξεύτηκε ο αριθμός των κρατουμένων στις Κεντρικές Φυλακές, με αποτέλεσμα να χειροτερεύει το πρόβλημα του υπερπληθυσμού, να παρατηρείται δυσλειτουργία στις πτέρυγες και να φορτώνεται κρατούμενους η Αστυνομία.
Χθες, η καταμέτρηση κρατουμένων έδειξε στους 1.164, αριθμός που είναι τεράστιος σε σχέση με τα δεδομένα της φυλακής η οποία μετά βίας μπορεί να φιλοξενήσει 650-720 άτομα. Οι σχεδιασμοί του υπουργού Δικαιοσύνης, Κώστα Φυτιρή, τρέχουν, ωστόσο και οι αριθμοί αυξάνονται παρά τις προσπάθειες αποσυμφόρησης με την αποφυλάκιση περίπου 10 κρατουμένων την εβδομάδα με Προεδρική χάρη. Πρόσφατα, λίστα με 30 άτομα, όπως αναφέρουν πληροφορίες του «Φ» από τη Νομική Υπηρεσία, επεστράφη για επαναξιολόγηση, ενώ γίνονται νέες ενέργειες για να σταλεί άλλος κατάλογος.
Από τους 1.164 κρατούμενους, οι 50 περίπου βρίσκονται σε αστυνομικά κελιά λόγω έλλειψης χώρων στις φυλακές. Αυτό δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα στην Αστυνομία που πολλές φορές αδυνατεί να προβεί σε συλλήψεις ή τις αναστέλλει, λόγω έλλειψης χώρων κράτησης. Στόχος του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι να αποφυλακιστούν με χάρη περί τους 130 κρατούμενους οι οποίοι κανονικά θα απολύονται μέχρι και το τέλος του 2026. Οι πλείστοι εξ αυτών είναι αλλοδαποί και κρατούνται για μεταναστευτικά αδικήματα, που κανονικά δεν έπρεπε να είχαν καταδικαστεί. Η πρόσφατη απόφαση για απέλαση αντί φυλάκισης αλλοδαπών που βρίσκονται εδώ παράνομα ή εμπλέκονται σε μη σοβαρά εγκλήματα, άρχισε να αποδίδει, ωστόσο, οι αριθμοί του πληθυσμού των φυλακών, παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Η δημιουργία νέας φυλακής χωρητικότητας 1.200 ατόμων έχει αποφασιστεί ως έσχατη λύση του χρόνιου προβλήματος του υπερπληθυσμού, ωστόσο με τους σημερινούς ρυθμούς και αν δεν εξευρεθούν άλλες λύσεις, όπως η κράτηση υποδίκων με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, ο αριθμός αυτός σε πέντε χρόνια δεν θα είναι αρκετός για να φιλοξενήσει όσους θα κρατούνται τότε. Ο υπερπληθυσμός δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα αφού η συνύπαρξη μεγάλου αριθμού κρατουμένων σε μια πτέρυγα φέρνει και προστριβές, αλλά και καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Στις κυπριακές φυλακές το 55% περίπου των κρατουμένων είναι αλλοδαποί και το 1/3 των φυλακισμένων εκτίει ποινή σε σχέση με κατοχή και εμπορία ναρκωτικών. Ένας μεγάλος αριθμός ατόμων βρίσκεται έγκλειστος για σεξουαλικής φύσης αδικήματα (βιασμοί, σεξουαλικές επιθέσεις ή κακοποιήσεις και παιδική πορνογραφία). Συνολικά, γύρω στα 170 άτομα κρατούνται για σεξουαλικά εγκλήματα. Σημαντικός είναι και ο αριθμός των κρατουμένων που καταδικάστηκαν με την εσχάτη των ποινών που είναι τα ισόβια. Συγκεκριμένα, 47 άτομα κρατούνται για φόνο εκ προμελέτης και άλλα 36 για υποθέσεις ανθρωποκτονίας, σύνολο 83 άτομα βρίσκονται στις φυλακές γιατί αφαίρεσαν μια ή και περισσότερες ζωές. Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία, 35 πρόσωπα βρίσκονται έγκλειστα σε σχέση με σοβαρά τροχαία αδικήματα, άλλοι 35 για διακίνηση λαθρομεταναστών, 17 συμπολίτες έχουν φυλακιστεί για οφειλές. Ένας μεγάλος αριθμός προσώπων στερείται της ελευθερίας του γιατί έχει καταδικαστεί για αδικήματα που στρέφονται κατά περιουσίας, ήτοι 220 πρόσωπα, ενώ άλλα 118 άτομα είναι στις φυλακές για υποθέσεις επιθέσεων και βιαιοπραγίας.
Από τους 1.164 κρατούμενους, οι 80 περίπου είναι γυναίκες που βρίσκονται σε ξεχωριστή πτέρυγα, οι πλείστες εκ των οποίων είναι νεαρές γυναίκες που χρησιμοποιήθηκαν ως βαποράκια για τη μεταφορά ναρκωτικών.
Όπως έγραψε πρόσφατα ο «Φ», ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης έχει ανατρέψει τους σχεδιασμούς για την ανέγερση νέας φυλακής χωρητικότητας 360 ατόμων πλησίον του υφιστάμενου συμπλέγματος και παράλληλα, ακύρωσε τους σχεδιασμούς για την ανέγερση χώρων κράτησης ανηλίκων στη Μενόγεια. Όπως είχε αναφέρει ο κ. Φυτιρής, επειδή οι ανήλικοι κρατούμενοι είναι λίγοι προτιμήθηκε να χρησιμοποιήσει τον χώρο στην Μενόγεια για τη μεταφορά καταδίκων (περί τους 220) και οι ανήλικοι να κρατούνται σε μικρότερο χώρο εκτός της κλειστής φυλακής αλλά πέριξ του συμπλέγματος των Κεντρικών Φυλακών.
Νέες φυλακές με άγνωστο κόστος
Οι κινήσεις για τη δημιουργία εντελώς καινούργιων φυλακών εκτός του αστικού ιστού προχωρούν μετά και το πράσινο φως του Προέδρου της Δημοκρατίας, αφού κρίθηκε ότι μόνο με αυτή τη λύση θα λυθούν και τα σωρευτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει το σωφρονιστικό μας ίδρυμα. Ο χώρος έχει εξευρεθεί και γίνονται ενέργειες ώστε να προχωρήσουν οι διαδικασίες. Απομένει ν’ αποφασιστεί η μέθοδος της ανέγερσης των φυλακών και το συνολικό κόστος. Παλαιότερες μελέτες εκτόξευαν το κόστος στα 150-170 εκατ. ευρώ, ωστόσο, ο κ. Φυτιρής έχει δηλώσει πως η ανέγερση του νέου σωφρονιστικού ιδρύματος θα γίνει με το λιγότερο κόστος, αλλά θα τηρηθούν όλες οι απαιτούμενες προδιαγραφές της Επιτροπής Κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT).
