Τα κενά που παρουσιάζονται διαχρονικά στον τομέα της πολιτικής προστασίας θέλει να καλύψει η Κυβέρνηση μέσα από σειρά αποφάσεων που θα ληφθούν κατά τη σημερινή συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου. Οι προτάσεις που θα καταθέσει σήμερα ο Κωνσταντίνος Ιωάννου αφορούν όλο το φάσμα της πολιτικής προστασίας, αρχής γενομένης από την αλλαγή της ονομασίας του υπουργείου Εσωτερικών, τα καταφύγια, αλλά και τον διορισμό εθνικού συντονιστή.
Σβήνονται 200 καταφύγια
Ο υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, παραδέχθηκε και δημοσίως, στη διάρκεια της περασμένης εβδομάδας, τα κενά που παρουσιάζονται στην Κύπρο από πλευράς καταφυγίων. Κυρίως αυτό που φάνηκε, προκαλώντας τη δυσφορία, τόσο του ΥΠΕΣ, όσο και των πολιτών, ήταν ο μη επαρκής έλεγχος από πλευράς Πολιτικής Άμυνας, προκειμένου να διαπιστωθεί η καταλληλότητα των καταφυγίων.
Όπως είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε, η ηγεσία της Π.Α. διαβεβαίωνε τον Κ. Ιωάννου ότι ελέγχθηκαν τα καταφύγια και ότι δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Αυτό πέρσι. Φέτος, μετά τις αποκαλύψεις της περασμένης εβδομάδας, η ηγεσία της Π.Α. προέβαλε τον ισχυρισμό ότι δεν είχε επαρκές προσωπικό για να ελέγξει όλα τα καταφύγια στην Κύπρο.
Το μόνιμο προσωπικό της Πολιτικής Άμυνας είναι μόλις 35 άτομα.
Την τελευταία εβδομάδα, ωστόσο, έγινε κατορθωτό να ελεγχθούν σχεδόν όλοι οι χώροι που ήταν καταγραμμένοι ως καταφύγια.
Μετά από την καταγραφή αποφασίστηκε:
- Διακόσια από τα υφιστάμενα καταφύγια έχουν διαγραφεί από την πλατφόρμα SafeCY είτε γιατί δεν τηρούσαν τις προδιαγραφές όπως προβλέπονται από τη νομοθεσία, είτε γιατί κρίθηκαν εντελώς ακατάλληλα.
- Περίπου 270 από τα υφιστάμενα καταφύγια κρίθηκε πως δεν είναι κατάλληλα για δημόσια χρήση, αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για λόγους προστασίας από τους ιδιοκτήτες τους, σε περίπτωση πολυκατοικίας, μόνο από τους υφιστάμενους ενοίκους.
Στις περιπτώσεις αυτές εκεί και όπου υπήρχε σήμανση ότι πρόκειται για καταφύγιο της Πολιτικής Άμυνας αυτή θα αφαιρείται.
Η πλατφόρμα SafeCY θα ενημερώνει μόνο για τα καταφύγια που είναι διαθέσιμα προς δημόσια χρήση. Παράλληλα, το SafeCY θα προβεί σε διορθώσεις όσον αφορά τον εντοπισμό των καταφυγίων μέσω του Geolocation.
Μέσα στα επιπρόσθετα μέτρα που θα ληφθούν το αμέσως επόμενο διάστημα είναι η ενημέρωση των πολιτών, σε περίπτωση που προκύψει ένα περιστατικό για το πού βρίσκονται τα πλησιέστερα δημόσια καταφύγια σε μια ακτίνα 5 χιλιομέτρων.
Αυτό το μέτρο θα είναι επικουρικό και θα λειτουργήσει ενισχυτικά του συστήματος άμεσης ενημέρωσης των πολιτών μέσω του 112, το οποίο εκτιμάται ότι θα λειτουργήσει εντός του καλοκαιριού.
Δημόσια καταφύγια και κίνητρα
Το υπουργείο Εσωτερικών, μετά τα πρόσφατα γεγονότα στην περιοχή της Κύπρου, έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο ώστε να διευκολύνει άμεσα την επίτευξη του στόχου της αύξησης του αριθμού των καταφυγίων πολιτικής άμυνας με την παροχή κινήτρων.
Στα κίνητρα περιλαμβάνεται η παραχώρηση αύξησης του επιτρεπόμενου συντελεστή δόμησης κατά 5%, με μέγιστο τα 50 τετραγωνικά μέτρα. Στόχος του ΥΠΕΣ είναι όπως όλες οι νέες πολυκατοικίες που θα ανεγείρονται και θα έχουν υπόγειο χώρο, αυτός θα χρησιμοποιείται ως δημόσιο καταφύγιο. Επίσης το μέτρο αυτό θα αφορά και τη μετατροπή υπόγειων χώρων στάθμευσης σε καταφύγια.
Στόχος είναι με τα κίνητρα αυτά να αυξηθεί ο αριθμός των καταφυγίων, ώστε αυτά να καλύπτουν το 40% έως 45% του πληθυσμού.
Επιπρόσθετα, πρόθεση της Κυβέρνησης είναι να δημιουργηθούν δημόσια καταφύγια σε χώρους όπως εκκλησίες και εμπορικά κέντρα, αλλά και ξενοδοχειακές μονάδες που έχουν υπόγειους χώρους στάθμευσης.
Προέχουν τα αστικά κέντρα
Οι πρόσφατες εξελίξεις και όλος ο θόρυβος που έχει προκληθεί γύρω από το θέμα των καταφυγίων, πολλοί δήμοι και κοινότητες άρχισαν να κατακλύζουν το ΥΠΕΣ με απαιτήσεις για δημιουργία καταφυγίων.
Θα πρέπει ωστόσο να σημειωθεί ότι η διεθνής πρακτική λέει πως προέχουν τα αστικά κέντρα για τη δημιουργία τέτοιων καταφυγίων όπου είναι συγκεντρωμένες μεγάλες μάζες του πληθυσμού. Απ’ εκεί και πέρα ενέργειες για τη δημιουργία καταφυγίων μπορεί να γίνουν και στην περιφέρεια και σε δήμους ή κοινότητες που είναι πληθυσμιακά μικρότερες.
Πάντως από τα 356 χωριά της Κύπρου μόνο 24 απευθύνθηκαν στο Υπουργείο Εσωτερικών για το θέμα της δημιουργίας καταφυγίων.
Εθνικός συντονιστής και άλλες 12 θέσεις
Μια από τις προτάσεις που θα παρουσιάσει σήμερα ο υπουργός Εσωτερικών, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ», είναι η δημιουργία θέσης Εθνικού Συντονιστή που αφορά τον τομέα της πολιτικής προστασίας. Τα γεγονότα του περασμένου καλοκαιριού κατέδειξαν το σημαντικό αυτό κενό και την ανάγκη να δημιουργηθεί η συγκεκριμένη θέση ώστε να μπορεί να συντονίζει όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες που αφορούν τον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Ο Εθνικός Συντονιστής, σύμφωνα με την πρόταση που θα παρουσιάσουν από κοινού υπουργοί Εσωτερικών και Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, θα προΐσταται του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, ο οποίος συνιστά το κεντρικό σύστημα συντονισμού όλων των τμημάτων και εμπλεκομένων φορέων σε θέματα πολιτικής προστασίας.
Μέσα στους στόχους του εθνικού μηχανισμού περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων:
- Πρόληψη ή μείωση πιθανών επιπτώσεων καταστροφών
- Καλλιέργεια νοοτροπίας πρόληψης μέσω εκπαίδευσης και ενημέρωσης
- Ευαισθητοποίηση και προετοιμασία του κοινού έναντι καταστροφών
- Ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ τμημάτων και εμπλεκομένων φορέων
- Ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών σε εθνικό επίπεδο
- Διασφάλιση ταχείας και αποτελεσματικής ανταπόκρισης σε περίπτωση καταστροφών.
Η εποπτεία της λειτουργίας του Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας θα ανήκει στο Υπουργικό Συμβούλιο.
Όσον αφορά τον Εθνικό Συντονιστή, μέσα στα καθήκοντά του περιλαμβάνονται:
- Θα έχει τη γενική ευθύνη σ’ ό,τι αφορά διασπορά, μετακινήσεις και διάταξη δυνάμεων κατά την αντιμετώπιση κρίσης, και
- Θα έχει τη δυνατότητα να ενεργοποιεί τα απαραίτητα μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης, ανεξαρτήτως του τμήματος ή το εμπλεκόμενου φορέα.
Ο Εθνικός Συντονιστής θα είναι αυτός που θα μιλά απευθείας με τον Πρόεδρο ή τον Υπουργό, τους οποίους και θα ενημερώνει σχετικά με την εικόνα της κρίσης.
Όσον αφορά το πρόβλημα με την έλλειψη προσωπικού της Πολιτικής Άμυνας, στο Υπουργικό Συμβούλιο πάει πρόταση για 12 νέες προσλήψεις.
Συνολικά ο τομέας της πολιτικής προστασίας θα ενισχυθεί με ακόμα 13 άτομα.
Αλλάζει όνομα το ΥΠΕΣ
Το υπουργείο Εσωτερικών έχει στο μεταξύ προχωρήσει στην ετοιμασία δύο νομοσχεδίων τα οποία θα τεθούν σήμερα ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου προς έγκριση. Το πρώτο νομοσχέδιο αφορά τη μετονομασία του υπουργείου Εσωτερικών σε υπουργείο Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας, προκειμένου να είναι πιο ξεκάθαρη η αποστολή του υπουργείου και να καλύπτει τον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Το δεύτερο νομοσχέδιο έχει να κάνει με τη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου για τον Εθνικό Μηχανισμό Πολιτικής Προστασίας.
Μετά το Υπουργικό πάει Βουλή
Με την έκκριση των προτάσεων του υπουργού Εσωτερικών τα νομοσχέδια θα τεθούν ενώπιον της Βουλής των Αντιπροσώπων για τη λήψη αποφάσεων. Υπήρξαν πάντως τις τελευταίες ημέρες τοποθετήσεις από βουλευτές, οι οποίοι εξέφραζαν ετοιμότητα να εγκρίνουν νομοθετήματα που θα έρθουν από την Κυβέρνηση θα αφορούν την ενίσχυση της πολιτικής προστασίας.
Ένα μήνα πριν από τη διάλυση της Βουλής για τις βουλευτικές εκλογές του ερχόμενου Μάη, θα διαφανεί εάν θα προχωρήσουν οι βουλευτές στην έγκριση των νομοθετημάτων ώστε να ενισχυθεί η πολιτική προστασία πριν το καλοκαίρι ή εάν θα αφεθεί για μετά τις εκλογές, με πολύ πιθανό να σενάριο να πάει η συζήτηση για το φθινόπωρο.


