Την επιστροφή του δικαιώματος δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για υπηρεσίες εκτός ΓεΣΥ, όπως τροποποιήθηκε χθες στη Βουλή, χαιρετίζει η Παγκύπρια Συντεχνία Ισότητα. Μέσω ανακοίνωσης ξεκαθαρίζει πως αποκαταστάθηκε μια αδικία χρόνων, η οποία τους στερούσε το κεκτημένο δικαίωμα για πρόσβαση στα κρατικά νοσηλευτήρια.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
Το Διοικητικό Συμβούλιο της Παγκύπριας Συντεχνίας ΙΣΟΤΗΤΑ εκφράζει την ικανοποίησή του για την υπερψήφιση από την Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων των Τροποποιητικών Κανονισμών του 2025, εξέλιξη η οποία σηματοδοτεί την αποκατάσταση της νομιμότητας και την επιστροφή του δικαιώματος των δημοσίων υπαλλήλων και συνταξιούχων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη για υπηρεσίες εκτός ΓεΣΥ.
Η σημερινή απόφαση έρχεται να διορθώσει, έστω και με αδικαιολόγητη καθυστέρηση δύο ετών, μια κατάφωρη αδικία που συντελέστηκε τον Απρίλιο του 2024, όταν το δικαίωμα αυτό καταργήθηκε αυθαίρετα, χωρίς καμία προηγούμενη διαβούλευση. Η αποκατάσταση αυτή δεν αποτελεί προϊόν χάριτος, αλλά δικαίωση των επίμονων αγώνων της Συντεχνίας μας, η οποία από την πρώτη στιγμή κατήγγειλε τη θεσμική εκτροπή και απαίτησε τον σεβασμό στα εργασιακά θέσμια.
Είναι μείζονος σημασίας να υπογραμμιστεί το ηθικό υπόβαθρο της αδικίας που συντελέστηκε και η οποία σήμερα διορθώνεται. Οι δημόσιοι λειτουργοί, αν και είχαν ρητά κατοχυρωμένη στους όρους εργασίας τους τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, επέδειξαν διαχρονικά υψηλό αίσθημα ευθύνης. Αποδέχθηκαν και αγκάλιασαν την εισαγωγή του Γενικού Συστήματος Υγείας (ΓεΣΥ) ως ύψιστη κοινωνική αναγκαιότητα, συγκατατιθέμενοι στην επιβάρυνση των απολαβών τους με αποκοπές ύψους 2,65%.
Η στάση αυτή αποδεικνύει την προσήλωσή τους στο κοινό καλό. Ως εκ τούτου, η ενέργεια της Πολιτείας το 2024 να προχωρήσει σε περαιτέρω, μονομερή αφαίρεση των εναπομεινάντων δικαιωμάτων τους, αγνοώντας την προηγηθείσα συνεισφορά τους, συνιστούσε πράξη όχι μόνο νομικά έωλη αλλά και ηθικά απαράδεκτη.
Η ΙΣΟΤΗΤΑ στάθηκε εξ αρχής ανάχωμα σε αυτή την αυθαιρεσία, αναδεικνύοντας τις κατάφωρες συνταγματικές παραβιάσεις. Η απόφαση του 2024 δεν παραβίασε μόνο τη διαδικασία, αλλά έπληξε τον πυρήνα του Κράτους Δικαίου.
Πρώτον, παραβιάστηκε βάναυσα το Άρθρο 28 του Συντάγματος (Αρχή της Ισότητας), καθώς η κατάργηση του ωφελήματος στόχευσε εκδικητικά και επιλεκτικά μόνο τους Δημοσίους Υπαλλήλους, αφήνοντας ανέπαφα τα δικαιώματα άλλων κατηγοριών κρατικών υπαλλήλων, δημιουργώντας πολίτες δύο ταχυτήτων εντός της ίδιας της κρατικής μηχανής.
Δεύτερον, καταστρατηγήθηκε το Άρθρο 21.2 του Συντάγματος (Συνδικαλιστική Ελευθερία) και Διεθνείς Συμβάσεις Εργασίας της ΔΟΕ. Όπως ρητά καθορίζει η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην εμβληματική απόφαση ΠΑΣΥΝΟ (1994), η Πολιτεία έχει νομική υποχρέωση να διαβουλεύεται με τις συντεχνίες πριν από τη μεταβολή ουσιωδών όρων εργασίας. Η μονομερής ενέργεια της Βουλής τότε, συνιστούσε ευθεία προσβολή του δικαιώματος της «ακρόασης» και του κοινωνικού διαλόγου.
Ωστόσο, η ικανοποίησή μας για το αποτέλεσμα δεν δύναται να συγκαλύψει τις βαρύτατες και διαρκείς ευθύνες της Εκτελεστικής Εξουσίας, η στάση της οποίας υπήρξε συνταγματικά ελέγξιμη. Η Κυβέρνηση φέρει ακέραιη την ευθύνη, όχι μόνο για την ολιγωρία κατάθεσης των διορθωτικών κανονισμών επί σχεδόν δύο χρόνια, αλλά κυρίως για την παραβίαση του Άρθρου 35 του Συντάγματος, το οποίο την καθιστά εγγυητή της αποτελεσματικής εφαρμογής των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Η Εκτελεστική Εξουσία επέδειξε ένοχη ανοχή κατά τη στιγμή της κρίσης το 2024. Όταν η Βουλή παρενέβη αυθαίρετα σε κανονιστική πράξη της διοίκησης, παραβιάζοντας την Αρχή της Διάκρισης των Εξουσιών, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όφειλε να αντιδράσει θεσμικά. Ενώ διέθετε τα ισχυρά όπλα της Αναπομπής (Άρθρο 51) και της Αναφοράς στο Ανώτατο Δικαστήριο (Άρθρο 140), επέλεξε να αδρανήσει, αποτυγχάνοντας να προασπίσει το Σύνταγμα και τα δικαιώματα των εργαζομένων, ως όφειλε.
Καταληκτικά, η χθεσινή ημέρα αποτελεί απόδειξη ότι η εμμονή στη νομιμότητα και η συνεπής συνδικαλιστική δράση φέρνουν αποτελέσματα, ακόμη και όταν οι θεσμοί αδρανούν ή παρανομούν. Η ΙΣΟΤΗΤΑ διαμηνύει προς κάθε κατεύθυνση ότι τα κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων δεν είναι διαπραγματεύσιμα και πως οποιαδήποτε μελλοντική απόπειρα καταστρατήγησης του Συντάγματος θα μας βρίσκει και πάλι απέναντι. Η αποκατάσταση της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης είναι μια νίκη της νομιμότητας και του Κράτους Δικαίου έναντι της σκοπιμότητας και της προχειρότητας.
