Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπερψήφισε την Πέμπτη την Οδηγία για την καταπολέμηση της διαφθοράς, με 581 ψήφους υπέρ, 21 κατά και 42 αποχές. Η Οδηγία στοχεύει στην ενίσχυση των εργαλείων και μέτρων που διαθέτουν τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση σοβαρών μορφών διεφθαρμένης συμπεριφοράς, ιδίως περιπτώσεων κατάχρησης εξουσίας σε υψηλό επίπεδο ή πράξεων που βλάπτουν σοβαρά την κοινωνία.
Προβλέπει επίσης ότι οι εθνικές αρχές πρέπει να διαθέτουν ειδικά μέτρα για την πρόληψη, την καταστολή, τη διερεύνηση και τη δίωξη υποθέσεων στις οποίες εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ή υπάρχει σημαντική υπεξαίρεση δημόσιων πόρων.
Σύμφωνα με την Οδηγία, η καταπολέμηση της διαφθοράς θεωρείται θεμελιώδης για την ενίσχυση της ποιότητας της δημοκρατίας και την πλήρη εφαρμογή του κράτους δικαίου. Η στρατηγική καταπολέμησης εστιάζει στην πηγή του φαινομένου, με στόχο την αποτροπή δημιουργίας συνθηκών που παράγουν διεφθαρμένες πρακτικές.
Η Οδηγία τονίζει την ανάγκη προστασίας των δημόσιων συμβάσεων, οι οποίες αποτελούν βασικό σημείο σύνδεσης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε φαινόμενα διαφθοράς. Λόγω της πολυπλοκότητας των διαδικασιών και των σημαντικών οικονομικών συμφερόντων που διακυβεύονται, υπογραμμίζει πως απαιτούνται μέτρα για την ενίσχυση της διαφάνειας, της εποπτείας και της λογοδοσίας.
Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, η κατάρτιση σαφών κατευθυντήριων γραμμών, η προώθηση ψηφιακών λύσεων για ιχνηλασιμότητα, η διασφάλιση αυστηρών μηχανισμών ελέγχου και η δημιουργία πλατφορμών προστασίας για τα πρόσωπα που αναφέρουν παραβιάσεις. Παράλληλα, ενισχύεται η πρόσβαση των ενδιαφερομένων μερών σε πληροφορίες, η χρήση ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων και η εποπτεία των διαδικασιών σύναψης συμβάσεων.
Η Οδηγία καθορίζει επίσης κατευθύνσεις για τη χρηματοδότηση των πολιτικών εκστρατειών και των πολιτικών κομμάτων. Περιλαμβάνονται ρυθμίσεις για όρια δαπανών, σκοπό και χρονικές περιόδους των προεκλογικών εκστρατειών, όρια συνεισφορών, κρατικές επιδοτήσεις, προσδιορισμό δωρητών και ετήσια δημοσίευση λογαριασμών και δαπανών.
Όπως αναφέρεται, τα φαινόμενα διαφθοράς πλήττουν τον πυρήνα της δημοκρατίας, επιφέροντας πλήγμα στις θεμελιώδεις αρχές της, και συγκεκριμένα στις αρχές της ισότητας, της διαφάνειας, της ακεραιότητας, της αμεροληψίας, της νομιμότητας και της δίκαιης ανακατανομής του πλούτου. Στην Οδηγία τονίζεται επίσης πως τα φαινόμενα διαφθοράς, έχουν βαθιά επιζήμιες οικονομικές επιπτώσεις, όπως αυξημένες δημόσιες δαπάνες, μέσω παρεμβάσεων χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα, οι οποίες ωφελούν τους ιδιώτες, αποτρέπουν τους επενδυτές και στρεβλώνουν τους κανόνες ανταγωνισμού.
Η Ολλανδή εισηγήτρια της Οδηγίας, Ρακέλ Γκαρσία Ερμίδα βαν ντερ Βάλε, ανέφερε ότι η νέα νομοθεσία για την καταπολέμηση της διαφθοράς, έχει στόχο την υπεράσπιση της ουσίας της Ευρώπης και την επίτευξη αποτελεσμάτων για τους πολίτες. Σύμφωνα με την ίδια, η διαφθορά έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις, όπως τη φίμωση δημοσιογράφων, τη δολοφονία πολιτών και την απώλεια ανθρώπινων ζωών, ενώ έχει σημαντικό οικονομικό αντίκτυπο και υπονομεύει την εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς και τη δημοκρατία.
