Του Lionel Laurent
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας, Φρανσουά Βιλερουά Ντε Γκαλό, ο άνθρωπος του Εμανουέλ Μακρόν στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, παραιτείται ένα χρόνο νωρίτερα – φαινομενικά για προσωπικούς λόγους. Αλλά αυτή η αθόρυβη κίνηση αποτελεί μια σοβαρή προειδοποίηση για το μέλλον της Γαλλίας, καθώς οι αξιωματούχοι προετοιμάζονται για την πιθανότητα μιας ακροδεξιάς ηγεσίας στο Ελιζέ το επόμενο έτος και η Ευρώπη αγωνίζεται για την επιβίωσή της στην εποχή του Τραμπ.
Η χρονική στιγμή που επέλεξε ο Βιλερουά φαίνεται να έχει υπολογιστεί ώστε να προφυλαχτεί μια θέση υψηλού επιπέδου στη δημόσια διοίκηση, η οποία είναι εξαιρετικά σημαντική για τις αγορές και τη νομισματική πολιτική, παρόλο που η Γαλλία είναι μόνο μία από τις πολλές φωνές που καθορίζουν τα επιτόκια στην ΕΚΤ. Το να αφήσει τη διαδοχή του Βιλερουά στα χέρια του Μακρόν – ο οποίος φαίνεται να ζυγίζει είτε τον Μπενουά Κερέ είτε την πιο πολιτική επιλογή του Εμανουέλ Μουλέν ως αντικαταστάτες – εξασφαλίζει μια κάποια συνέχεια στην επόμενη κυβέρνηση. Δεν είναι δύσκολο να μαντέψει κανείς γιατί αυτό αποτελεί προτεραιότητα: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι στις προεδρικές εκλογές του επόμενου έτους θα κερδίσει η αντίπαλος του Μακρόν, Μαρίν Λεπέν, ή ο νεαρός “υπαρχηγός” της, Ζορντάν Μπαρντελά.
Όποιον και αν επιλέξει ο Μακρόν, πιθανότατα θα υπάρξει ένα πιο καθησυχαστικό χάσμα μεταξύ των 21 διοικητών της ΕΚΤ στη Φρανκφούρτη και του Μπαρντελά στο Παρίσι, ο οποίος έχει ζητήσει από την κεντρική τράπεζα να κάνει περισσότερα για να βγάλει τη Γαλλία από την ύφεση, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς περισσότερων ομολόγων. Οι υπεύθυνοι για τη νομισματική πολιτική είναι μια ομάδα ανθεκτική στην κριτική, αλλά είναι όλο και περισσότερο σε εγρήγορση για πολιτικές παρεμβάσεις μετά τις πιέσεις του Ντόναλντ Τραμπ στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Η περιφρόνηση του Λευκού Οίκου για την Ευρώπη δεν βοηθά.
Ο διορισμός ενός νέου διοικητή σημαίνει ότι θα υπάρχει ένα γνώριμο πρόσωπο στο τιμόνι σε περίπτωση σοκ στην αγορά. Το χρέος της Γαλλίας υπερβαίνει το 110% του ΑΕΠ και το δημοσιονομικό της έλλειμμα είναι περίπου 5%. Η ελίτ της χώρας φοβάται μια κατάρρευση των ομολόγων που θα προκληθεί από μια σειρά “παροχών δώρων” από μια κυβέρνηση Εθνικής Συσπείρωσης και την ανατροπή των μη δημοφιλών μεταρρυθμίσεων στο συνταξιοδοτικό σύστημα. Μια “στιγμή Λις Τρας” – που ονομάστηκε έτσι λόγω της καταστροφικής προσπάθειας της πρώην πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου να επιβάλει μη κοστολογημένες φορολογικές περικοπές – είναι όλο και πιο πιθανό να συμβεί στην καρδιά της ευρωζώνης, κάτι για το οποίο ο Βιλερουά προειδοποιεί εδώ και χρόνια.
Αυτή η κίνηση ξεπερνά την “Plunge Protection Team”, την ομάδα που είχε δημιουργήσει ο Ρόναλντ Ρήγκαν για να συμβουλεύει τους προέδρους σχετικά με την αστάθεια των αγορών. Ο προσεκτικός χορός της γαλλικής τάξης των énarque (σσ. οι απόφοιτοι της γαλλικής ENA, που συνήθως αναλαμβάνουν υψηλόβαθμες θέσεις στη δημόσια διοίκηση) είναι το σαφέστερο μέχρι στιγμής μήνυμα από τους διαδρόμους της εξουσίας στην Ευρώπη ότι μία από τις βασικές δυνάμεις της ηπείρου θα μπορούσε σύντομα να βιώσει τη δική της λαϊκιστική στιγμή. Στις κλειστές αίθουσες συνεδριάσεων και τα μπιστρό της παριζιάνικης ελίτ, μπορεί κανείς να ακούσει απαισιόδοξα σενάρια από διευθύνοντες συμβούλους και δημόσιους υπαλλήλους που φαντάζονται μια λαϊκιστική κυβέρνηση να προβαίνει σε δαπανηρές φορολογικές περικοπές και δαπάνες για συντάξεις μετά την άνοδό της στην εξουσία.
Είναι ένας κίνδυνος που αντηχεί σε όλη την Ευρώπη, όπου ο Μακρόν ετοιμάζεται να προωθήσει για άλλη μια φορά το δικό του όραμα για μια γεωπολιτική αλλαγή στην εποχή του Τραμπ και του Πούτιν. Σε μια σειρά συνεντεύξεων Τύπου πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο Μακρόν πίεσε για άλλη μια φορά για μια πιο αυτοδύναμη, εγχώρια προσανατολισμένη οικονομία, πρόθυμη να δανειστεί και να επενδύσει από κοινού περισσότερα από 800 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Ωστόσο, η Γαλλία φαίνεται να είναι μια μοναχική φωνή, με τη Γερμανία και την Ιταλία να ενώνουν τις δυνάμεις τους για να ακολουθήσουν μια λιγότερο ριζοσπαστική στρατηγική βασισμένη στην ενίσχυση της αδύναμης ανταγωνιστικότητας της ηπείρου.
Ο Μακρόν, ως πολιτικός τζογαδόρος, θα ελπίζει ότι ο βραχυπρόθεσμος έλεγχος στην ανακατάταξη της γαλλικής ελίτ, προσώπων όπως ο Βιλερουά, θα του δώσει ισχυρότερο “φύλλο” στην προσπάθεια να κατευθύνει την ΕΚΤ. Ο Γάλλος πρόεδρος αναζητά απεγνωσμένα κάποια νομισματική βοήθεια για να αποδυναμώσει το ευρώ και να σταματήσει την διολίσθηση της χώρας του σε πληθωρισμό κάτω του 1%.
Όμως, ο χρόνος που έχει στη διάθεσή του για να επηρεάσει το παιχνίδι τελειώνει. Κάθε είδηση από την εγχώρια σκηνή φαίνεται να ενθαρρύνει τα άκρα, από το κλείσιμο εργοστασίων και τη σχετική μείωση του κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Γαλλίας έως την αποχώρηση του πρώην υπουργού Τζακ Λανγκ λόγω των δεσμών του με τον Τζέφρι Έπσταϊν. Το κλίμα στη Γαλλία είναι αρνητικό για την Ευρώπη και θετικό για τους ισχυρούς ηγέτες με τάση για δράση. Η κίνηση του Βιλερουά είναι μια τελευταία προσπάθεια “ασφάλισης”.
BloombergOpinion
