Μία μοναδική έκθεση στο Λονδίνο, χαρτογραφεί 40 χρόνια της πρωτοποριακής πορείας της Τρέισι Έμιν, με έργα-ορόσημα και με δημιουργίες που εκτίθενται για πρώτη φορά.
Μία συνομιλία με δυο από τους επιμελητές της έκθεσης στην Tate Modern, αναδεικνύει τον τρόπο που η τουρκοκυπριακής καταγωγής εικαστικός συνεχίζει να αμφισβητεί τα όρια της τέχνης, χρησιμοποιώντας το γυναικείο σώμα ως ισχυρό μέσο για να εξερευνήσει το πάθος, τον πόνο και τη θεραπεία.
«Νιώθω ότι αυτή η έκθεση, με τίτλο ‘A Second Life’, θα αποτελέσει ορόσημο για μένα. Μια στιγμή στη ζωή μου όπου κοιτάζω πίσω και προχωράω μπροστά. Μια αληθινή γιορτή της ζωής»… Με τα λόγια αυτά η Τρέισι Έμιν, μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές στην παγκόσμια εικαστική σκηνή, επιστρέφει στην Tate Modern, παρουσιάζοντας έργα που καλύπτουν την 40χρονη καριέρα της.
Από τις καθοριστικές εγκαταστάσεις της δεκαετίας του 1990 έως τα πρόσφατα έργα ζωγραφικής και μπρούντζου που εκτίθενται για πρώτη φορά, η έκθεση, συγκεντρώνει περισσότερα από 90 έργα και ανιχνεύει τα βασικά γεγονότα που διαμόρφωσαν την πορεία και τη μεταμόρφωση της Τρέισι Έμιν, παρουσιάζοντας την αδιάλλακτη εξομολογητική της προσέγγιση, στην αναπαράσταση εμπειριών αγάπης, τραύματος και προσωπικής ανάπτυξης.
Η εμπειρία της 62χρονης Έμιν με τον καρκίνο, τις χειρουργικές επεμβάσεις και την αναπηρία αντιμετωπίζεται άμεσα στην έκθεση, τονίζοντας την άρνησή της να διαχωρίζει το προσωπικό από το δημόσιο. Η έκθεση κορυφώνεται με την ίδια να εξερευνά τις διαστάσεις της δεύτερης ζωής της μέσω της ζωγραφικής. Παρόλο που ο πόνος και η καρδιοπάθεια εξακολουθούν να υπάρχουν, τα φιλόδοξα, μεγάλων διαστάσεων έργα της Έμιν, προσφέρουν πνευματική υπέρβαση, δείχνοντας αποφασιστικότητα να ζήσει στο παρόν. Ο επιμελητής διεθνούς τέχνης, Άλβιν Λι, και η βοηθός επιμελήτρια Τζες Μπάξτερ, μιλούν για το σκεπτικό της έκθεσης και τη συνεργασία τους με την πρωτοποριακή εικαστικό.
–Πώς αποφασίσατε να ονομαστεί η έκθεση A Second Life; Τι σημαίνει για την Τρέισι Έμιν προσωπικά; Η Τρέισι Έμιν πρότεινε τον τίτλο «A Second Life», ο οποίος εισήγαγε φυσικά μια αφηγηματική δομή στην έκθεση, σηματοδοτώντας τη διάγνωση καρκίνου, τη θεραπεία και την ανάρρωσή της ως ένα καθοριστικό σημείο καμπής. Μετά την εμπειρία της ασθένειας και της χειρουργικής επέμβασης, η Έμιν θεωρεί ότι ζει αυτό που περιγράφει ως τη «δεύτερη ζωή» της και βρίσκεται στο καλύτερο σημείο που υπήρξε ποτέ. Η έκθεση είναι ουσιαστικά η Έμιν για την Έμιν, από τη σκοπιά του παρόντος: επανεξετάζει ολόκληρη την πορεία της ως καλλιτέχνη από τη σημερινή οπτική, έχοντας περάσει μέσα από μια σειρά τραυματικών γεγονότων στη ζωή της.
–Η βαθιά σύνδεση της Έμιν με την πατρίδα της, το Μάργκεϊτ, αποτελεί σταθερό σταθμό σε όλη την πορεία της. Γνωρίζετε αν την έχει επηρεάσει και η κυπριακή καταγωγή της; Το υπόβαθρο της Τρέισι έχει σίγουρα επηρεάσει το έργο της. Η τρίτη αίθουσα της έκθεσης επικεντρώνεται στη σχέση της με τη γενέτειρά της, το Μάργκεϊτ, και στην οικογενειακή της ιστορία. Θέλουμε να φωτίσουμε πτυχές της τέχνης και της ζωής της που συχνά παραβλέπονται, μία από τις οποίες είναι η σχέση της με την τουρκοκυπριακή της κληρονομιά από την πλευρά του πατέρα της. Σε μεγάλο μέρος του έργου της Έμιν, το Μάργκεϊτ λειτουργεί ως μεταφορά της υβριδικής της ταυτότητας. Στην τρίτη αίθουσα, ο ήχος της Μεσογείου, που ακούγεται στο βίντεο Emin & Emin, διαχέεται και επηρεάζει γειτονικά έργα, όπως το It’s Not the Way I Want to Die — μια εγκατάσταση βασισμένη στην ανάμνηση μιας διαδρομής με τρενάκι λούνα παρκ που έκανε ως έφηβη στο Μάργκεϊτ.
–Με ποιο τρόπο μεταφέρει η έκθεση από την πρώτη στη δεύτερη ζωή της; Η έκθεση «Tracey Emin: A Second Life» είναι η πρώτη που εξετάζει και τις δύο «ζωές» που έχει ζήσει και ζει η Emin — την πρώτη πριν από τη διάγνωση καρκίνου και τη ζωή μετά. Το ρήγμα για το οποίο μιλά δεν αφορά μόνο την ασθένεια που ξεπέρασε. Η πρώτη ζωή ήταν γεμάτη δυσκολίες, είτε πρόκειται για την υπέρβαση του πόνου της σεξουαλικής κακοποίησης, είτε για ερωτικές απογοητεύσεις, είτε για την τραυματική άμβλωση που υπέστη το 1990. Η υπέρβαση όλων αυτών — καθώς και του καρκίνου — έχει τροφοδοτήσει τη δημιουργική της πράξη και την απόλυτη αφοσίωσή της στο να ζει κάθε μέρα στο έπακρο, μοιραζόμενη πλέον αυτή την αγάπη για την τέχνη και τη ζωή μέσα από τη σχολή της στο Μάργκεϊτ.
Η έκθεση στην Tate Modern αφηγείται αυτές τις ιστορίες αντιπαραθέτοντας νεότερα έργα με παλαιότερα, αναδεικνύοντας πως η Έμιν ανέκαθεν ασχολούνταν με μεγάλα, οικουμενικά θέματα όπως η αγάπη, το σεξ και ο θάνατος. Αυτή η διαχρονική προσέγγιση μάς επιτρέπει επίσης να δούμε αγαπημένα και πολυσυζητημένα κλασικά έργα, όπως το My Bed (1998), υπό νέο φως.
–Η εμπειρία της Emin με τον καρκίνο, τις χειρουργικές επεμβάσεις και την αναπηρία αντιμετωπίζεται άμεσα στην έκθεση, τονίζοντας την άρνησή της να διαχωρίζει το προσωπικό από το δημόσιο. Πώς συνεργαστήκατε με την Έμιν για τη διαμόρφωση της έκθεσης; Η Έμιν έχει μιλήσει ανοιχτά για τον καρκίνο της και την πραγματικότητα της ζωής με σακούλα στομίας. Έχει προσφέρει σημαντική υποστήριξη σε φιλανθρωπικούς οργανισμούς, τόσο τοπικά όσο και διεθνώς. Στην καλλιτεχνική της δημιουργία, μπορεί κανείς να δει ότι οι γυναικείες μορφές στα έργα της παλαιότερα φορούσαν ψηλοτάκουνα, παραπατούσαν, φώναζαν ή ήταν ξαπλωμένες στο πάτωμα ενός μπάνιου, όπως στο Keep your Darkness Away (2011). Είχαν μια έντονα βασανισμένη φόρτιση, συχνά με υπαινιγμούς κακοποίησης. Είναι συγκλονιστικά και σπαρακτικά έργα, με την αμφισημία να αφήνει τον θεατή να συμπληρώσει τα κενά. Όταν η Έμιν επέστρεψε στη ζωγραφική — είναι πρωτίστως ζωγράφος, όπως αποδεικνύει αυτή η έκθεση — οι πίνακές της εξακολουθούν να ξεχειλίζουν από συναίσθημα, ίσως όμως πιο στοχαστικοί ή πνευματικοί, όπως στο I Watched Myself Die and Come Alive (2023) ή στο Your Beautiful Soul (2024), που παρουσιάζονται στην τελευταία αίθουσα.
–Πώς είναι να παρουσιάζετε τα πιο προσωπικά και ευάλωτα έργα της στο κοινό; Η ευαλωτότητα και η οικειότητα του πρωτοποριακού έργου My Bed (1998) σόκαραν το κοινό όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά και άλλαξαν ριζικά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τι μπορεί να είναι τέχνη. Η Έμιν δεν επιδίωκε να είναι προκλητική ή εξομολογητική· απλώς ζωγράφιζε, γλυπτογραφούσε ή έγραφε για να αποτυπώσει την αληθινή βιωμένη της εμπειρία. Στην έκθεση, το My Bed παρουσιάζεται εκ νέου, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσφατες εμπειρίες της Έμιν με ένα ασθενές σώμα, ή γενικότερα σε έναν κόσμο της «παρακμής στο κρεβάτι» και του ατελείωτου doomscrolling. Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε πώς θα ανταποκριθεί η Generation Z. Η βαθιά θλίψη και η υπαρξιακή λαχτάρα στα νέον και στους πίνακές της παραμένουν επίκαιρες, ιδιαίτερα για τις γυναίκες. Η Έμιν μας διδάσκει ότι τα «συναισθηματικά» κομμάτια του εαυτού μας, ανεξαρτήτως φύλου, δεν πρέπει να υποτιμώνται αλλά να αγκαλιάζονται πλήρως.
- Info: Η έκθεση «Tracy Emin A Second Life», παρουσιάζεται στην Tate Modern, Λονδίνο, από 27 Φεβρουαρίου μέχρι 31 Αυγούστου.
Ελεύθερα, 22.02.2026
