Η επικείμενη συζήτηση για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση αποτελεί μία από τις κρισιμότερες κοινωνικές προκλήσεις της εποχής μας.
Δεν πρόκειται για μια απλή θεσμική διαδικασία ή για μία τεχνοκρατική άσκηση αριθμών. Αποτελεί κορυφαία δοκιμασία κοινωνικής δικαιοσύνης και πολιτικής ευθύνης της Πολιτείας απέναντι στους ανθρώπους που εργάστηκαν για δεκαετίες, κατέβαλαν εισφορές και φόρους, στήριξαν την οικονομία και κράτησαν όρθια την κυπριακή κοινωνία — πολλοί μάλιστα από αυτούς υπερασπιζόμενοι την πατρίδα το 1974.
Για την ΕΚΥΣΥ, οποιαδήποτε μεταρρύθμιση δεν μπορεί και δεν πρέπει να συμφωνηθεί εάν προηγουμένως δεν επιλυθούν τα σοβαρά και διαχρονικά προβλήματα που καταδικάζουν σήμερα τους συνταξιούχους σε αναξιοπρεπή διαβίωση. Μεταρρύθμιση χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη δεν είναι μεταρρύθμιση, είναι απλή διαχείριση φτώχειας.
Σήμερα, πέραν των 100.000 συνταξιούχων επιβιώνουν με μηνιαία εισοδήματα από 415 έως 1.000 ευρώ. Πρόκειται για ποσά που δεν επαρκούν ούτε για τις στοιχειώδεις ανάγκες ζωής. Χιλιάδες ηλικιωμένοι βρίσκονται στο όριο ή κάτω από το όριο της φτώχειας, ένα όριο το οποίο παραμένει στο ίδιο ποσό από το 2013.
Τα 794 ευρώ για μονήρες άτομο και τα 1.191 ευρώ τοn μήνα για ζευγάρι δεν ανταποκρίνονται πλέον στην πραγματικότητα, όταν το κόστος ζωής σε τρόφιμα, φάρμακα, ρεύμα, καύσιμα, ενοίκια και φορολογίες αυξάνεται ανεξέλεγκτα. Τα όρια αυτά θα έπρεπε ήδη να ξεπερνούν τα 1.000 και 1.500 ευρώ μηνιαίως, αντίστοιχα.
Οι συνταξιούχοι δεν μπορούν πλέον να αποσιωπούν τις βαριές ευθύνες τόσο της προηγούμενης όσο και της σημερινής κυβέρνησης. Παρά τις διακηρύξεις και τις υποσχέσεις, καμία από αυτές δεν επέδειξε την αναγκαία πολιτική βούληση για την ουσιαστική αντιμετώπιση των συσσωρευμένων προβλημάτων και αδικιών.
Η ακρίβεια συνεχίζει να διαβρώνει τις συντάξεις και να συρρικνώνει δραματικά το βιοτικό επίπεδο των ηλικιωμένων. Την ίδια ώρα, δύο από τις σοβαρότερες θεσμικές αδικίες παραμένουν άλυτες:
– Το άδικο πέναλτι του 12% για όσους συνταξιοδοτούνται στο 63ο έτος και,
– η κατάφωρη ανισότητα στη σύνταξη χηρείας των ανδρών.
Το πέναλτι του 12% συνιστά μόνιμη και άδικη τιμωρία, που καταδικάζει χιλιάδες πολίτες σε διά βίου αρνητικό επηρεασμό και η κυβέρνηση οφείλει να το καταργήσει άμεσα. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη αδικία εις βάρος των ανδρών χήρων, με τον αυθαίρετο διαχωρισμό σε «προ του 2018» και «μετά το 2018» παραβιάζει ευθέως την αρχή της ισότητας και το Σύνταγμα.
Το επιχείρημα του κόστους δεν ευσταθεί. Το κόστος είναι περιορισμένο και προσωρινό, καθώς η πλειονότητα των αδικημένων είναι υπερήλικες. Ήδη, αρκετοί έφυγαν από τη ζωή. Η διατήρηση αυτών των στρεβλώσεων δεν αποτελεί μόνο πολιτικό σφάλμα αλλά και θεσμική και ανθρώπινη ντροπή.
Τέλος, δεν μπορεί η Κυβέρνηση να επικαλείται και να κινδυνολογεί ότι θα επηρεαστεί δήθεν η βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, όταν το ίδιο το κράτος τού οφείλει πάνω από 12 δισεκατομμύρια ευρώ. Η σταδιακή αποπληρωμή αυτού του χρέους αποτελεί αναγκαία και αδιαπραγμάτευτη προϋπόθεση κάθε σοβαρής μεταρρύθμισης.
Οι συνταξιούχοι έχουν κουραστεί από λόγια χωρίς αντίκρισμα. Απαιτούν πράξεις, σαφή χρονοδιαγράμματα και άμεσα μέτρα. Η κοινωνία μας κρίνεται από το πώς φέρεται στους ηλικιωμένους της. Και η ώρα της ευθύνης έχει ήδη καθυστερήσει επικίνδυνα.
* Tέως Γ.Γ. της ΕΝΩΣΗΣ ΚΥΠΡΙΩΝ ΣΥΝΤΑΞΙΟΥΧΩΝ ( Ε.ΚΥ.ΣΥ.) – ΠΕΟ
