Πρόσφατα, η αμερικανική Walmart, ο μεγαλύτερος εργοδότης στον κόσμο, ανακοίνωσε αύξηση στους κατώτατους μισθούς των εργαζομένων της. Κάποιοι θα περίμεναν ότι αυτό θα αύξανε το κόστος και θα περιόριζε τα κέρδη. Αντίθετα, συνέβη το ακριβώς αντίθετο: η παραγωγικότητα αυξήθηκε, οι πωλήσεις ενισχύθηκαν και η αξία της εταιρείας πολλαπλασιάστηκε. Το μήνυμα είναι σαφές: όταν επενδύεις στους ανθρώπους σου, δεν χάνεις. Κερδίζεις σε ποιότητα, αποτελεσματικότητα και μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.
Το παράδειγμα αυτό αγγίζει άμεσα και την ανάθεση διαγωνισμών από τις Δημόσιες Υπηρεσίες, ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι υπηρεσίες ιδιωτικής ασφάλειας, όπου εργάζονται εκατοντάδες συμπολίτες μας, συχνά χωρίς την αναγνώριση και τη στήριξη που τους αξίζει. Ο τρόπος με τον οποίο οι αναθέτουσες αρχές επιλέγουν συνεργάτες σε τέτοιους τομείς επηρεάζει άμεσα τόσο την ποιότητα των υπηρεσιών όσο και τις συνθήκες εργασίας των ανθρώπων που τις παρέχουν.
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ασφαλείας (ΚΥΣΕΑ) λειτουργεί υπό την αιγίδα του ΚΕΒΕ. Στόχος του είναι να αναδείξει και να στηρίξει τις επιχειρήσεις του κλάδου που επενδύουν στους ανθρώπους τους, στην εκπαίδευση και στην ποιότητα των υπηρεσιών ασφαλείας που παρέχουν.
Ωστόσο, η πραγματικότητα της αγοράς δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις. Σήμερα, αρκετές εταιρείες υπηρεσιών ασφάλειας συμμετέχουν -ή σε ορισμένες περιπτώσεις επιλέγουν να μην συμμετέχουν- σε δημόσιους διαγωνισμούς, όπου μοναδικό κριτήριο επιλογής παραμένει η χαμηλότερη τιμή. Η πρακτική αυτή δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο: πιέζει τους μισθούς, αυξάνει τις ώρες εργασίας, υποβαθμίζει τις συνθήκες απασχόλησης και τελικά επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται η ουσία της συζήτησης. Όταν οι δημόσιες συμβάσεις βασίζονται αποκλειστικά στη χαμηλότερη τιμή, αποθαρρύνονται οι επιχειρήσεις που επενδύουν στην εκπαίδευση του προσωπικού, στη νομιμότητα και στις αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Με άλλα λόγια, αποδυναμώνονται οι επιχειρήσεις που μπορούν να εγγυηθούν ποιοτικές και αξιόπιστες υπηρεσίες ασφάλειας.
Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Ασφαλείας πιστεύει ότι υπάρχει ένας διαφορετικός δρόμος. Οι αναθέτουσες αρχές μπορούν να αξιολογούν τις προσφορές όχι μόνο με βάση το χαμηλότερο κόστος, αλλά και με κριτήρια όπως η ποιότητα υπηρεσιών, η αξιοποίηση τεχνολογίας, η εμπειρία, η νομιμότητα και οι εργασιακές συνθήκες. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται οι υγιείς επιχειρήσεις του κλάδου, αναβαθμίζεται το επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών και, το σημαντικότερο, ενισχύεται η επαγγελματική αξιοπρέπεια των φρουρών ασφαλείας.
Η εμπειρία της Walmart δείχνει κάτι απλό αλλά καθοριστικό: Όταν ο εργαζόμενος αισθάνεται σεβασμό και σταθερότητα, αποδίδει περισσότερο. Όταν η πολιτεία επιβραβεύει την ποιότητα και όχι μόνο το χαμηλότερο κόστος, τότε δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για πραγματική και βιώσιμη ανάπτυξη.
Στην Κύπρο, οι Δημόσιες Υπηρεσίες και το Γενικό Λογιστήριο καλούνται να υιοθετήσουν μια πιο στρατηγική προσέγγιση στις δημόσιες συμβάσεις. Μια προσέγγιση που να αναγνωρίζει ότι πίσω από κάθε υπηρεσία βρίσκονται άνθρωποι.
Από τους φρουρούς ασφαλείας που εργάζονται καθημερινά σε νοσοκομεία, δικαστήρια, αεροδρόμια και κυβερνητικά κτίρια, μέχρι κάθε επαγγελματία που εργάζεται με ευθύνη, η ανάπτυξη ξεκινά από τον άνθρωπο. Η ποιότητα των υπηρεσιών που προσφέρει το κράτος στους πολίτες του εξαρτάται τελικά και από το πώς επιλέγει τους συνεργάτες του. Και αυτό είναι ένα μήνυμα που οι αναθέτουσες αρχές δεν μπορούν πλέον να αγνοήσουν.
* Ανώτερος Λειτουργός
Τμήμα Υπηρεσιών, Εμπορίου & Ψηφιοποίησης, ΚΕΒΕ
