Ούτε οι γεωπολιτικές εντάσεις στην ευρύτερη περιοχή της Κύπρου, ούτε η πιθανή αύξηση του δημόσιου χρέους, ούτε μια ενδεχόμενη κατάρρευση του συστήματος υγείας, ή ακόμη μια ενδεχόμενη κατάρρευση συστημικής τράπεζας δεν αποτελούν αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο ρίσκο για την κυπριακή οικονομία.
Ποιος είναι ο μεγαλύτερος κίνδυνος; Η παρατεταμένη ανομβρία, η οποία θα έχει ως συνέπεια ελλείψεις σε νερό, θεωρείται αυτή τη στιγμή ο σημαντικότερος κίνδυνος, αλλά και ο πιθανότερος να συμβεί. Μάλιστα, οι συνέπειες από μια τέτοια εξέλιξη, κρίνονται ιδιαίτερα σοβαρές τόσο για την οικονομία, όσο και για τη χώρα ευρύτερα.
Τα πιο πάνω ευρήματα περιλαμβάνονται στην έρευνα εκτίμησης κινδύνων που διεξήγαγε το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας Κύπρου. Τα αποτελέσματα της έρευνας, η οποία διεξάγεται για τέταρτη συνεχόμενη χρονιά, παρουσίασαν το μέλος του ΣΟΑΚ, Ευάγγελος Τρύφωνος, και ο Διευθυντής του ερευνητικού οίκου «Pulse Market Research», Παναγιώτης Παναγιώτου.
Στόχος της έρευνας ήταν η ιεράρχηση και αξιολόγηση των οικονομικών κινδύνων / ρίσκων με βάση την πιθανότητα να συμβούν, τη σοβαρότητα των συνεπειών τους στην περίπτωση που συμβούν, καθώς και της χρονικής περιόδου που αναμένεται να συμβούν. Στην έρευνα συμμετείχαν 54 στελέχη της κυπριακής οικονομίας, μέλη του ιδιωτικού τομέα από διάφορους κλάδους της οικονομίας και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Οι απαντήσεις δόθηκαν τον Δεκέμβριο του 2025.
Αναλυτικότερα, σύμφωνα με τον κ. Τρύφωνος, με βάση τον συνδυαστικό δείκτη πιθανότητας και σοβαρότητας (Risk Index), οι κυριότεροι κίνδυνοι για την κυπριακή οικονομία είναι:
(1) Παρατεταμένη ανομβρία & έλλειψη νερού (91%)
(2) Κυβερνοεπιθέσεις σε υποδομές ζωτικής σημασίας (82%)
(3) Επιδείνωση κλιματικών συνθηκών (80%)
(4) Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού (80%)
(5) Αποτυχία ψηφιακού μετασχηματισμού (79%)
Όπως γίνεται αντιληπτό, τα αποτελέσματα κτυπούν καμπανάκι σε ολόκληρη την πυραμίδα των αρμοδίων αρχών, δεδομένης της ήδη επιβαρυμένης κατάστασης που υφίσταται το υδατικό ισοζύγιο, αλλά και του γεγονότος ότι ο συγκεκριμένος κίνδυνος, παρουσιάζει αυξημένες πιθανότητες να συμβεί, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.
Το γεγονός ότι πλέον έχει διαφοροποιηθεί η αξιολόγηση και ιεράρχηση των κινδύνων σε σχέση με την οικονομία, φαίνεται και από το δεύτερο πιθανό ρίσκο που έχει αξιολογηθεί ως ιδιαίτερης σοβαρότητας από τους 54 συμμετέχοντες στην έρευνα. Συγκεκριμένα, οι κυβερνοεπιθέσεις σε υποδομές ζωτικής σημασίας, με ποσοστό 82%, κατέλαβαν τη δεύτερη θέση στην αξιολόγηση με τους σοβαρότερους κινδύνους, κάτι που κρίνεται φυσιολογικό, δεδομένης της διαδικτυακής στροφής όλων των επιχειρήσεων, καθώς και των κυβερνητικών υπηρεσιών. Η έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού (80%) και η αποτυχία του ψηφιακού μετασχηματισμού (79%), αποτελούν τις άλλες δυο σοβαρές απειλές για την κυπριακή οικονομία, σύμφωνα με την έρευνα του ΣΟΑΚ.
Σημειώνεται ότι, πέραν της ανάλυσης σε επίπεδο επιμέρους κινδύνων, οι πιθανοί κίνδυνοι για την κυπριακή οικονομία ομαδοποιήθηκαν σε τέσσερις ευρύτερες κατηγορίες, με σκοπό την καλύτερη κατανόηση της φύσης και της προέλευσής τους.
Οι τέσσερις κατηγορίες κινδύνων είναι οι ακόλουθες:
(1) Γεωπολιτική ασφάλεια και εξωτερικά σοκ (Geopolitical Security & External Shocks)
(2) Θεσμική θωράκιση και διαρθρωτικοί κίνδυνοι (Institutional Strengthening & Structural Risks)
(3) Κοινωνική και περιβαλλοντική ανθεκτικότητα (Social & Environmental Resilience)
(4) Μακροοικονομική σταθερότητα (Macroeconomic Stability)
Σε ερώτηση κατά πόσο αξιοποιούνται οι έρευνες του Συμβουλίου, ο πρόεδρος του ΣΟΑΚ, Δημήτρης Γεωργιάδης, είπε ότι η συζήτηση για τους κινδύνους και τα οποιαδήποτε μέτρα θα ληφθούν δεν γίνεται μεμονωμένα από ένα θεσμό, όπως το ΣΟΑΚ, αλλά αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας που γίνεται και από το Υπουργείο Οικονομικών και από την Κεντρική Τράπεζα και από το Δημοσιονομικό Συμβούλιο. «Βλέπουμε επίσης ότι ο δημόσιος διάλογος και τα θέματα που τέθηκαν μέσω αυτού, μας έκανε να αντιληφθούμε εδώ τι είναι σοβαρό. Οπότε, αυτός είναι κι ένας από τους λόγους που κάνουμε όλη αυτή την προσπάθεια, να το έχουμε συνέχεια στο δημόσιο διάλογο», προσέθεσε.
