Ανοικτή επιστολή προς τη Βουλή των Αντιπροσώπων απέστειλαν σήμερα οι οργανώσεις Κλάδος Συνταξιούχων της ΠΑΣΥΔΥ, Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, Οργάνωση Πρεσβυτέρων Πολιτών Κύπρου (ΟΠΡΕΠΟ) και Παγκύπρια Ένωση Συνταξιούχων (ΠΕΣΥ-ΣΕΚ), καλώντας τους βουλευτές να «μην υποκύψουν στις πιέσεις των ασφαλιστικών εταιρειών σχετικά με την τροποποίηση του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων (Ασφάλιση Ευθύνης έναντι Τρίτου) (Τροποποιητικός) Νόμος του 2025».
Όπως σημειώνουν, η μη ψήφιση των σχετικών τροπολογιών (θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 11 το πρωϊ κατ΄άρθρο συζήτηση στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων) «θα επιτρέψει τη συνέχιση της κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των οδηγών μεγαλύτερης ηλικίας από τις ασφαλιστικές εταιρείες».
Αυτούσια η επιστολή
Κυρίες και Κύριοι Βουλεύτριες/τές,
Οι οργανώσεις Κλάδος Συνταξιούχων της ΠΑΣΥΔΥ, Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, Οργάνωση Πρεσβυτέρων Πολιτών Κύπρου (ΟΠΡΕΠΟ) και Παγκύπρια Ένωση Συνταξιούχων (ΠΕΣΥ-ΣΕΚ) οργανώσεις πρώτης γραμμής για τους ανθρώπους μεγαλύτερης ηλικίας, αναγκαζόμαστε να σας απευθύνουμε αυτή την ανοικτή επιστολή, διότι έχουμε πληροφορηθεί ότι οι ασφαλιστικές εταιρίες άρχισαν να εξασκούν τις γνωστές πιέσεις προς εσάς με σκοπό να επηρεάσουν την ψήφιση της σχετικής τροπολογίας για την ασφάλιση οχημάτων έναντι τρίτου από πολίτες ηλικίας 70 ετών και άνω.
Η επιστολή στέλνεται ενώπιον σας όχι ως παράκληση, αλλά ως απαίτηση της κοινωνίας των πολιτών, των ηλικιωμένων συμπολιτών μας και των οικογενειών τους, που βιώνουν έναν πρωτοφανή και εξευτελιστικό ρατσισμό σε σχέση με τις ασφάλειες οχημάτων. Η πολιτεία δεν έχει το δικαίωμα να απαιτεί από έναν πολίτη να είναι νόμιμος και ασφαλισμένος οδηγός, αλλά να κλείνει τα μάτια όταν η πρόσβαση στην ασφάλιση μετατρέπεται σε προνόμιο για λίγους. Η πολιτεία δεν μπορεί να κλείνει τα μάτια όταν οι ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν ως κράτος εν κράτει ξεπερνώντας κάθε όριο ανοχής.
Όταν άνθρωποι άνω των 70 ετών τιμωρούνται συλλογικά με υπέρογκες χρεώσεις ή με άρνηση κάλυψης, χωρίς εξατομικευμένη κρίση και χωρίς διαφανή αιτιολόγηση, τότε δεν μιλάμε για ελεύθερη αγορά αλλά για κατάφωρη παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και κοινωνικό αποκλεισμό. Το γεγονός αυτό έχει συζητηθεί πλειστάκις σε δυο Κοινοβουλευτικές Επιτροπής της Βουλής οι οποίες, σε δυο ξεχωριστές μελέτες, έχουν αποδείξει πέραν πάσης αμφιβολίας ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες λειτουργούν με τρόπο που παραβιάζει τους όρους της ισότητας αλλά και ένα σωρό άλλα ανθρώπινα δικαιώματα. Δηλαδή, εφαρμόζουν ένα μέτρο δυσμενούς διάκρισης σε βάρος ενός μεγάλου μέρους του πληθυσμού, παρόλο που οι μελέτες και τα σχετικά στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι οδηγοί μεγαλύτερης ηλικίας ευθύνονται μόνο για το ±3.5% των τροχαίων ατυχημάτων.
Είναι αδιανόητο, σε ένα κράτος δικαίου, ένας πολίτης που κρίνεται ικανός από την Πολιτεία να οδηγεί και κατέχει νόμιμη άδεια οδήγησης, να “ακυρώνεται” de facto από ιδιωτικές κερδοσκοπικές εταιρείες. Από πότε η κρίση ενός ιδιώτη ασφαλιστή υπερτερεί της κρατικής πιστοποίησης;
Στις κοινοβουλευτικές διαδικασίες έχει ήδη τεθεί το κρίσιμο ερώτημα: ποια είναι τα αντικειμενικά, αναλογιστικά δεδομένα που δικαιολογούν οριζόντιες αυξήσεις και οριζόντιες αρνήσεις λόγω ηλικίας; Και, κυρίως, γιατί ο πολίτης δεν έχει στα χέρια του ένα απλό, αυτονόητο δικαίωμα: να ξέρει γραπτώς, τεκμηριωμένα, τον λόγο που απορρίπτεται ή τιμωρείται; Mε σκοπό την επίλυση του σοβαρού αυτού προβλήματος, η Επιτροπή σας μελετά πρόταση νόμου με στόχο να σταλεί σύντομα στην ολομέλεια της Βουλής για ψήφισή.
Η πρόταση αυτή θα πρέπει κατά την ταπεινή μας άποψη να περιέχει απαραίτητα τις ακόλουθες τρεις πρόνοιες, οι οποίες κινούνται σε στοιχειώδη, ευρωπαϊκά αυτονόητα:
- Ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες είναι υποχρεωμένες να ασφαλίζουν για την ευθύνη έναντι τρίτου τον κάθε πολίτη που διαθέτει νόμιμη και έγκυρη άδεια οδήγησης και δεν έχουν το δικαίωμα να αμφισβητούν την ικανότητα οδήγησης. Δηλαδή, απαγόρευση ηλικιακής διάκρισης στην ασφάλιση, εκτός αν υπάρχει τεκμηρίωση με αντικειμενικά και αναλογιστικά στοιχεία.
- Ότι οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν δύνανται να αυξάνουν τα ασφάλιστρα με μοναδικό κριτήριο την ηλικία, αλλά σε περίπτωση αύξησης του ασφαλίστρου θα πρέπει να δίδουν γραπτώς αναλυτική και επαρκή δικαιολογία, η οποία δεν θα εστιάζεται στην ηλικία. Δηλαδή, υποχρεωτική γραπτή αιτιολόγηση σε κάθε άρνηση ή δυσμενή μεταχείριση, ώστε να υπάρχει λογοδοσία και πραγματική δυνατότητα προσφυγής και ελέγχου.
- Πρέπει να περιλαμβάνει αποτρεπτικές ποινές, όταν οι ασφαλιστικές εταιρείες παραβαίνουν τη νομοθεσία. Δηλαδή, κυρώσεις όταν παραβιάζονται οι κανόνες, γιατί χωρίς συνέπειες, ο νόμος γίνεται απλά μια ευχή.
Οι δηλώσεις συμπάθειας στις τηλεοράσεις και στα ραδιόφωνα και οι διαπιστώσεις στις Επιτροπές της Βουλής δεν αρκούν πλέον. Ως οργανώσεις της Κοινωνίας των Πολιτών, απαιτούμε όπως:
- Αρνηθείτε να υποκύψετε στις πιέσεις των λόμπι των ασφαλιστικών εταιρειών. Γνωρίζουμε τη δύναμη τους και τις πιέσεις που εξασκούνται, αλλά η δική σας δύναμη πηγάζει από τον λαό από τον οποίο θα ζητήσετε την ψήφο του τον προσεχή Μαϊο. Μην επιτρέψετε στα επιχειρηματικά συμφέροντα να νομοθετούν εις βάρος των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
- Ψηφίστε την τροποποίηση της νομοθεσίας. Απαιτούμε νομική κατοχύρωση που να υποχρεώνει τις εταιρείες να ασφαλίζουν κάθε νόμιμο κάτοχο άδειας οδήγησης, με δίκαια ασφάλιστρα και χωρίς καταχρηστικούς όρους.
- Προστατέψτε την αξιοπρέπεια των πρεσβύτερων. Η οδήγηση για έναν ηλικιωμένο δεν είναι πολυτέλεια· είναι η αυτονομία του, η πρόσβασή του στον γιατρό, η επαφή με την κοινωνία. Η στέρησή της μέσω οικονομικού στραγγαλισμού είναι πράξη ανήθικη και παραβιάζει κατάφωρα ανθρώπινα δικαιώματα.
Ακούγεται ήδη από μέρους των ασφαλιστικών εταιριών: «αν προστατεύσετε τους ηλικιωμένους, θα αυξηθούν τα ασφάλιστρα για τους υπόλοιπους». Αυτό δεν είναι επιχείρημα δικαιοσύνης· είναι ένα πρωτοφανές εκβιαστικό δίλημμα. Αν μια αγορά δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς αδιαφάνεια, χωρίς αιτιολόγηση και με συλλογικές “ποινές” σε μια ηλικιακή ομάδα, τότε το πρόβλημα δεν είναι η προστασία των δικαιωμάτων. Το πρόβλημα είναι η απουσία κανόνων.
Οι ηλικιωμένοι δεν είναι “απόμαχοι” της ζωής, ούτε “υψηλό ρίσκο” προς διαγραφή. Είναι ενεργοί πολίτες και, μην ξεχνάτε, είναι και ψηφοφόροι με μνήμη. Σας καλούμε να σταθείτε στο ύψος των περιστάσεων. Ψηφίστε ΥΠΕΡ της τροποποίησης του νόμου. Αποδείξτε έμπρακτα ότι ο Άνθρωπος είναι πάνω από τα Κέρδη. Αν σήμερα δεχθούμε ότι “ηλικία ισούται με τον αποκλεισμό”, αύριο η ίδια λογική θα βρει νέο στόχο. Η δουλειά της Βουλής είναι να σταματά αυτή την ολίσθηση, όχι να τη νομιμοποιεί.
Αναμένουμε τις πράξεις σας στην ολομέλεια.
Οι οργανώσεις:
Κλάδος Συνταξιούχων της ΠΑΣΥΔΥ, Παρατηρητήριο Τρίτης Ηλικίας Κύπρου, Οργάνωση Πρεσβυτέρων Πολιτών Κύπρου (ΟΠΡΕΠΟ), Παγκύπρια Ένωση Συνταξιούχων (ΠΕΣΥ-ΣΕΚ).
