Ευτυχώς που υπάρχουν οι αγορές και η οικονομία να αναγκάζουν τον Ντόναλντ Τραμπ να οπισθοχωρεί από παράλογες απαιτήσεις. Γιατί η εικόνα που εκπέμπουν ορισμένοι Ευρωπαίοι ηγέτες απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο δεν είναι απλώς αμήχανη· είναι πολιτικά επικίνδυνη.
Και το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένες στιγμές διπλωματικής αβλεψίας. Είναι μια συστηματική επιλογή υποτέλειας, μια επένδυση στην κολακεία με την ψευδαίσθηση ότι θα λειτουργήσει ως ασπίδα. Το αποτέλεσμα είναι το αντίθετο: η κολακεία τροφοδοτεί την αλαζονεία και νομιμοποιεί τον εκβιασμό.
Ο Μαρκ Ρούτε αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό -και θεσμικά βαρύ- παράδειγμα. Ως γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ δεν εκπροσωπεί μια εθνική πρωτεύουσα αλλά τη συλλογική ασφάλεια της Δύσης. Κι όμως, η στάση του απέναντι στον Τραμπ παραπέμπει περισσότερο σε αυλικό παρά σε θεματοφύλακα συμμαχίας. Όταν ο επικεφαλής ενός θεσμού που βασίζεται στην ισοτιμία και τον σεβασμό δείχνει προθυμία «να βρει λύση» ακόμη και για ατζέντες που απειλούν τη συνοχή του, τότε το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι σαφές: πιέστε κι άλλο, θα υποχωρήσουμε.
Αυτό ακριβώς επιτρέπει στον Τραμπ όχι μόνο να προωθεί τις γεωπολιτικές του επιδιώξεις, αλλά και να κουνά το δάχτυλο στην Ευρώπη σαν αυστηρός επιτηρητής. «Αγαπώ την Ευρώπη και θέλω να τη δω να πηγαίνει καλά, αλλά δεν οδεύει προς τη σωστή κατεύθυνση», δήλωσε, προσθέτοντας ότι φίλοι του που επιστρέφουν στις ΗΠΑ «δεν την αναγνωρίζουν». Κατηγόρησε την ήπειρο για «ανεξέλεγκτη μαζική μετανάστευση» και για ρεκόρ δημοσιονομικών και εμπορικών ελλειμμάτων. Δεν πρόκειται για ανάλυση· πρόκειται για πολιτικό μάθημα από έδρα ισχύος. Και δίνεται ακριβώς επειδή η άλλη πλευρά έχει φροντίσει να κάθεται σιωπηλή.
Η κριτική δεν έρχεται μόνο από την Ευρώπη. Ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, το είπε ωμά: «Δεν αντέχω αυτή τη στάση συνενοχής. Ανθρώπους που υποκύπτουν. Θα έπρεπε να είχα φέρει επιγονατίδες για όλους τους παγκόσμιους ηγέτες… αυτό είναι αξιοθρήνητο». Και συμπλήρωσε το αυτονόητο: «Ήρθε η ώρα να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και να σοβαρευτούν».
Η Ευρώπη δεν έχει ανάγκη από ηγέτες που ελπίζουν ότι με ένα χαμόγελο και λίγη κολακεία θα αποφύγουν τη σύγκρουση. Έχει ανάγκη από πολιτικούς που καταλαβαίνουν ότι ο σεβασμός δεν ζητείται, επιβάλλεται. Όσο η υποτέλεια παρουσιάζεται ως ρεαλισμός, τόσο η ήπειρος θα ακούει κηρύγματα – και θα πληρώνει το τίμημα.
* Από τη naftemporiki.gr
