Το κλίμα ανάμεσα στους δύο μεγαλύτερους ημικρατικούς οργανισμούς της Κύπρου δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως ιδιαιτέρως θετικό μετά το αίτημα της Cyta για είσοδο στον τομέα της ενέργειας κι ενώ το τελευταίο διάστημα διαφαίνεται μια διαδικασία αναπροσαρμογής και ανακατανομής των δραστηριοτήτων τους, αφού φαίνεται πως τόσο η ΑΗΚ, όσο και η Cyta έχουν στόχο να διευρύνουν την παρουσία τους σε υπηρεσίες και κρατικές υποδομές όπου μέχρι πρόσφατα η εμπλοκή τους ήταν είτε ανύπαρκτη, είτε σχετικά περιορισμένη.
Συγκεκριμένα, Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου (Cyta) και Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ) ετοιμάζονται να μπουν στα χαρακώματα με αφορμή την διεκδίκηση της Cyta να εισέλθει και στον τομέα της ενέργειας και ενώ η ΑΗΚ την ίδια ώρα γλυκοκοιτάζει την περεταίρω διείσδυση της στην παραγωγή νερού.
Παρότι τις προηγούμενες ημέρες οι διοικήσεις τόσο της Cyta, όσο και της ΑΗΚ επιχείρησαν να κρατήσουν χαμηλούς τόνους ενώπιον της Βουλής κατά τη συζήτηση του σχετικού νομοσχεδίου, αφήνοντας ανοικτό, αλλά απομακρυσμένο, το ενδεχόμενο συνεργασίας, εντούτοις, οι δηλώσεις του γραμματέα της ΣΗΔΗΚΕΚ-ΑΗΚ, Δημήτρη Κωνσταντίνου, στο Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων, εκ μέρους όλων των συντεχνιών της ΑΗΚ (ΕΠΟΠΑΗ, ΣΗΔΗΚΕΚ, ΣΕΠΑΗΚ, ΣΥΒΑΗΚ) καταδεικνύουν πως η ένταση όχι μόνο δεν έχει εκτονωθεί, αλλά αναμένεται να κλιμακωθεί, τουλάχιστον από πλευράς των συνδικαλιστικών οργανώσεων της Αρχής.
«Μπήκαν στα χωράφια τους»
Οι συντεχνίες της ΑΗΚ είχαν μαζέψει διάφορα εδώ και αρκετό καιρό. Οι πρώτες αντιδράσεις είχαν επικεντρωθεί στις αποφάσεις της ΡΑΕΚ που άφησαν ουσιαστικά την Αρχή εκτός της αγοράς των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ωστόσο, αυτό που φαίνεται να ξεχείλισε το ποτήρι είναι το νομοσχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για δραστηριοποίηση της Cyta στην πώληση ηλεκτρικής ενέργειας και ενώ όπως είναι σε θέση να γνωρίζει ο «Φ» αντίθετο αίτημα της ΑΗΚ, δηλαδή για διείσδυση της στον τομέα των τηλεπικοινωνιών, είχε μπλοκαριστεί.
Ουσιαστικά τη δεδομένη στιγμή οι συντεχνίες της ΑΗΚ θεωρούν πως πέραν από την εμπλοκή ιδιωτών με το άνοιγμα της αγοράς, καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν και τον ανταγωνισμό από έναν δεύτερο ημικρατικό οργανισμό που θέλει να δραστηριοποιηθεί στον τομέα που άνηκε εξ ολοκλήρου μέχρι και πριν λίγο διάστημα στην Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου.
Λιγότερα έσοδα, σταθερά έξοδα
Επί της ουσίας οι συντεχνίες της ΑΗΚ δεν ανησυχούν μόνο για τον κίνδυνο μπλακ ουτ και αυτό είναι κάτι που πρέπει να σημειωθεί, αλλά και να γίνει και παραδεκτό από τις ίδιες τις συντεχνίες.
Η είσοδος ιδιωτών αλλά και της Cyta στην παραγωγή και προμήθεια ενέργειας εκτιμάται πως επηρεάζει άμεσα τόσο τα οικονομικά της ΑΗΚ, όσο και τους εργαζόμενους της.
Ειδικότερα, η είσοδος ιδιωτικών εταιρειών και ημικρατικών οργανισμών στην παραγωγή και προμήθεια ενέργειας σημαίνει εν ολίγοις ένα πράγμα. Λιγότερους πελάτες για την ΑΗΚ και ενώ οι ανελαστικές δαπάνες θα παραμείνουν. Αυτό, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένο οικονομικό βάρος για τους καταναλωτές που θα παραμείνουν στην Αρχή, αλλά και σε πιέσεις στο προσωπικό, ακόμη και σε κατάργηση θέσεων εργασίας.
Για να γίνει πιο εύκολα αντιληπτό ας πάρουμε ένα παράδειγμα με πλασματικούς αριθμούς: Αν η ΑΗΚ καλύπτει σήμερα μηνιαίες δαπάνες ύψους ενός εκατομμυρίου ευρώ με ισάριθμους πελάτες, το κόστος ανά καταναλωτή αντιστοιχεί σε ένα ευρώ. Σε περίπτωση που ο αριθμός των πελατών μειωθεί στο μισό, λόγω μετακίνησης σε ιδιώτες παρόχους ή στη Cyta, το αντίστοιχο κόστος θα διπλασιαστεί. Παράλληλα, η μείωση του πελατολογίου εκτιμάται ότι θα επιφέρει αναδιάρθρωση στον τρόπο λειτουργίας της Αρχής και πιθανές αλλαγές στο εργασιακό καθεστώς του προσωπικού.
Η Cyta θέλει να πουλά ρεύμα και η ΑΗΚ νερό
Αυτό που πρέπει να υπογραμμιστεί είναι το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που παρουσιάζει η εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από τις στρατηγικές επιλογές των δύο μεγαλύτερων ημικρατικών οργανισμών της Κύπρου. Την ώρα που η Αρχή Τηλεπικοινωνιών Κύπρου επιδιώκει να εισέλθει στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας, η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου στρέφεται, παράλληλα – και πιο έντονα – προς τον τομέα του νερού.
Αυτό εξάλλου σημειώνουν και οι συντεχνίες της ΑΗΚ στις τοποθετήσεις τους, λέγοντας μάλιστα πως η ΑΗΚ έχει ζητήσει άδεια όπως προχωρήσει με νέες μονάδες αφαλάτωσης. Θα πρέπει να σημειωθεί πως αν και δεν είναι ευρέως γνωστό, η Αρχή Ηλεκτρισμού ήδη δραστηριοποιείται σε αυτό τον τομέα. Συγκεκριμένα, η ΑΗΚ λειτουργεί εδώ και χρόνια μία από τις μεγαλύτερες μονάδες αφαλάτωσης στην Κύπρο, στο Βασιλικό. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο πρόεδρος του ΔΣ της ΑΗΚ, Γιώργος Πέτρου, σε πρόσφατη παρέμβασή του στο ραδιόφωνο του ΡΙΚ, εντός του επόμενου διαστήματος προγραμματίζεται η λειτουργία νέας μονάδας αφαλάτωσης δυναμικότητας 10.000 κυβικών μέτρων ημερησίως, με προοπτική διπλασιασμού της παραγωγικής της ικανότητας.
ΔΣ της Cyta: Πρέπει να εκσυγχρονιστούμε
Το Διοικητικό Συμβούλιο και η Διεύθυνση της Cyta απαντώντας σε όλα όσα αναφέρονται τις τελευταίες ημέρες, εξέδωσαν σχετικό δελτίο τύπου, διατυπώνοντας τη θέση ότι η συζήτηση για την τροποποίηση του νόμου που διέπει τη λειτουργία του Οργανισμού αφορά την ανάγκη εκσυγχρονισμού ενός πλαισίου που παραμένει αμετάβλητο για δεκαετίες, σε αντίθεση με άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου που διαθέτουν εδώ και χρόνια ευρύτερες και πιο ευέλικτες θεσμικές δυνατότητες. Όπως αναφέρει το ΔΣ του οργανισμού, η σύγκλιση τεχνολογίας, ενέργειας και συναφών υπηρεσιών αποτελεί ήδη ευρωπαϊκή πραγματικότητα, γεγονός που επιβάλλει προσαρμογή σε ένα περιβάλλον ταχείας αλλαγής.
Η Cyta, σύμφωνα με το ΔΣ, παρακολουθεί συστηματικά τις διεθνείς εξελίξεις και εξετάζει τρόπους αξιοποίησης της τεχνογνωσίας και των υποδομών της προς όφελος των καταναλωτών και της χώρας, εντός πάντα θεσμικού πλαισίου. Υπό αυτό το πρίσμα, ζητεί ίση θεσμική μεταχείριση και την ίδια ευελιξία που απολαμβάνουν άλλοι οργανισμοί και ιδιωτικοί πάροχοι, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται σε πολλαπλούς τομείς.
Σε ό,τι αφορά την ενέργεια, τονίζεται ότι ο στρατηγικός στόχος εστιάζει σε συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς, κυρίως καταναλωτές που δεν έχουν πρόσβαση σε λύσεις Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, όπως ενοικιαστές, κάτοικοι πολυκατοικιών και μικρές επιχειρήσεις. Η Cyta εκτιμά ότι η ενέργεια αποτελεί πλέον κρίσιμο στρατηγικό παράγοντα για τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά της, ενώ η είσοδός της στον τομέα αναμένεται να ενισχύσει συνολικά την ανάπτυξη των ΑΠΕ.
Καταληκτικά, το ΔΣ προειδοποίησε ότι η απόρριψη του νομοσχεδίου εκσυγχρονισμού θα είχε σοβαρές συνέπειες για την πορεία του Οργανισμού, δημιουργώντας συνθήκες άνισου ανταγωνισμού, παρά τη θεσμική ευθύνη και τον δημόσιο χαρακτήρα της Cyta.
