Τη δυνατότητα εγκατάστασης του συστήματος «alcohol interlock» σε συγκεκριμένα οχήματα επανεξετάζει το Υπουργείο Μεταφορών Επικοινωνιών και Έργων. Πρόκειται για ένα σύστημα που απαιτεί από τον οδηγό να πραγματοποιεί αυτοέλεγχο αλκοτέστ πριν εκκινήσει το αυτοκίνητό του. Η επανεξέταση αφορά τόσο τον δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό στόλο οχημάτων και εντάσσεται στο πλαίσιο των συζητήσεων για ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης τροχαίων δυστυχημάτων που συνδέονται με την κατανάλωση αλκοόλ. Μέχρι σήμερα πολλές ευρωπαϊκές χώρες το έχουν αξιοποιήσει, όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Δανία, η Γαλλία, η Ισπανία, η Φινλανδία και η Σουηδία.
O βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου ζήτησε από τον υπουργό Μεταφορών να ενημερώσει τη Βουλή εάν υπάρχει πρόθεση για αλλαγή της νομοθεσίας, ούτως ώστε ένα τέτοιο σύστημα να εφαρμόζεται σε σχολικά λεωφορεία ή οχήματα δημόσιων μεταφορών και σε οχήματα ατόμων με ιστορικό οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών, ο κ. Αλέξης Βαφεάδης απάντησε θετικά, τονίζοντας ότι το θέμα θα εξεταστεί σε συνεργασία με όλες τις αρμόδιες αρχές.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι η εγκατάσταση του συστήματος είχε εξεταστεί και στο παρελθόν και δεν είχε υιοθετηθεί λόγω εγγενών αδυναμιών και προϋποθέσεων που υπήρχαν. Εξήγησε πως η εγκατάσταση των συσκευών αυτών, είναι δυνατή είτε όταν προβλέπεται νομοθετικά, ή ως τμήμα ποινής σε παραβάτες οδηγούς που καταδικάστηκαν για αδικήματα οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, ή ως εναλλακτική ποινή, ή ως υποχρέωση για οχήματα επαγγελματιών οδηγών και οδηγών σχολικών λεωφορείων, είτε στα πλαίσια παροχής κινήτρων προς ιδιώτες και εταιρείες, για εθελοντική εγκατάσταση των εν λόγω συστημάτων.
Για την υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου, απαιτείται η τροποποίηση αριθμού νομοθεσιών, ώστε να διαφοροποιηθεί η μέχρι σήμερα φιλοσοφία του ελέγχου της οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ και η εξώδικη ρύθμιση του αδικήματος, με αύξηση των ποινών ή/και μείωση του εύρους της εξώδικης ρύθμισης. Βασική εγγενής αδυναμία που είχε εντοπιστεί, σύμφωνα με τον υπουργό, ήταν η παλαιότητα του στόλου των μηχανοκίνητων οχημάτων στην Κύπρο, που δεν επέτρεπε την εγκατάσταση τέτοιων συσκευών. Αυτή η αδυναμία υφίσταται και σήμερα, αλλά θα μειώνεται σταδιακά, αφού πλέον τα νέα μηχανοκίνητα οχήματα, έχουν, εκ κατασκευής, τη δυνατότητα εγκατάστασης τέτοιων συσκευών.
Πέραν των πιο πάνω, ο υπουργός προσθέτει ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το κόστος αγοράς, εγκατάστασης και διαχείρισης (συντήρησης και επιτήρησης), της συγκεκριμένης συσκευής, το οποίο δεν είναι αμελητέο, αφού το κόστος για τον πρώτο χρόνο λειτουργίας, είναι της τάξης των 2 χιλιάδων ευρώ, ενώ το κόστος για έλεγχο και συντήρηση για τα επόμενα χρόνια, θα είναι της τάξης μερικών εκατοντάδων ευρώ για κάθε λεωφορείο, το οποίο θα πρέπει να αναληφθεί από το κράτος. Σημειώνεται ότι τα σχολικά λεωφορεία, αλλά και για τα λεωφορεία που χρησιμοποιούνται στις συμβάσεις των Δημοσίων Επιβατικών Μεταφορών, δεν έχει προβλεφθεί σχετική υποχρέωση των αναδοχών των συμβάσεων, για εγκατάσταση τέτοιων συστημάτων.
Για την υποχρεωτική εφαρμογή του μέτρου στις περιπτώσεις ατόμων με ιστορικό οδήγησης υπό την επήρεια αλκοόλ, πέραν της αναγκαίας νομοθετικής ρύθμισης, απαιτείται και η δημιουργία μηχανισμών για επιτήρηση, τόσο της ορθής λειτουργίας του συστήματος, όσο και των τυχόν παραβιάσεων της συσκευής από τον οδηγό. Στις περιπτώσεις παραβατών οδηγών, θα απαιτηθεί, επίσης, μηχανισμός παραϊατρικής/ιατρικής παρακολούθησης του παραβάτη, ώστε να καθορίζεται κατά πόσο αυτός είναι σε θέση να κατέχει και διατηρεί την άδεια οδήγησής του, υπό την επιτήρηση αυτών των συσκευών.
Τι είναι το σύστημα «alcohol interlock»
To σύστημα «alcohol interlock» αναγκάζει τον οδηγό να υποβάλει τον εαυτό του σε αλκοτέστ πριν ξεκινήσει τη διαδρομή του. Στην περίπτωση που το τεστ δείξει ότι έχει ξεπεραστεί το καθορισμένο όριο τότε η συσκευή δεν επιτρέπει να εκκινήσει το αυτοκίνητο και ο οδηγός πρέπει να βρει εναλλακτικό μέσο μεταφοράς. Ειδικότερα, κατά την είσοδο του οδηγού στο αυτοκίνητο και πριν εκκινήσει το όχημα με το κλειδί, το αλκοολόμετρο θα απαιτεί από τον οδηγό να φυσήξει στο ειδικό στόμιο ενός αναπνευστήρα ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσον έχει κάνει χρήση αλκοόλ και αν είναι σε θέση να οδηγήσει, σύμφωνα και με τα όρια που ισχύουν σε κάθε χώρα. Στην περίπτωση που ο οδηγός βρεθεί να έχει καταναλώσει περισσότερο αλκοόλ από όσο προβλέπει ο νόμος, τότε ο κινητήρας δεν θα παίρνει μπροστά και το αυτοκίνητο θα μένει ακινητοποιημένο.
Αξίζει να σημειωθεί πως σύμφωνα με τα στοιχεία της Τροχαίας, το 2025, 43 συνάνθρωποί μας, έχασαν τη ζωή τους στην άσφαλτο. Πέντε από αυτούς εντοπίστηκαν να έχουν αλκοόλ ή και ναρκωτικά στο αίμα τους. Επιπλέον, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 25% των θανάτων από τροχαία ατυχήματα στην Ε.Ε. σχετίζεται με την κατανάλωση αλκοόλ. Η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ είναι μία από τις τρεις κύριες αιτίες θανάτου, ενώ οι άλλες δύο βασικές αιτίες είναι η υπερβολική ταχύτητα και η μη χρήση ζώνης ασφαλείας. Περίπου 6.500 θάνατοι θα μπορούσαν να αποτραπούν κάθε χρόνο εάν όλοι οι οδηγοί τηρούσαν τον νόμο και δεν οδηγούσαν υπό την επήρεια αλκοόλ. Η Ευρώπη είναι η περιοχή με τη μεγαλύτερη κατανάλωση αλκοόλ στον κόσμο, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 9,2 λίτρων καθαρού αλκοόλ ετησίως να είναι ενδεικτικός.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφάλειας Μεταφορών, πριν από περίπου τρία χρόνια, δημοσίευσε βίντεο, με ελληνικούς υπότιτλους, στο οποίο δύο Βέλγοι οδηγοί που συνελλήφθησαν να οδηγούν μεθυσμένοι, μίλησαν για το πώς το «alcohol interlock» τους βοήθησε να βάλουν τέλος σε αυτή την επικίνδυνη συνήθεια.
