Σε νέα φάση περνά ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, καθώς τα κτυπήματα σε ενεργειακές υποδομές απειλούν να προκαλέσουν αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Με το κοίτασμα South Pars στο στόχαστρο, σε συνδυασμό με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, ο φόβος για εκτίναξη των τιμών καυσίμων εντείνεται. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε πως θα διαθέσει στην αγορά 411,9 εκατομμύρια βαρέλια, με στόχο να συγκρατηθούν οι τιμές του πετρελαίου. Την ίδια στιγμή, η Κύπρος βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα νέο κύμα ακρίβειας σε ενέργεια, ηλεκτρισμό και βασικά αγαθά.
Ο ειδικός σε θέματα ενέργειας Τσάρλς Έλληνας, μιλώντας στο philenews ανέφερε ότι, αν συνεχιστούν οι επιθέσεις και τα πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, τότε η κατάσταση θα καταστεί ιδιαίτερα επικίνδυνη. «Αν το Ισραήλ χτυπήσει και άλλες εγκαταστάσεις του South Pars, τότε θα υπάρξει σοβαρή επιδείνωση της κατάστασης».
Τόνισε ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος προβαίνει σε αντιφατικές δηλώσεις, καθώς από τη μία αναφέρει ότι θα διαλύσει το South Pars και από την άλλη δίνει εντολές στο Ισραήλ να σταματήσει τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου. «Αν σταματήσουν, τότε θα υπάρξει μια μικρή ανάκαμψη. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε τι ακριβώς συμβαίνει, καθώς φαίνεται ότι ο Νετανιάχου ενεργεί χωρίς πλήρη συνεννόηση με τις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές υπηρεσίες παρακολουθούν τις ενέργειες του Ισραήλ», ανέφερε.
Υπογράμμισε ότι το South Pars αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στον κόσμο. «Παρέχει το 80%-85% της ηλεκτρικής ενέργειας του Ιράν. Με την απόφαση να χτυπηθεί το South Pars, ουσιαστικά πλήττεται η ηλεκτροδότηση της χώρας», εξήγησε.
Ερωτηθείς για τις επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων στην Κύπρο, απάντησε ότι «σίγουρα θα υπάρξουν αυξήσεις». Όπως είπε, μέχρι στιγμής δεν έχουν καταγραφεί σημαντικές ανατιμήσεις. «Τα Στενά του Ορμούζ είναι κλειστά και από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου. Στην Κύπρο έχουν καταγραφεί αυξήσεις, ωστόσο, δεν έχουμε δει ακόμη την πραγματική επίπτωση, καθώς υπήρχαν αποθέματα πετρελαίου σε αποθήκες», ανέφερε.
Σημείωσε ότι όταν εξαντληθούν τα αποθέματα, οι τιμές θα αυξηθούν περαιτέρω. «Αν η τιμή του Brent παραμείνει στα 105 δολάρια, τότε η βενζίνη στην Κύπρο μπορεί να φτάσει το 1,65 ευρώ το λίτρο», είπε. Παράλληλα, εξήγησε ότι η Κύπρος προμηθεύεται καύσιμα κυρίως από την Ελλάδα και το Ισραήλ, ενώ η τιμή της βενζίνης από την Ελλάδα εξαρτάται άμεσα από την τιμή του Brent.
Αυξήσεις σε ηλεκτρισμό και προϊόντα
Όσον αφορά το ενδεχόμενο αυξήσεων και σε άλλα προϊόντα, ανέφερε ότι αυτό είναι αναπόφευκτο. «Δεν επηρεάζεται μόνο η βενζίνη, αλλά και το ντίζελ, το οποίο χρησιμοποιείται για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Το ντίζελ έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο από το Brent», σημείωσε.
Ενδεικτικά ανέφερε ότι πριν από τον πόλεμο η τιμή του Brent ήταν στα 70 δολάρια και του ντίζελ στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ σήμερα το Brent βρίσκεται γύρω στα 100 δολάρια και το ντίζελ στα 155 δολάρια. «Αυτό θα οδηγήσει σε αύξηση της τιμής του ηλεκτρισμού και κατ’ επέκταση σε ανατιμήσεις σε όλα τα προϊόντα».
Παράλληλα, σημείωσε ότι από τα Στενά του Ορμούζ διακινούνταν το 30%-40% της ουρίας και της αμμωνίας, βασικών πρώτων υλών για τα λιπάσματα, επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις στη γεωργία θα είναι σημαντικές και ο κλάδος θα αντιμετωπίσει προβλήματα.
Τι μέτρα μπορεί να λάβει η Κυβέρνηση
Στη συνέχεια, ο κ. Έλληνας αναφέρθηκε σε μέτρα που θα μπορούσαν να μετριάσουν τις επιπτώσεις στην Κύπρο. Όπως επεσήμανε, το 88% των καυσίμων που χρησιμοποιεί η χώρα για μεταφορές και ηλεκτροπαραγωγή είναι εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, γεγονός που την καθιστά πλήρως εξαρτημένη από τις διεθνείς αγορές.
«Για να μειωθούν οι τιμές, η Κυβέρνηση μπορεί να λάβει μέτρα που είναι στο χέρι της, όπως η επιβολή πλαφόν στη φορολογία των καυσίμων. Σήμερα ο φόρος στη βενζίνη είναι 42 σεντ και θα μπορούσε να μειωθεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο λόγω εσόδων από τον τομέα της ενέργειας.
Αναφερόμενος στους πρατηριούχους και εισαγωγείς, σημείωσε ότι είχαν κέρδη ακόμη και όταν οι τιμές βρίσκονταν στο 1,35 ευρώ. «Θα μπορούσαν να συγκρατήσουν τις τιμές και να μην επωφεληθούν από την κρίση αυξάνοντας τα κέρδη τους. Αν ληφθούν όλα αυτά τα μέτρα, η τιμή θα μπορούσε να μειωθεί κατά περίπου 15 σεντ», είπε.
Υπογράμμισε, ωστόσο, ότι δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας ενέργειας στην Κύπρο. «Θα υπάρχει ενέργεια, αλλά σε υψηλότερες τιμές. Αν τα προηγούμενα χρόνια είχαν προχωρήσει έργα όπως η εισαγωγή φυσικού αερίου, η ηλεκτρική διασύνδεση και η αναβάθμιση του δικτύου, ο αντίκτυπος θα ήταν μικρότερος. Δεν έγιναν, με αποτέλεσμα η κρίση να μας επηρεάζει έντονα», σημείωσε.
Καταληκτικά, προειδοποίησε ότι αν το Ισραήλ δεν σταματήσει τα πλήγματα σε εγκαταστάσεις φυσικού αερίου και πετρελαίου, η τιμή του Brent ενδέχεται να φτάσει τα 150 δολάρια. «Σε ένα τέτοιο σενάριο, η τιμή της βενζίνης στην Κύπρο θα μπορούσε να φτάσει τα 2,15 ευρώ το λίτρο».
