Εμπειρογνώμονα για να συνδράμει στην ομαλή παράδοση των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου στο κράτος, διαδικασία γνωστή ως Handback, αναζητεί η Κυβέρνηση. Το 2026, σύμφωνα με το Υπουργείο Μεταφορών, θα ετοιμαστούν τα έγγραφα του διαγωνισμού για την επιλογή του εμπειρογνώμονα που θα αναλάβει την υποστήριξη της διαδικασίας Handback.
Σύμφωνα με το άρθρο 39 της Συμφωνίας Παραχώρησης των Αερολιμένων, πέντε έτη πριν από τη λήξη της συμφωνίας ενεργοποιείται η διαδικασία παράδοσης των αεροδρομίων και των σχετικών περιουσιακών στοιχείων. Βάσει της αρχικής συμφωνίας, η Hermes -η οποία είναι η διαχειρίστρια εταιρεία των δύο αεροδρομίων- θα είχε τη διαχείριση των αερολιμένων για περίοδο 25 χρόνων. Συγκεκριμένα, η συμφωνία παραχώρησης τέθηκε σε ισχύ στις 12 Μαΐου 2006 και θα ολοκληρωνόταν στις 31 Μαΐου του 2031. Ωστόσο, μετά την περσινή νέα συμφωνία για την έναρξη των έργων της δεύτερης φάσης, η εταιρεία θα συνεχίσει να διαχειρίζεται τα αεροδρόμια μέχρι τις 11 Νοεμβρίου 2032.
Παρά τον αρκετό χρόνο που μεσολαβεί μέχρι το 2032, το κράτος κινεί έγκαιρα τη διαδικασία επιλογής εμπειρογνώμονα, ώστε η επιστροφή των αεροδρομίων στο κράτος να γίνει εμπρόθεσμα.
Βάσει της νέας συμφωνίας παραχώρησης, που υπογράφηκε πέρσι τον Δεκέμβριο, προβλέπονται τα εξής:
◆ Επέκταση της σύμβασης παραχώρησης των αεροδρομίων κατά 18 μήνες.
◆ Καταβολή ποσού αποζημίωσης €30 εκατ.
◆ Δικαίωμα χρήσης ποσού €20 εκατ. από το τέλος παραχώρησης υπό μορφή δανείου, με καταβολή τόκου που να καλύπτει τα έξοδα της Δημοκρατίας.
Ησυμφωνία έγινε έναντι,
◆ όλων των απαιτήσεων της εταιρείας από το κράτος, που ξεπερνούσαν τα €430 εκατ.
◆ Αποποίηση του δικαιώματος της Hermes για αποζημιώσεις από τη λειτουργία του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου και διευθέτησης άλλων διαφορών για τα έτη 2015-2023.
◆ Απόσυρση των απαιτήσεων της εταιρείας έναντι της Δημοκρατίας.
Η δεύτερη φάση
Τα έργα της Β’ φάσης στα δύο αεροδρόμια βρίσκονται σε εξέλιξη. Για το αεροδρόμιο Λάρνακας υπολογίζονται πως θα ολοκληρωθούν τον Νοέμβριο του 2027, ενώ νωρίτερα, τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς θα ολοκληρωθούν οι εργασίες στον αερολιμένα Πάφου. Το κόστος θα είναι €170 εκατ. και θα το καταβάλει η διαχειρίστρια εταιρεία μετά την υπογραφή συμφωνιών με τις τράπεζες και την κοινοπραξία Bouygues Batiment International SAS και Iacovou Brothers (Constructions) Ltd, η οποία έχει αναλάβει τις κατασκευαστικές εργασίες της Β’ φάσης. Σημειώνεται πως για το αεροδρόμιο Λάρνακας τα έργα αφορούν εργασίες επέκτασης συνολικού εμβαδού περί τα 20.000 τ.μ του τερματικού κτηρίου, την κατασκευή νέων πυλών επιβίβασης/αποβίβασης επιβατών με τη δημιουργία μιας νέας πτέρυγας που θα ενώνεται με το κυρίως κτήριο, καθώς επίσης και αύξηση των χώρων στάθμευσης αεροσκαφών.
Η διάρκεια ολοκλήρωσης των εργασιών υπολογίζεται σε 30 μήνες. Στο αεροδρόμιο Πάφου θα υλοποιηθούν έργα τα οποία αυξάνουν περίπου κατά 30% το εμβαδόν του κτηρίου, καθώς επίσης και επέκταση του νότιου παράλληλου τροχοδρόμου για αναβάθμιση της ασφάλειας και χωρητικότητας του συστήματος διαδρόμου/ τροχοδρόμων.
Αξίζει να σημειωθεί, σύμφωνα με την έκθεση Δημοσιονομιών Κινδύνων, ότι το κράτος θα αναλάβει κάποιες υποχρεώσεις εάν κάτι δεν πάει καλά με τη συμφωνία. Σύμφωνα με την έκθεση, σε περίπτωση που ο ανάδοχος δεν είναι σε θέση να αποπληρώσει τα δάνεια του, η Κυβέρνηση έχει υποχρέωση να καταβάλει στους δανειστές του αναδόχου το 95% των οφειλόμενων δανείων.
Όπως επισημαίνεται, σε τέτοια περίπτωση η συμφωνία ακυρώνεται και τόσο οι υποδομές όσο και τα περιουσιακά στοιχεία του έργου μεταφέρονται στην κυριότητα της Κυβέρνησης.
Έργα για Schengen
Πέραν των πιο πάνω, αναμένεται και η υλοποίηση έργων στα αεροδρόμια για ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στη ζώνη Schengen. Το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε πρόταση του Υπουργείου Μεταφορών για την αναβάθμιση των υποδομών των αερολιμένων της Κυπριακής Δημοκρατίας, ώστε να είναι σε θέση να λειτουργήσουν με διαχωρισμό ζωνών Schengen / μη-Schengen. Ήδη, σύμφωνα με το αρμόδιο υπουργείο, έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες ετοιμασίας των απαιτούμενων σχεδίων, τα οποία βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη και η προετοιμασία των διαγωνιστικών εγγράφων για την προμήθεια του απαραίτητου εξοπλισμού.
