Εκατομμύρια ευρώ που επιδικάσθηκαν υπέρ της Δημοκρατίας σε ποινικές ή άλλες υποθέσεις και αφορούσαν αλλοδαπούς, παραμένουν ανείσπρακτα και κάποια από αυτά δεν θα εισπραχθούν ποτέ αφού οι επηρεαζόμενοι έχουν εγκαταλείψει την Κύπρο.
Μόνο για το 2024 τα οφειλόμενα προς το κράτος ποσά από καταδίκες αλλοδαπών ή που επιδικάστηκαν σε προσφυγές ανήλθαν στα €26,3 εκατ. και αφορούσε σε 22.717 αλλοδαπούς χρεώστες, σε σύγκριση με €15.113.737 και 13.772 αλλοδαπούς στις 31.12.2023, δηλαδή παρουσίασε αύξηση €11.163.373 ή ποσοστό 74% και αύξηση 8.945 αλλοδαπούς ή ποσοστό 65%.
Αυτά καταγράφονται σε Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας για τη Νομική Υπηρεσία που κυκλοφόρησε σήμερα και στην οποία καταγράφονται σημαντικά κενά και στο σύστημα με τις αναστολές εκτέλεσης ενταλμάτων, το οποίο πολλοί εκμεταλλεύονται για να μην πάνε φυλακή αλλά δεν καταβάλλουν ούτε μια δόση.
Στην έκθεση επισημαίνονται τα εξής:
– Έως 10 έτη καθυστέρηση στην είσπραξη επιδικασθέντων ποσών σε ορισμένες περιπτώσεις
– Έως 6 μήνες καθυστέρηση στην εξέταση αιτήσεων αναστολής εκτέλεσης ενταλμάτων, λόγω έλλειψης συστηματικής παρακολούθησης
– Ενδεικτικά χαμηλές μηνιαίες δόσεις (αρχίζουν από €20) που καθορίζονται χωρίς κριτήρια, με πιθανό διοικητικό κόστος μεγαλύτερο από το όφελος
Όπως επισημαίνει η Ελεγκτική Υπηρεσία, πολλοί αιτητές αναστολής εκτέλεσης ενταλμάτων προστίμου, καταβάλλουν ένα ποσό λίγο πριν ή την ημέρα υποβολής της αίτησης για αναστολή με σκοπό να αυξήσουν τις πιθανότητες έγκρισής της, παρά την προηγούμενη ασυνέπειά τους ως προς την καταβολή δόσεων που αφορούσε σε προηγούμενες αναστολές. Ελλείψει ελέγχου του ιστορικού τους, ακόμη και οφειλέτες με πολυετείς ανεξόφλητες οφειλές λαμβάνουν νέες αναστολές.
Από δειγματοληπτικό έλεγχο 35 αναστολών εκτέλεσης ενταλμάτων προστίμου, διαπιστώθηκε ότι μόνο οκτώ άτομα ήταν συνεπή στις μηνιαίες υποχρεώσεις τους, ενώ 12 άτομα δεν κατέβαλαν καμία δόση μετά την έγκριση της αναστολής. Ενδεικτικά, επισημαίνεται περίπτωση οφειλέτη εναντίον του οποίου εκκρεμούσαν 22 εντάλματα ύψους €19.046, χωρίς να καταβάλει οποιοδήποτε ποσό από το 2016, παρόλο που, στο μεσοδιάστημα, έλαβε εξαμηνιαία αναστολή που έληξε στις 15.8.2021. Ο οφειλέτης αιτήθηκε νέα αναστολή στις 4.11.2024, μετά από πληρωμή ενός ποσού τέσσερεις ημέρες προηγουμένως, η οποία εγκρίθηκε χωρίς να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι προηγουμένως δεν ήταν συνεπής ως προς την καταβολή δόσεων. Είναι η σύσταση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας όπως εξετάζεται το ιστορικό των αιτητών και να ελέγχεται κατά πόσο οι οφειλέτες ήταν συνεπείς ως προς τις υποχρεώσεις τους με τους όρους των προηγούμενων αναστολών
Ένα άλλο ζήτημα που αναδεικνύεται μέσα από την έκθεση, είναι το θέμα των καταδικών της Δημοκρατίας σε χρηματικές ποινές. Από τις 17 περιπτώσεις που εξετάστηκαν, στις οποίες επιβλήθηκε χρηματική ποινή στη Δημοκρατία, η Νομική Υπηρεσία κατέβαλε συνολικά €741.458. Από το ποσό αυτό, €31.132 αφορούν σε τόκους που επιβλήθηκαν λόγω της καθυστέρησης στην εξόφληση.
Σύσταση Ελεγκτικής Υπηρεσίας: Τα επιδικασμένα ποσά να εξοφλούνται χωρίς καθυστέρηση. Εάν η ΝΥ κρίνει ότι η αναβολή της πληρωμής εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, τότε, για σκοπούς ολοκληρωμένης τεκμηρίωσης, οι λόγοι της καθυστέρησης να καταγράφονται, να λαμβάνεται η έγκριση του Γενικού Εισαγγελέα και να επισυνάπτονται στις οδηγίες για τη διευθέτηση της πληρωμής.
Καμιά καταμέτρηση
Σοβαρά ζητήματα προκύπτουν μέσα από τον έλεγχο της Ελεγκτικής, για τη βιβλιοθήκη της Νομικής Υπηρεσίας. Όπως αναφέρεται, δεν έχει διενεργηθεί ποτέ φυσική καταμέτρηση των βιβλίων, κατά παράβαση του Κανονισμού Κυβερνητικών Αποθηκών αρ. 74, από την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της βιβλιοθήκης το 1972.
¨ Ο χώρος της βιβλιοθήκης δεν ασφαλίζει κατά τις μη εργάσιμες ώρες λειτουργίας της, με κίνδυνο την απώλεια ή καταστροφή βιβλίων. Στον περιβάλλοντα χώρο της βιβλιοθήκης δεν τηρούνται μέτρα ασφάλειας ώστε να γίνεται εύκολα αντιληπτή η μεταφορά βιβλίων εκτός της βιβλιοθήκης, ενώ τα μέτρα πυρασφάλειας κρίνονται ανεπαρκή. Επίσης, δεν ορίστηκε υπεύθυνο άτομο για αντικατάσταση της βιβλιοθηκονόμου σε περίπτωση απουσίας της.
Η Ελεγκτική εισηγείται την άμεση καταμέτρηση όλων των βιβλίων, τη λήψη μέτρων για σκοπούς πυρασφάλειας και λήψης μέτρων ασφάλειας, εισηγήσεις με τις οποίες συμφωνεί η Νομική Υπηρεσία.
Όπως αναφέρει ο Γενικός Ελεγκτής Ανδρέας Παπακωνσταντίνου, ειδικά για το θέμα της αναστολής εκτέλεσης ενταλμάτων προστίμου, τα ευρήματα του ελέγχου δεν κρίνουν την ορθότητα των αποφάσεων, αλλά αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης της πληρότητας και αξιοπιστίας των στοιχείων που τίθενται ενώπιον των δύο αξιωματούχων, ώστε οι αποφάσεις τους να λαμβάνονται στη βάση όσο το δυνατό πιο ολοκληρωμένης πληροφόρησης. Επίσης, στη λήψη της απόφασης για υποβολή εισήγησης στον ΠτΔ για αναστολές εκτέλεσης ενταλμάτων προστίμου εντοπίστηκε απουσία κατευθυντήριων οδηγιών. Όπως μας αναφέρθηκε, ο υπερπληθυσμός στις Κεντρικές Φυλακές αποτελεί τροχοπέδη στην εφαρμογή τους αφού κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στη φυλάκιση περισσότερων ατόμων.
Θεωρούμε, αναφέρει, ότι οι κατευθυντήριες οδηγίες αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο θωράκισης της Υπηρεσίας ανεξαρτήτως συνθηκών, οπότε ακόμη και σε περιόδους υπερπληθυσμού πιστεύουμε θα μπορούσαν να εφαρμοσθούν, έστω με πιο «χαλαρές» διατάξεις. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση διαταγμάτων και στην είσπραξη επιδικασμένων ποσών (ως έσοδο για την ΚΔ) έχουν ως αποτέλεσμα το εισπρακτέο ποσό να ανέλθει για το 2024 στις €26,3εκ. Βασικό μέρος του προβλήματος προκύπτει από οφειλές αλλοδαπών, ειδικά σε περιπτώσεις που οι αλλοδαποί δεν συνεχίζουν να διαμένουν στην ΚΔ.
Το εν λόγω θέμα, προσθέτει ο Γενικός Ελεγκτής, συνδυασμένο με το γνωστό θέμα των νομικών αρωγών, που παρέχει η ΚΔ, το οποίο αναδείξαμε σε προηγούμενες εκθέσεις μας (έλεγχο Δικαστηρίων) και το οποίο φαίνεται να τυγχάνει καταχρηστικής εφαρμογής, αλλά δεν φαίνεται να τυγχάνει αποτελεσματικής διαχείρισης διότι κρίνεται ως «ευαίσθητο», επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τα δημόσια οικονομικά. Τα πιο πάνω ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης των εσωτερικών διαδικασιών και της οργάνωσης καθώς και την ανάγκη περαιτέρω αξιοποίησης των πληροφοριακών συστημάτων για ορθολογική διαχείριση του μεγάλου όγκου υποθέσεων που καλείται να διαχειριστεί η Νομική Υπηρεσία, καταλήγει ο κ. Παπακωνσταντίνου.
