Xάος επικρατεί στο Τμήμα Κτηματολογίου με υποθέσεις να εκκρεμούν από το 1973 και με τα ανείσπραχτα έσοδα να ανέρχονται στα €18,5 εκατ. Όσον αφορά τις εκκρεμείς χωρομετρικές αιτήσεις εκτοξεύτηκαν σε 24.968 ενώ δέκα οφειλέτες εκμετάλλευσης κρατικής γης οφείλουν €2,6 εκατ. Μάλιστα, ένας εξ αυτών, που έχει φεσώσει το Τμήμα με €272.868, είναι πρώην ημικρατικός οργανισμός και συγκεκριμένα ο ΚΟΤ.
Αυτά και άλλα πολλά, τα οποία μοιάζουν απίστευτα, καταγράφονται σε έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας η οποία αφορούσε έλεγχο συμμόρφωσης του Τμήματος για τα έτη 2021-2023, αν και κάλυψε και προηγούμενα χρόνια.
Πιο αναλυτικά στην έκθεση καταγράφονται τα ακόλουθα:
-Πρώην ημικρατικός οργανισμός και συγκεκριμένα ο ΚΟΤ, προτού ενσωματωθεί στο υφυπουργείο Τουρισμού όφειλε στο Κτηματολόγιο €272.868. Καταβάλλεται προσπάθεια, όπως το ποσόν των οφειλών διαγραφεί.
-Παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις στον Κλάδο Εκτιμήσεων, με το μέσο χρόνο παραμονής ενός φακέλου στον Κλάδο για τη διενέργεια της εκτίμησης, να ανέρχεται στους 97 μήνες (πέραν των 8 ετών), ενώ σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις εντοπίστηκαν φάκελοι που παρέμειναν στον Κλάδο για 206 και 208 μήνες (πέραν των 17 ετών).
-Κάποιες αιτήσεις που αφορούν αναγκαστικές πωλήσεις αδιανέμητων ακινήτων εκκρεμούν από το 1973.
-Στις 31.12.2024, εκκρεμούσαν, σε παγκύπρια βάση, προς εξέταση 1.127 υποθέσεις παράνομων επεμβάσεων, κάποιες εκ των οποίων χρονολογούνται εδώ και 15 χρόνια.
-Οι εκκρεμείς χωρομετρικές αιτήσεις ανήλθαν σε 24.968 στις 31.10.2023 (ημερομηνία ελέγχου), με σταθερή αυξητική τάση. Η μέση διάρκεια ολοκλήρωσης των υποθέσεων που εξετάστηκαν ανήλθε σε περίπου 17 μήνες, ενώ εντοπίστηκαν ακραίες περιπτώσεις με ολοκλήρωση μετά από 195 μήνες (άνω των 16 ετών).
-Στις 31.12.2024 τα ανείσπρακτα έσοδα ανήλθαν σε €18,5 εκατ., με αύξηση 20% μόνο το 2024, εκ των οποίων €13,6 εκατ. (74%) αφορούν μισθώματα κρατικής γης. Το ποσό αυτό αφορά κυρίως σε ενοίκια από μίσθωση κρατικής γης (στο εξής μισθώματα) και σε οφειλές προς το Κράτος σχετικά με πολεοδομικά έργα των Δήμων και Κοινοτήτων.
Ο Γενικός Ελεγκτής υποδεικνύει πως η καθυστέρηση λήψης δικαστικών μέτρων οδηγεί σε συσσώρευση οφειλών, με αυξημένο τον κίνδυνο απώλειας κρατικών εσόδων. Στις 31.12.2023 τα οφειλόμενα ήταν €15,5 εκατ., οπόταν το 2024 παρουσίασαν αύξηση κατά €3 εκατ.
-Ο μέσος χρόνος εξέτασης αίτησης μίσθωσης κρατικής γης υπολογίστηκε άνω των 8 ετών
-Υπάρχουν καταγεγραμμένες πέραν των 1.000 εκκρεμουσών υποθέσεων παράνομων επεμβάσεων σε κρατική και στον χειρισμό τους, καταγράφηκαν καθυστερήσεις που υπερβαίνουν τα 15 έτη.
-Οι εκκρεμείς αιτήσεις (αναγκαστικές Πωλήσεις και Πωλήσεις Αδιανέμητου Ακινήτου) κατά το τέλος του 2024 ανέρχονται σε 9.146, με κάποιες υποθέσεις να εκκρεμούν από το 1973.
-Τέλος του 2023 οι εκκρεμείς χωρομετρικές αιτήσεις ήταν περίπου 25.000. Λαμβάνονται περίπου 15.000 ετησίως και διεκπεραιώνονται εντός του έτους περίπου 13.000, έχοντας μέσο όρο ολοκλήρωσης της κάθε αίτησης περίπου 1,5 έτος, ενώ ο μέσος χρόνος εξέτασης αιτήσεων για διαφορές στα σύνορα είναι περίπου 10 έτη.
-Εντοπίστηκαν 7.769 εκκρεμείς αιτήσεις εκμίσθωσης κρατικής γης και στην εξέταση τους παρατηρείται καθυστέρηση περί τα 8 έτη.
-Περίπου 70% των ανείσπρακτων μισθωμάτων ύψους €2,6 εκατ. προέρχεται από δέκα μόλις μισθωτές, ένας εκ των οποίων οφείλει συνολικά €600.000.
-Οι οφειλές Αρχών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Δήμοι και Κοινότητες) για τη συνεισφορά τους σε απαλλοτριώσεις πολεοδομικών έργων, ανήλθαν στις 31.12.2024, σε €4,6 εκατ.
-Οι συμβάσεις για εκμισθώσεις κρατικής γης, τον Δεκέμβριο του 2025, σύμφωνα με το σχετικό Μητρώο, ανήλθαν σε 2.764.
-Οι εκκρεμείς αιτήσεις εκμίσθωσης κρατικής γης, τον Απρίλιο 2025, ανέρχονταν σε 7.769, με τις παλαιότερες να χρονολογούνται από το 1980. Η μέση διάρκεια ολοκλήρωσης των υποθέσεων που εξετάστηκαν στο ΕΚΓ Λευκωσίας ανήλθε σε 98,4 μήνες (περίπου 8 έτη).
-Μη καταγραφή της κρατικής γης που είναι διαθέσιμη για εκμίσθωση.
-Η συνολική εκμισθωμένη γη, τον Απρίλιο 2025 ανήλθε σε 24,1τ.χιλ. και αφορά σε 2.764 συμβάσεις.
-Το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ) δεν έχει καταγράψει ακόμα το σύνολο της κρατικής γης η οποία είναι διαθέσιμη προς εκμίσθωση,
-Από τον έλεγχο έντεκα περιπτώσεων επιτάξεων την περίοδο 2022-2024, διαπιστώθηκε ότι ο μέσος χρόνος παραμονής ενός φακέλου στον Κλάδο, για τη διενέργεια της εκτίμησης, να ανέρχεται σε 97 μήνες (πέραν των 8 ετών), ενώ σε ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις εντοπίστηκαν φάκελοι που παρέμειναν στον Κλάδο για 206 και 208 μήνες (πέραν των 17 ετών).
-Στις αιτήσεις που υποβάλλονται για υποθέσεις διαφοράς στα σύνορα, η μέση διάρκεια από την υποβολή της αίτησης μέχρι την έγγραφη ενημέρωση για την απόφαση των ενδιαφερομένων ανήλθε, σε 125 μήνες (περίπου 10 έτη). Σε πολλές περιπτώσεις, η επιτόπια εξέταση έγινε μετά από 6 -10 χρόνια και η τελική απόφαση κοινοποιήθηκε ακόμη και 15 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της χωρομετρικής εργασίας.
-Η χρήση ιδιωτών Αρμόδιων Χωρομετρών, χωρίς σαφή πλαίσιο προθεσμιών και ελέγχου τήρησης του από το ΤΚΧ, έχει οδηγήσει σε περιπτώσεις όπου φάκελοι του ΤΚΧ παραμένουν στην κατοχή των ιδιωτών για περισσότερα από 16 χρόνια.
-Φυσικό πρόσωπο, ζήτησε τερματισμό της σύμβασης κρατικής γης από το 2017, αλλά η σύμβαση δεν έχει ακόμα τερματιστεί και, ως εκ τούτου, το συνολικό απλήρωτο ποσό που περιλαμβάνεται στην Κατάσταση Εισπρακτέων, συνεχίζει να αυξάνεται.
-Στις αιτήσεις που υποβάλλονται για υποθέσεις διαφοράς στα σύνορα (μεταξύ ιδιοκτητών), η μέση διάρκεια από την υποβολή της αίτησης μέχρι την έγγραφη ενημέρωση για την απόφαση των ενδιαφερομένων ανήλθε, σε 125 μήνες (περίπου 10 έτη). Σε πολλές περιπτώσεις, η επιτόπια εξέταση έγινε μετά από 6 -10 χρόνια και η τελική απόφαση κοινοποιήθηκε ακόμη και 15 χρόνια μετά την ολοκλήρωση της χωρομετρικής εργασίας.
-Για 12 φακέλους που εξετάστηκαν, η ελάχιστη χρονική διάρκεια παραμονής ενός φακέλου στον Κλάδο Εκτιμήσεων ανήλθε σε 8 μήνες, ενώ η μέγιστη σε 91 μήνες (πέραν των 7,5 ετών). Καθόσον αφορά στη χρονική διάρκεια από την υποβολή της αίτησης έως τη διενέργεια της σχετικής δημοπρασίας, η ελάχιστη περίοδος ανήλθε σε 18 μήνες (1,5 έτος) και η μέγιστη έφτασε τους 140 μήνες (πέραν των 11,5 ετών).
-Οι εκκρεμείς αιτήσεις για αναγκαστικές Πωλήσεις και Πωλήσεις Αδιανέμητου Ακινήτου κατά το τέλος του 2024 ανέρχονταν σε 9.146, με κάποιες υποθέσεις να εκκρεμούν από το 1973.
Διαβάστε αυτούσια την Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας:
