Μεγάλο αριθμό προτάσεων νόμου που κατέθεσαν τα κοινοβουλευτικά κόμματα και ανεξάρτητοι Βουλευτές για ρύθμιση θεμάτων που αφορούν εκποιήσεις ακίνητης ιδιοκτησίας, συζήτησε τη Δευτέρα η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών με το Υπουργείο Οικονομικών να ανακοινώνει την ετοιμασία νομοσχεδίου για ενίσχυση του θεσμού του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και του πλαισίου αφερεγγυότητας.
Συγκεκριμένα, η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών Αυγή Χρυσοστόμου Λαπαθιώτη είπε ότι το Υπουργείο Οικονομικών επεξεργάζεται νομοσχέδιο για ενίσχυση του θεσμού του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου μέσω δεσμευτικότητας των αποφάσεων του, για να υπάρχει ταχύτερη και ουσιαστική προστασία και αποσυμφόρηση των δικαστηρίων, καθώς και για ενίσχυση του πλαισίου αφερεγγυότητας, μέσω διασύνδεση της εξουσίας που έχει ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος για επιβεβαίωση του χρέους με τη διαδικασία για τα προσωπικά σχέδια αφερεγγυότητας
«Έχουμε νομοσχέδιο το οποίο επεξεργαζόμαστε ακόμη», και το οποίο πρέπει να περάσει από νομοτεχνικό έλεγχο, ανέφερε, ενώ ερωτηθείς αν αυτό θα κατατεθεί πριν το κλείσιμο της Βουλής, απάντησε αρνητικά. «Όχι πριν το κλείσιμο της Βουλής», πρόσθεσε.
Η εκπρόσωπος του Υπουργείου Οικονομικών είπε ότι το Υπουργείο δεν απορρίπτει τη συζήτηση και προτείνει ενίσχυση των θεσμών, προσθέτοντας ότι «θα θέλαμε να ενισχύσουμε τον ρόλο και τον θεσμό του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και να αξιοποιηθεί επιπλέον το Πλαίσιο Αφερεγγυότητας».
Η Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών Χριστιάνα Ερωτοκρίτου ζήτησε από την κ. Λαπαθιώτη να διαβιβάσει «την απαίτηση της Επιτροπής» να έχουν ενώπιον τους το νομοσχέδιο πριν τη διάλυση της παρούσας σύνθεσης και «εμείς όπως πάντα θα μπουν τα πόδια μας σε ένα παπούτσι για να κάνουμε ό,τι κάναμε στο παρελθόν», όπως είπε.
Ανέφερε επίσης ότι τα μέλη της Επιτροπής θα συζητήσουν για να αποφασίσουν πως θα κινηθούν και με ποιες προτάσεις νόμου.
Η Χρηματοοικονομική Επίτροπος Βαλεντίνα Γεωργιάδου ζήτησε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να προσθέσουν οι Βουλευτές πρόνοια όπως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου για το υπόλοιπο του δανείου «να υπάρχει και τρόπος ρύθμισης της αποπληρωμής», ενώ εξέφρασε την ανάγκη το κράτος να δει εκ νέου το ενοίκιο έναντι δόσης.
Έξω από την Βουλή πραγματοποίησαν εκδήλωση διαμαρτυρίας μέλη του Κινήματος ΕνΕργώ με τον εκπρόσωπο του κινήματος να αναφέρει εντός της συνεδρίας ότι μεταφέρει μηνύματα από μια 82χρονη ότι «θα μείνει στον δρόμο γιατί θα της πάρουν το σπίτι και από ένα πατέρα που τον έχουμε σε ξενοδοχείο με δύο γιους γιατί του πήραν το σπίτι».
Ειδικότερα, αναφορικά με την ενίσχυση του ρόλου του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου, η κ. Λαπαθιώτη είπε ότι αυτό θα γίνει με «την εισαγωγή δεσμευτικότητας των αποφάσεων για όλα τα παράπονα που εμπίπτουν στο νόμο και στο πλαίσιο εξέτασης από τον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο».
«Αφορά παράπονα που υποβάλλονται στον Επίτροπο από πιστωτικά ιδρύματα, από εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων, από εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών και ασφαλιστικές εταιρείες», ανέφερε και πρόσθεσε ότι σε αυτές τις περιπτώσεις «θεωρούμε ότι ενισχύεται ο θεσμός του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου για να υπάρχει ταχύτερη και ουσιαστική προστασία των παραπονούμενων, και των δανειοληπτών και των πελατών των υπηρεσιών αυτών, και να αποσυμφόρηση των δικαστηρίων».
«Το θέμα απαιτεί προσοχή γιατί υπάρχει ευρωπαϊκή οδηγία που επηρεάζει τον θεσμό του Επιτρόπου», σημείωσε.
Σε σχέση με προτάσεις νόμου που αναφέρονται στο δικαίωμα του δικαστηρίου για επιβεβαίωση χρέους, ανέφερε ότι με τις αλλαγές του 2023 είχε δοθεί το δικαίωμα επιβεβαίωσης χρέους για προστασία της κύριας κατοικίας κάτω από 350.000 ευρώ.
«Δυστυχώς δεν έτυχε πλήρης αξιοποίησης αυτό το εργαλείο», ανέφερε και πρόσθεσε ότι «είμαστε εδώ για να συζητήσουμε, να εισηγηθούμε στοχευμένες και θεσμικά ανθεκτικές λύσεις».
Είπε ότι «οριζόντιες λύσεις δεν οδηγούν σε λύση του προβλήματος αλλά αναβολή του προβλήματος που επανέρχεται εντονότερο και δίνουν λανθασμένο μήνυμα στην αγορά».
«Οι οριζόντιες και γενικές αναστολές ή παρεμβάσεις στο πλαίσιο των εκποιήσεων θεωρούνται προβληματικές και πρόσθεσε ότι «οι ρυθμίσεις αυτές ενέχουν σοβαρό κίνδυνο αντισυνταγματικότητας» και «μπορεί να προστατεύουν τους στρατηγικούς κακοπληρωτές», ενώ «δημιουργούν το αίσθημα αδικίας εις βάρος των δανειοληπτών και υπονομεύουν την κουλτούρα πληρωμών».
«Ο κίνδυνος αναζωπύρωσης των Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων που προσπαθούμε να απαλείψουμε είναι ορατός», πρόσθεσε.
Ενίσχυση πλαισίου αφερεγγυότητας
Επιπλέον, η κ. Λαπαθιώτη εισηγήθηκε αξιοποίηση και ενίσχυση του πλαισίου αφερεγγυότητας και πρόσθεσε ότι «πρέπει να γίνει μια διασύνδεση της εξουσίας που έχει ο Χρηματοοικονομικός Επίτροπος για επιβεβαίωση του χρέους με τη διαδικασία για τα προσωπικά σχέδια αφερεγγυότητας».
«Ενισχύοντας το πλαίσιο αφερεγγυότητας, θέλουμε να συνδέσουμε τη διαδικασία της εκποίησης με τα προσωπικά σχέδια αφερεγγυότητας», πρόσθεσε.
Δεν ερχόμαστε στη Βουλή, συνέχισε, «με λογική άρνησης, ερχόμαστε με διάθεση συνεργασίας για αυτό θέλουμε αυτό το πακέτο στοχευμένων μέτρων που επεξεργαζόμαστε να το παρουσιάσουμε όταν αυτό είναι έτοιμο».
Ερωτηθείσα από την Πρόεδρο της Επιτροπής κατά πόσον θα τεθεί σύντομα ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών, η κ. Λαπαθιώτη είπε ότι είναι κάτι καινούργιο, για το οποίο το Υπουργείο συνεργάστηκε με την Χρηματοοικονομικό Επίτροπο και με το Τμήμα Αφερεγγυότητας και πρόσθεσε πως «θα έρθει νομοσχέδιο», το οποίο πρώτα θα περάσει από νομοτεχνικό έλεγχο.
Απαντώντας στη θέση του Υπουργείου Οικονομικών για κατάθεση νομοσχεδίου, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Ονούφριος Κουλλάς είπε ότι ο ΔΗΣΥ δεν διαφωνεί να έρθει οποιοδήποτε κυβερνητικό νομοσχέδιο, και εισηγήθηκε όπως «η Κυβέρνηση να μελετήσει ένα σχέδιο κοινωνικής πολιτικής όπως το ΕΣΤΙΑ, το ενοίκιο έναντι δόσης και το Οικία για να δώσει σε αυτούς που πράγματι δεν μπορούν να πληρώσουν».
«Με το να σπρώχνουμε παρακάτω, χρεώνουμε και άλλους τόκους», ανέφερε και εισηγήθηκε την παγοποίηση των εκποιήσεων πρώτης κατοικίας «για μερικούς μήνες μέχρι να μελετηθεί αυτό το σχέδιο».
Παίρνοντας το λόγο ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού ζήτησε να ενημερωθεί από την Κυβέρνηση ποιες από τις προτάσεις νόμου είναι έξω από το πλαίσιο του Συντάγματος και πρόσθεσε ότι αν υπάρχει πρόβλημα με το υφιστάμενο πλαίσιο εκποιήσεων τότε «πρέπει να δούμε και το ζήτημα της αναστολής των εκποιήσεων».
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλλίας εισηγήθηκε να κάνει άμεσα η Επιτροπή μια πρόταση νόμου για δεσμευτικότητα των αποφάσεων της Χρηματοοικονομικής Επιτρόπου.
Ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Αλέκος Τρυφωνίδης είπε ότι λόγω του σύντομου χρόνου για κλείσιμο της Βουλής και της πρόθεσης του Υπουργείου να καταθέσει προτάσεις για τη δεσμευτικότητα των αποφάσεων της Επιτρόπου, να πάμε με αναστολή των εκποιήσεων.
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Λίνος Παπαγιάννης είπε ότι «το ίδιο αφήγημα το ακούμε 10 χρόνια» και διερωτήθηκε ότι ενώ το Υπουργείο Οικονομικών αγχώνεται για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές, πόσα ήταν τα ΜΕΔ όταν ξεκινήσαμε και πόσα είναι σήμερα και που διαμένουν οι άνθρωποι που έχασαν τις οικίες τους.
Ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Σταύρος Παπαδούρης είπε ότι «η πραγματικότητα παραμένει ότι το Υπουργείο Οικονομικών δεν θα έκανε τίποτα γιατί το Υπουργείο Οικονομικών συμφωνεί με το σημερινό νομοθετικό πλαίσιο» και πρόσθεσε ότι το Υπουργείο μπήκε σε αυτή τη διαδικασία λόγω των προτάσεων νόμου των Βουλευτών και τις «ασφυκτικές πιέσεις».
Επικαλούμενος στοιχεία του 2025, ανέφερε ότι «146 κύριες κατοικίες χάθηκαν για 30 εκ. ευρώ με μέσο όρο αξίας κατοικίας 205.000 ευρώ».
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Λουκαΐδης ζήτησε να ενημερωθεί για τις προθέσεις του Υπουργείου Οικονομικών «για την στέγαση των ανθρώπων που μαζικά ξεσπιτώνονται και την διεύρυνση των δικαιούχων με ένα ανανεωμένο ενοίκιο έναντι δόσης».
Εκπρόσωπος του Τμήματος Φορολογίας είπε ότι ήταν στοχευμένη η φοροαπαλλαγή που μπήκε στο νόμο για την συγκεκριμένη περίοδο 2015 «για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των κόκκινων δανείων» και πρόσθεσε ότι με την πρόσφατη φορολογική μεταρρύθμιση για την κύρια κατοικία υπήρξε μια διεύρυνση της φοροαπαλλαγής σε ό,τι αφορά την αξία και την περίοδο κατά την οποία το δάνειο πρέπει να ήταν ΜΕΔ».
Εκπρόσωπος του Τμήματος Αφερεγγυότητας είπε ότι συμφωνεί με το Υπουργείο Οικονομικών και συμφωνεί σε γενικές γραμμές με τις προτάσεις που κατέθεσαν τα κόμματα και πρόσθεσε ότι «μεταρρυθμίζεται το πλαίσιο αφερεγγυότητας, βρίσκεται σε διαδικασία αναθεώρησης με στόχο την ενδυνάμωση του προσωπικού σχεδίου αποπληρωμής το οποίο διαφαίνεται ότι είναι το μοναδικό εργαλείο το οποίο απαντά στις εκποιήσεις, διατηρώντας ισορροπία ανάμεσα σε εγγυητές, χρεώστες και πιστωτές».
Εκπρόσωπος του Ανώτατου Δικαστηρίου ζήτησε χρόνο για να μελετήσει το δικαστήριο τη σχετική πρόταση νόμου με την Πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικών να δίνει χρόνο μόλις μια εβδομάδα.
Η Χρηματοοικονομική Επίτροπος Βαλεντίνα Γεωργιάδου είπε ότι θέση της είναι να διασώσει κύριες κατοικίες και πρόσθεσε ότι για να γίνει αυτό «δεν επαφίεται μόνο στον καθορισμό του υπολοίπου αλλά και στον τρόπο αποπληρωμής».
Ανέφερε ότι τα πιο πολλά ΜΕΔ βρίσκονται στις εταιρείες εξαγοράς πιστώσεων και «είναι τερματισμένα, δεν καλύπτονται από την οδηγία διαχείρισης καθυστερήσεως της ΚΤΚ» και συνεπώς επαφίεται στους πιστωτές να αποφασίζουν το πλαίσιο λύσης».
Είπε ακόμη ότι «αυτές οι εταιρείες έχουν περιορισμένο ορίζοντα ζωής στην χώρα μας» και «δεν γίνονται μακροπρόθεσμες ρυθμίσεις» (με εξαίρεση την ΚΕΔΙΠΕΣ) και πρόσθεσε πως «ακόμη και άτομα τα οποία εισοδηματικά μπορούν να κάνουν πλαίσιο ρύθμισης για να διατηρήσουν την κύρια κατοικίας τους δεν μπορούν να καταλήξουν σε μία ρύθμιση που επαφίεται αποκλειστικά στους πιστωτές».
Η κ. Γεωργιάδου χαιρέτισε το ότι το ΥΠΟΙΚ θα προωθήσει τις εισηγήσεις του Γραφείου της και πρόσθεσε ότι η λύση είναι ο καθορισμός του υπολοίπου και ένας ανεξάρτητος μηχανισμός.
Πρόσθεσε ότι το μόνο πλαίσιο που υπάρχει είναι τα Συμβούλια Αφερεγγυότητας που είναι άτομα επαγγελματίες, ενώ ανέφερε ότι κάποιες ρήτρες τις θεωρεί καταχρηστικές.
«Η λύση πρέπει να διασφαλίζει την διατήρηση της κύριας κατοικίας και όχι απλά τον καθορισμό του χρέους», ανέφερε και εξέφρασε την ανάγκη το κράτος να δει εκ νέου το ενοίκιο έναντι δόσης.
Η Χρηματοοικονομική Επίτροπος είπε ότι ζήτησε να εξεταστεί το ενδεχόμενο να προσθέσουν οι Βουλευτές πρόνοια όπως μετά την έκδοση της απόφασης του δικαστηρίου για το υπόλοιπο του δανείου «να υπάρχει και τρόπος ρύθμισης της αποπληρωμής» και πρόσθεσε πως «δεν είναι όλοι αφερέγγυοι και δεν έχουν όλοι την πρόθεση να ξεγελάσουν τους πιστωτές τους».
«Με αυτή την εισήγηση δεν αναστέλλονται όλες οι εκποιήσεις», αλλά «δίδεται χρόνος μετά τον καθορισμό του υπολοίπου για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα να καταλήξει σε ρύθμιση», ανέφερε και πρόσθεσε ότι αν δεν γίνει αποδεκτή από τον ενυπόθηκο οφειλέτη ο πιστωτής μπορεί να προχωρήσει στην εκποίηση».
Σημείωσε ότι με αυτό τον τρόπο «μπορεί να τεκμηριώνεται και ποιος δανειολήπτης είναι μη συνεργάσιμος ή μπορεί να θεωρηθεί στρατηγικός κακοπληρωτής».
Στο τέλος η Επίτροπος διευκρίνισε ότι αναφέρεται σε στοχευμένη πρόταση για κύριες κατοικίες κάτω των 350.000 ευρώ.
Εκπρόσωπος της ΚΤΚ είπε ότι «η κοινωνική προστασία και η στήριξη των ευάλωτων ομάδων αποτελεί ευθύνη της πολιτείας» και πρόσθεσε ότι ο ρόλος του πλαισίου εκποιήσεων είναι «η διασφάλιση της σταθερότητας και της εύρυθμης λειτουργίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος», ενώ αναφέρθηκε στο γεγονός ότι τα ΜΕΔ των τραπεζών «έχουν περιοριστεί σε επίπεδα συγκρίσιμα με τον μέσο όρο της ΕΕ».
Στο σημείο αυτό, ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου είπε ότι η πρόταση νόμου του ΔΗΣΥ και των άλλων Βουλευτών δεν επηρεάζει το χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς είναι για συμβάσεις πριν το 2018.
Εκπρόσωπος του Συνδέσμου Τραπεζών είπε ότι ο Σύνδεσμος διαφωνεί με τις προτάσεις που διαφοροποιούν το πλαίσιο εκποιήσεων και πρόσθεσε πως ο λόγος είναι ότι «η τροποποίηση της νομοθεσίας και του χρονοδιαγράμματος ρευστοποίησης των εξασφαλίσεων επηρεάζει αρνητικά το προφίλ κινδύνου των κυπριακών τραπεζών, αυξάνει τον πιστωτικό κίνδυνο και μειώνει την αξία των εξασφαλίσεων».
Ο δεύτερος λόγος αφορά νομικά και πραγματικά θέματα, ανέφερε και πρόσθεσε ότι ο σύνδεσμος κατέθεσε σημείωμα για τις προτάσεις νόμου.
Είπε ακόμη ότι «η αναστολή της εκποίησης και οι ατέρμονες δικαστικές διαδικασίες δεν είναι η επίλυση του προβλήματος, ούτε η διέξοδος, αλλά η διαιώνιση του προβλήματος» και αναφέρθηκε στην ανάγκη να γίνει ανάλυση του χρέους και να εξεταστεί η βιωσιμότητα του οφειλέτη και η δυνατότητα του να αποπληρώσει το χρέος.
Επίσης, αναφέρθηκε στην μη ύπαρξη ενδιαφέροντος να προσφύγουν οι οφειλέτες στην Χρηματοοικονομική Επίτροπο για καθορισμό του οφειλόμενου ποσού.
Η Γενική Διευθύντρια του ΣΥΠΡΟΔΑΤ Τζένη Παπαχαραλάμπους είπε ότι θα πρέπει η εκτελεστική εξουσία να λύσει άμεσα το μεγάλο πρόβλημα καθυστέρησης στα δικαστήρια μέχρι να εκδικαστεί μια υπόθεση και εξέφρασε την ανάγκη τροποποιήσεων της νομοθεσίας για επαναφορά του δικαιώματος του δανειολήπτη να καταφεύγει στην δικαιοσύνη πριν την εκποίηση του ακινήτου του.
Επίσης, αναφέρθηκε στην ανάγκη δίκαιης στρατηγικής που να διασφαλίζει την εξεύρεση του νόμιμα οφειλόμενου ποσού και ουσιαστική προστασία της κύριας κατοικίας.
Στην έναρξη της συνεδρίας, παίρνοντας πρώτη το λόγο από την Πρόεδρο της Επιτροπής και αναφερόμενη στην πρόταση που κατέθεσε, η ανεξάρτητη Βουλευτής Αλεξάνδρα Ατταλίδου είπε ότι αφού γνωρίζουμε ότι τα δάνεια πωλήθηκαν στο ένα τέταρτο της αξίας τους «θα πρέπει οι εγγυητές, που έχουν εγγυηθεί αυτά τα δάνεια, να απελευθερώνονται από οποιονδήποτε υποχρέωση γιατί γνωρίζω περιπτώσεις που ενώ εξασφαλίστηκε το δάνειο οι αγοραστές των πιστώσεων επιμένουν και κυνηγούν τους εγγυητές».
Ο Βουλευτής της ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος είπε ότι η μία πρόταση νόμου που κατέθεσε αφορά την αξία του ακινήτου τα οποία στην Κύπρο έχουν τρεις αντικειμενικές αξίας (η αξία για να πληρώνουν φόρους, την αξία που γίνεται αποδεκτή από την τράπεζα για να εγκριθεί το δάνειο και την αξία για την εκποίηση).
Ανέφερε ότι «θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αρχική αξία του ακινήτου η οποία έγινε αποδεκτή από την τράπεζα για να δοθεί το συγκεκριμένο δάνειο» και πρόσθεσε ότι «αν ο δανειολήπτης αντιλαμβάνεται ότι αυξήθηκε η αξία του ακινήτου του να μπορεί να ζητήσει να γίνει καινούργια εκτίμηση»
Σε σχέση με τη δεύτερη πρόταση, ο κ. Σιζόπουλος είπε ότι σε όλες τις χώρες όταν υπάρχει εκποίηση περιουσίας για εξόφληση δανείου αν υπάρχουν εγγυητές, αυτοί να απαλλάσσονται από το να έχουν οποιαδήποτε υποχρέωση έναντι του πιστωτικού ιδρύματος.
Είτε θα απαλλάσσονται οι εγγυητές είτε να κατανέμεται η υποχρέωση σε όλους τους εγγυητές ισόποσα, πρόσθεσε.
Με τη σειρά του, ο Βουλευτής της ΔΗΠΑ Αλέκος Τρυφωνίδης αφού αναφέρθηκε στις προτάσεις νόμου που κατέθεσε η ΔΗΠΑ είπε ότι σε σχέση με την τελευταία πρόταση του κινήματος, ότι «επειδή το πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί ακόμη δυσκολεύει και δεν έδωσε διεξόδους στους δανειολήπτες θα πρέπει να δώσουμε μια αναστολή των εκποιήσεων ως το τέλος του χρόνου ούτως ώστε μαζί κοινοβούλιο, Κυβέρνηση, τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης δανείων και δανειολήπτες να υποδείξουν ένα επιπρόσθετο πλαίσιο ούτως ώστε να απαντά σε όλες τις ανησυχίες, να είναι δίκαιο και σύντομο, αν θα δοθεί πρόσβαση στην δικαιοσύνη».
Ανέφερε επίσης ότι αν θα δοθούν περισσότερες εξουσίες στην Χρηματοοικονομική Επίτροπο να είναι δεσμευτικό το πλαίσιο για οποιαδήποτε απόφαση ή για ένα αριθμό χιλιάδων διαφορά».
Ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Λίνος Παπαγιάννης είπε ότι η μια πρόταση του κινήματος για φορολογία του εισοδήματος ζητεί διεύρυνση των κινήτρων και των κριτηρίων για να μπορέσει να προχωρήσει σε πολύ μεγαλύτερο η διαδικασία της αναδιάρθρωσης, ενώ με την άλλη ζητούμε όταν το ποσό του δανείου υπερκαλύπτεται να μην υπάρχει οποιαδήποτε απαίτηση από την τράπεζα.
Σε σχέση με την τρίτη πρόταση του ΕΛΑΜ, που αφορά τον Ενιαίο Φορέα Εξώδικης Επίλυσης Διαφορών, ο κ. Παπαγιάννης είπε ότι θα πρέπει να είναι δεσμευτικές οι αποφάσεις του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου εφόσον είναι σύμφωνος ο δανειολήπτης, ενώ σε σχέση με την τέταρτη πρόταση που αφορά το νόμο περί μεταβιβάσεων και υποθηκεύσεων και η οποία αφορά «το δικαίωμα της διασφάλισης του δανειολήπτη στην προσφυγή στο δικαστήριο για να αμφισβητηθεί είτε η σύμβαση είτε το ποσό της οφειλής».
Είπε ακόμη ότι «από τις 26 προτάσεις νόμου είναι πολύ πιθανό το ΕΛΑΜ να στηρίξει τις περισσότερες».
Ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων Σταύρος Παπαδούρης είπε σε σχέση με την πρόταση του Κινήματος για τα προσωπικά σχέδια αποπληρωμής στο θέμα της αφερεγγυότητας ότι «υπάρχουν σοβαρές στρεβλώσεις στο πλαίσιο αφερεγγυότητας ως έχει σήμερα και είναι το μοναδικό νομοθετικό εργαλείο, το οποίο επιτρέπει να επέμβεις μετά που θα εκδοθεί απόφαση δικαστηρίου».
Είπε ακόμη ότι η δεύτερη πρόταση αφορά την δεσμευτικότητα των αποφάσεων του Γραφείου του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου και η τρίτη αφορά την προσφυγή στην δικαιοσύνη που απορρίφθηκε το 2023 και πρόσθεσε πως «σταθερή μας θέση είναι ότι πρέπει να υπάρχει το αρμόδιο Σώμα που είναι το δικαστήριο που πρέπει να μας πει ποιο είναι το ποσό οφειλής», πριν την εκποίηση.
Ανέφερε επίσης ότι με άλλη πρόταση επιδιώκουμε να δώσουμε το δικαίωμα στον δανειολήπτη όταν λαμβάνει την επιστολή «Ι» να έχει τα χρονικά πλαίσια το Γραφείο της Επιτρόπου και ο δανειολήπτης να εξετάσουν το δόκιμο ποσό οφειλής, ενώ άλλη πρόταση αφορά την τροποποίηση της νομοθεσίας για να μην πωλούνται ακίνητα σε εξευτελιστικές τιμές.
Ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας αναφέρθηκε σε πρόταση που κατέθεσε με άλλους Βουλευτές σύμφωνα με την οποία όταν διπλασιάζεται το ποσό δανείου να μην μπορεί να φέρει τόκο, ενώ η δεύτερη πρόταση, όπως είπε, αφορά την περίπτωση που ακίνητο θα πωληθεί να διαγράφεται ενδεχόμενο υπόλοιπο δανείου.
Πρόσθεσε ότι η τρίτη πρόταση νόμου είναι το δικαίωμα του δανειολήπτη να προσφύγει στο δικαστήριο για να υποβάλει αίτηση έκδοση διατάγματος για αναστολή της σκοπούμενης πώλησης του ενυπόθηκου ακινήτου, αμφισβητώντας μεταξύ άλλο το ποσό οφειλής.
Σε άλλη παρέμβασή του ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού είπε ότι από το 2014 μέχρι σήμερα το ΑΚΕΛ έχει καταθέσει 35 προτάσεις και πρόσθεσε ότι «δεν έχει επιτευχθεί ποτέ η αναγκαία ισορροπία μεταξύ των προνομίων των τραπεζών και των εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων και των ελάχιστων δικαιωμάτων δανειοληπτών και εγγυητών».
Ανέφερε ότι η βασική πρόταση του ΑΚΕΛ προνοεί «για τη δυνατότητα ενώπιον δικαστηρίου να υπάρξει αναστολή εκποίησης από δανειολήπτη ή εγγυητή στις περιπτώσεις που αμφισβητείται το ύψος του οφειλόμενου ποσού ή υπάρχει επίκληση ύπαρξης καταχρηστικών ρητρών» και πρόσθεσε ότι η πρόταση είναι συνταγματική.
Είπε ακόμη ότι υπάρχει δέσμη οκτώ προτάσεων με βουλευτές άλλων κομμάτων για ρυθμίσεις για τον καθορισμό της μηνιαίας δόσης των εγγυητών και της προστασίας τους από εκποίηση και προτάσεις για να επιτρέπεται η απρόσκοπτη πρόσβαση στην δικαιοσύνη καθώς και πρόταση για την διαγραφή του υπολοίπου σε περίπτωση εκποίησης αλλά και για την αποτροπή επιπρόσθετων τόκων που να αγγίζουν τα όρια των παράνομων ανατοκισμών και πρόσθεσε ότι «εφόσον ψηφιστούν θα επανέλθει η αναγκαία ισορροπία».
Ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου είπε ότι «η πρόσβαση του δανειολήπτη στο δικαστήριο δεν ανατράπηκε ποτέ», ενώ η αλλαγή που έγινε τον Ιούλιο του 2018 είναι ότι «θα μπορούσε να γίνει εκποίηση έστω και αν εκκρεμεί η απόφαση του δικαστηρίου για το ποσό της δανειακής σύμβασης».
Αναφερόμενος στην πρόταση νόμου που κατέθεσε μαζί με άλλους βουλευτές, ο κ. Νεοφύτου είπε αρχικά ότι «οι τράπεζες έχουν ευθύνη» και «ουδέποτε ενημέρωσαν τους εγγυητές ότι μια εγγύηση που έβαλαν πριν 20 χρόνια για 100.000 είναι σήμερα 300.000», ενώ με την εξαγορά πακέτων δανείων οι εταιρείες εξαγοράς δεν έλαβαν υπόψη την αξία της εγγύησης.
Ανέφερε ότι η πρόταση νόμου, η οποία θα αφορά συμβάσεις πριν τον Ιούλιο του 2018, «δεν έχει στοιχείο αντισυνταγματικότητας γιατί δεν υποχρεώνει καμία τράπεζα και καμιά εταιρεία εξαγοράς να απαλλάξει τον εγγυητή για το ποσό πέραν του ποσού της αρχικής σύμβασης» και πρόσθεσε πως «λέμε ότι αν ένας εγγυητής έβαλε την υπογραφή του για ένα δάνειο πριν 20 χρόνια για 200.000 και σήμερα είναι 600.000, εάν η τράπεζα οικειοθελώς ή η εταιρεία εξαγοράς συμβάσεων δεν τον απαλλάξει για τις υπόλοιπες 400.000, τότε ως νομοθέτης δικαιούμαι να επαναφέρω το νόμο ως είχε πριν τον Ιούλιο του 2018».
Ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ Νικόλας Παπαδόπουλος είπε ότι το ΔΗΚΟ καταθέτει μια ολοκληρωμένη πρόταση νόμου και «θεωρούμε ότι τα δεδομένα της κυπριακής οικονομίας είναι τα καλύτερα που είχαμε ποτέ και μπορούμε να προσφέρουμε ακόμη μεγαλύτερη προστασία στους δανειολήπτες».
Ανέφερε ότι το ΔΗΚΟ προτείνει να δοθεί η αρμοδιότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο να διορίσει ειδικούς δικαστές για να δικάζουν υποθέσεις χρηματοοικονομικής φύσεως για οτιδήποτε αφορά την δανειακή σύμβαση και «ενώ θα εκδικάζεται η υπόθεση ο δανειζόμενος θα έχει το δικαίωμα να ζητήσει διάταγμα παραμερισμού της ειδοποίησης για 9 μήνες».
«Μετά τους 9 μήνες θα μπορεί ο δανειστής να προχωρήσει με νέα ειδοποίηση εκποίησης εκτός αν το δικαστήριο διατάξει κάτι διαφορετικό», ανέφερε και πρόσθεσε με τον διορισμό ειδικών δικαστών «θα εκδικάζονται γρήγορα οι υποθέσεις και θα ξεκαθαρίζει γρήγορα η πραγματική οφειλή του οφειλέτη, θα αντιμετωπίζεται η ανησυχία για την πρόσβαση στην δικαιοσύνη», ενώ το χρονοδιάγραμμα των 9 μηνών θα λειτουργεί εξισορροπητικά για να υπάρχει κίνητρο να διευθετούν την διαφορά.
Είπε ακόμη ότι «στην πρόταση μας όπου προνοείται ο διορισμός ειδικών δικαστών μπαίνει μεταβατική διάταξη ότι σε περίπτωση που δεν προχωρήσει σε διορισμό ειδικών δικαστών το δικαστήριο την εξουσία θα την έχει ο κάθε δικαστής του επαρχιακού δικαστηρίου».
Υπερασπίζονται τις θέσεις τους για τις προτάσεις για εκποιήσεις οι Βουλευτές
Τις προτάσεις τους και κατά πόσο είναι αντισυνταγματικές ή όχι σχολίασαν Βουλευτές μέλη της Επιτροπής Οικονομικών, σε δηλώσεις τους
Καθ’ όλα συνταγματική θεωρεί ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ, Αβέρωφ Νεοφύτου για διαγραφή του υπολοίπου δανείου μετά την επιβολή και των τόκων, λέγοντας ότι δίδεται το δικαίωμα στον λήπτη να κουρέψει αν θέλει τα 2/3 το δανείου του. Αλλά αν δε το κουρέψει, ο νομοθέτης αλλάζει το πλαίσιο και πρέπει να αναμένεται η απόφαση του δικαστηρίου για να προχωρήσει η εταιρεία στην εκποίηση του ακινήτου.
Από τη μια, ανέφερε, απαλλάσσονται οι εγγυητές οι οποίοι είναι υπερδιπλάσιοι των δανειοληπτών σε απόλυτο αριθμό ενώ επωφελούνται παράλληλα και οι δανειολήπτες.
Το ΑΚΕΛ δεν θυμήθηκε τώρα που είναι κοντά οι Βουλευτικές εκλογές, της εκποίησης, όπως κάποια άλλη «πρώην σωματοφύλακες των τραπεζών», οι οποίοι απέτρεψαν, μόλις με μια ψήφο, την πρόταση του κόμματός του για φορολόγηση των απροσδόκητων κερδών των τραπεζών, ανέφερε από την πλευρά του ο Βουλευτής ΑΚΕΛ Άριστος Δαμιανού.
Ο Βουλευτής του ΑΚΕΛ είπε ότι το κόμμα του από το 2014 μέχρι σήμερα κατέθεσε 35 προτάσεις νόμου και τροποποιήσεις σε μια προσπάθεια να δημιουργήσουν το αναγκαίο δίχτυ προστασίας προς όφελος των δανειοληπτών και των εγγυητών και να μειώσουν τα υπερπρονόμια των τραπεζών και των εταιρειών εξαγοράς και διαχείρισης πιστώσεων.
«Έχουν λοιπόν τελειώσει τα ψεύτικα άλλοθι. Το 18 μας έλεγαν ότι τα δικαστήρια θα δημιουργούσαν ειδική δικαιοδοσία. Θα τα δούμε ακόμα». Θέση του ΑΚΕΛ, είπε, είναι ότι πριν αυτοδιαλυθεί η Βουλή, ο κάθε βουλευτής ή κάθε πολιτική δύναμη θα πρέπει να κληθεί να πάρει θέση. «Με τις τράπεζες ή με την κοινωνία. Με τους πολλούς για την κοινωνία ή με τους λίγους για τα μεγάλα ιδιωτικά συμφέροντα και τα funds».
Αγορεύσεις στην Ολομέλεια της Βουλής επί των δικών του προτάσεων ζήτησε ο Βουλευτής ΔΗΚΟ Ζαχαρίας Κουλίας κάνοντας αναφορά σε αυτές.
Οι υπηρεσιακοί σήμερα, είπε ο Βουλευτής του ΔΗΚΟ, «θυμήθηκαν το Σύνταγμα» ενώ αντιπαρέβαλε τα περί αντισυνταγματικότητας για τον νόμο του 2018. «Καλά, το Σύνταγμα είναι όπως το μπουφέ. Όποτε θέλουμε, θυμόμαστε το Σύνταγμα; Αν θέλει το κράτος να αμφισβητήσει την συνταγματικότητα, να πάει να την αμφισβητήσει και να πληρώσει και τα επίδικα των πράξεων της», είπε. Είναι και εντός ευρωπαϊκού κατακτημένου και συνταγματικό, είναι τ’ αυτονόητα, συμπλήρωσε.
Eύηχες προτάσεις που είναι αντισυνταγματικές δεν θα εφαρμοστούν ποτέ και δεν θα προστατεύσουν κανένα, ανέφερε στους δημοσιογράφους ο Πρόεδρος του ΔΗΚΟ, Νικόλας Παπαδόπουλος, γιατί «δεν πρόκειται να τις επιτρέψει το Ανώτατο Δικαστήριο. Επομένως, οποιοσδήποτε προτείνει προτάσεις που είναι αντισυνταγματικές, για παράδειγμα εκείνες που παρεμβαίνουν σε ιδιωτικές συμβάσεις, θα κριθούν αντισυνταγματικές και δεν θα προστατεύσουν κανέναν δανειολήπτη. Απλά συνιστούν κοροϊδία».
Το ΔΗΚΟ, πρόσθεσε, επειδή «τα δεδομένα της κυπριακής οικονομίας σήμερα είναι τα καλύτερα που είχαμε ποτέ», θεωρεί πως υπάρχει η δυνατότητα να διευθετηθεί το ζήτημα των εκποιήσεων και προστατεύσουν περισσότερο τους δανειολήπτες, δίδοντας στο Ανώτατο την αρμοδιότητα να διορίσει ειδικούς δικαστές να επιλύουν χρηματοοικονομικές διαφορές.
Κληθείς να σχολιάσει τις προτάσεις του κ. Κουλία, ο κ. Παπαδόπουλος είπε ότι όλες οι προτάσεις που έχουν κατατεθεί για το θέμα θα συζητηθούν στην κοινοβουλευτική ομάδα του ΔΗΚΟ κι αυτή θ’ αποφασίσει ποιες θα υποστηρίξουν. Η δική τους πρόταση νόμου, ανέφερε, την έχουν συζητήσει με την Κεντρική Τράπεζα, τον Υπουργό Δικαιοσύνης κι άλλους αρμόδιους φορείς και εκ πρώτης όψεως τυγχάνει θετικής αντιμετώπισης.
Κληθείς να σχολιάσει την αναφορά Δαμιανού σε «σωματοφύλακες τραπεζών» ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ διερωτήθηκε ποιοι έχουν χρεοκοπήσει τη χώρα και οδήγησαν σε κατάρρευση το τραπεζικό σύστημα και οδήγησαν τους δανειολήπτες και όχι μόνο σε περιπέτειες κι αν θέλουμε «θέλουμε να δώσουμε τα κλειδιά της κυπριακής οικονομίας σε πολιτικές δυνάμεις που θα οδηγήσουν τη χώρα μας ξανά σε περιπέτειες, σε χρεοκοπία, σε μνημόνια, σε οικονομικές καταστροφές».
Εξαιρετικά περίεργο χαρακτήρισε ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ, Λίνος Παπαγιάννης το ότι κόμματα που έχουν καθορίσει εδώ και καιρό την στάση τους στο θέμα των εκποιήσεων, «ξαφνικά πριν τις εκλογές έχουν εμφανιστεί να μεταλλάσσονται κυριολεκτικά». Το ΕΛΑΜ, είπε, έχει καταθέσει εδώ και 6 και 4 χρόνια διάφορες προτάσεις και τις παρουσίασε.
Υπάρχει πρόσθεσε, μια που είναι κοινή με άλλους Βουλευτές και «θα την κυνηγήσουμε μέχρι τέλους»
Στην ερώτηση για την συνταγματικότητα ή όχι κάποιων προτάσεων, τον λόγο έλαβε ο Βουλευτής του ΕΛΑΜ Σωτήρης Ιωάννου που ήταν μαζί με τον κ. Παπαδάκη λέγοντας ότι αυτό επαφίεται στο αν υπάρχει πολιτική βούληση κι αν η εκτελεστική εξουσία θέλει να λύσει ένα πρόβλημα. Πριν 3 χρόνια, είπε, η πρόταση για την δεσμευτικότητα του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου ήταν αντισυνταγματική και θα κατάρρεε το οικονομικό σύστημα, ενώ σήμερα «χειροκροτείται».
Κύρια ευθύνη για την σημερινή εικόνα όσον αφορά τα δάνεια, έχει η πλειοψηφία της Βουλής που ψήφισε τον νόμο των εκποιήσεων τον Σεπτέμβριο του 2014, το πλαίσιο αφερεγγυότητας τον Απρίλιο του 2015, τον νόμο περί μεταβίβασης και υποθηκεύσεως ακινήτων το 2018, κι έδωσε υπερεξουσίες τους πιστωτές σε βάρος των δανειοληπτών, ανέφερε ο Βουλευτής ΕΔΕΚ Μαρίνος Σιζόπουλος.
Στις δηλώσεις του σε δημοσιογράφους ο κ. Σιζόπουλος είπε ότι η ΕΔΕΚ τις προτάσεις που θα περιορίσουν τις υπερεξουσίες των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων σε βάρος των ευάλωτων δανειοληπτών και θα προστατέψουν τους δανειολήπτες αυτούς για την προστασία της πρώτης κατοικίας τους.
Τις προτάσεις της ΔΗΠΑ για το θέμα που παρουσίασε στην Επιτροπή Οικονομικών, εξήγησε κι εκτός της Επιτροπής ο Βουλευτής της ΔΗΠ, Αλέκος Τρυφωνίδης λέγοντας ότι υπάρχει αρκετός χρόνος για συζήτηση και κάποιες προτάσεις θα μπορούσαν να μείνουν και για την νέα Βουλή.
Ο κ. Τρυφωνίδης ανέφερε ότι το δικαίωμα εμπλοκής του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου στη διαδικασία των εκποιήσεων δεν χρησιμοποιήθηκε πολύ από τους δανειολήπτες, αν κι έχει ψηφιστεί η νομοθεσία αυτή από το 2023. Τότε, πρόσθεσε, ψηφίστηκε και η νομοθεσία για τα ειδικά δικαστήρια αλλά τους είπαν ότι δεν βρίσκουν δικαστές κι άλλες δικαιολογίες. «Άρα οποιεσδήποτε (παρόμοιες) προτάσεις σήμερα μπαίνουν είναι άνευ ουσίας, Γιατί υπάρχει ο νόμος ο ωηφισμένος. Και θα παρακαλούσα και δημοσίως ξανά το έντιμο Ανώτατο Δικαστήριο, όπως προχωρήσει στη δημιουργία του Ειδικού Δικαστηρίου για να έχουμε σύντομη εκδίκαση των υποθέσεων», είπε.
Ο κ. Τρυφωνίδης μίλησε για ευκαιρία με την παραδοχή των εταιρειών για μη εκποιήσεις για ένα χρόνο ώστε οι υποθέσεις να τελεσφορούν στα Ειδικά Δικαστήρια. Ζήτησε δε αναστολή των εκποιήσεων μέχρι το τέλος του χρόνου για την διαμόρφωση του αναγκαίου πλαισίου σε επίπεδο Επιτρόπου και Δικαστηρίων.
Χαιρέτισε την απόφαση της κυβέρνησης να αναγνωρίσει δεσμευτικές αποφάσεις μέχρι 20.000 ευρώ και την θετική στάση του Υπουργείου Οικονομικών για επαναφορά για 3 έως 6 μήνες του σχεδίου «Ενοικίου έναντι δόσης» για ευάλωτους δανειολήπτες.
Τον κίνδυνο να περάσουν ακίνητα πολλών εκατομμυρίων στα χέρια λίγων επιλεκτικά μέσω των πλειστηριασμών, διαβλέπει ο Πρόεδρος του Κινήματος Οικολόγων – Συνεργασίας Πολιτών, Σταύρος Παπαδούρης εξηγώντας ότι γι’ αυτό το λόγο έχει προτείνει ένα ακίνητο να μην πωλείται σε αξία μικρότερη του 50% της αρχικής του.
Εξηγώντας τις δικές του προτάσεις ο κ. Παπαδούρης χαρακτήρισε τραγική την απόφαση που είχε πάρει το 2028 η Βουλή και την ανάγκη ενός δανειολήπτη να προσφεύγει στο δικαστήριο, το οποίο όμως θα εκδικάζει την υπόθεση σύντομα.
Ο κ. Παπαδούρης μίλησε για στοιχεία από την Κεντρική Τράπεζα σύμφωνα με τα οποία το 86% των δανείων είναι ήδη τερματισμένα με αποφάσεις δικαστηρίων που σημαίνει 9-12% επιτόκιο κάθε χρόνο.
Για την συνταγματικότητα ή όχι διερωτήθηκε αν ήταν ο νόμος του 2018 που «άλλαξε από τη μια μέρα στην άλλη το παιχνίδι για τους δανειολήπτες» με προγενέστερες συμβάσεις, συνταγματικός ή όχι. Σημείωσε δε ότι το τί είναι ή όχι συνταγματικό επαφίεται στην Νομική Υπηρεσία και την απόφαση του ΠτΔ αν θ’ αναπέμψει μια νομοθεσία ή όχι.
Ο κ. Παπαδούρης αναφέρθηκε επίσης σε στοιχεία από την Κεντρική Τράπεζα ημερομηνίας 02/01/26 που δείχνουν ότι μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2025, έχουν αποκτηθεί 30 εκ ευρώ από πώληση 146 πρώτων – κύριων κατοικιών που σημαίνει 205.000 ευρώ μέση αξία κατοικίας. «Άρα αυτά που ακούγαμε για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές και τις επαύλεις των εκατομμυρίων, τις πισίνες και τα τένις και τα λοιπά ας τα πουν αλλού».
Για προσωρινή αναστολή των εκποιήσεων, είπε ότι αν θα βοηθήσει το να περάσουν οι υπόλοιπες προτάσεις αό αυτή τη Βουλή «καλώς». «Αν είναι να το φορτώσουμε της επόμενης Βουλής», υπενθύμισε ότι με την νέα σύνθεση πρέπει να ξανακατατεθεί η πρόταση νόμου.
ΚΥΠΕ
