Όλα είναι στον αέρα για τις εκποιήσεις, καθώς τα κόμματα δεν έχουν λάβει τελικές αποφάσεις για το τι μέλλει γενέσθαι, παρόλο που τα χρονικά περιθώρια είναι ασφυκτικά. Υπουργείο Οικονομικών, Κεντρική Τράπεζα, Σύνδεσμος Τραπεζών και Σύνδεσμος Εταιρειών Εξαγοράς Πιστώσεων στήνουν μπλόκο σχεδόν και στις 26 προτάσεις νόμου που κατέθεσαν τα κόμματα και συζητήθηκαν στην κοινοβουλευτική Επιτροπή Οικονομικών.
Μάλιστα, λόγω της συγκεκριμένης στάσης, αλλά και εξαιτίας των βουλευτικών εκλογών, τα κόμματα, για να περιορίσουν τις κομματικές απώλειες, κάνουν σκέψεις να βάλουν στο ψυγείο τις εκποιήσεις μέχρι το τέλος του χρόνου. Πρόκειται για ρύθμιση δοκιμασμένη εδώ και χρόνια, η οποία βολεύει και τα κόμματα.
Η μοναδική πρόταση νόμου που είναι κατατεθειμένη στη Βουλή και προνοεί αναστολή των πλειστηριασμών για ενυπόθηκα ακίνητα αξίας μέχρι €350 χιλ. είναι αυτή της ΔΗΠΑ. Από την άλλη, ο ΔΗΣΥ, παρά το γεγονός ότι δεν έχει καταθέσει κάποια νομοθετική ρύθμιση για πάγωμα των εκποιήσεων, έχει δηλώσει δημόσια ότι θα πρέπει να ανασταλεί η εφαρμογή του νόμου μέχρι το τέλος του χρόνου, ανεβάζοντας μάλιστα και την οροφή της αξίας των ακινήτων στις €400 χιλ., που θα εξαιρούνται από τους πλειστηριασμούς.
Συνεπώς, για να μην υπάρξει αλληλοεπικάλυψη προτάσεων, θα πρέπει να προωθηθεί η πρόταση της ΔΗΠΑ, η οποία θα τροποποιηθεί, ανεβάζοντας την αξία των ενυπόθηκων ακινήτων.
Αύριο, στην Επιτροπή Οικονομικών, θα καταβληθεί προσπάθεια να εξευρεθεί μια κοινά αποδεκτή φόρμουλα, ώστε να εγκριθεί πριν από την αυτοδιάλυση της Βουλής, μετά το Πάσχα. Στο τραπέζι βρίσκονται αρκετά σενάρια. Ένα από αυτά είναι να υπάρξει συνδυασμός της αναστολής των εκποιήσεων, ώστε να ασκηθούν πιέσεις στην κυβερνητική πλευρά να καταθέσει νομοσχέδιο για τη δημιουργία μηχανισμού επαλήθευσης του χρέους του δανειολήπτη, αλλά και για τον καθορισμό του τρόπου αποπληρωμής, έτσι ώστε η απόφαση να μην εναπόκειται μόνο στους πιστωτές.
Κομματική πρόταση
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Φ», εξετάζεται το ενδεχόμενο το πάγωμα του νόμου να συνοδευτεί με μία ή δύο νομοθετικές ρυθμίσεις για τους εγγυητές, αλλά και με ενδυνάμωση των δικαστικών διαδικασιών.
Συγκεκριμένα, πιθανόν να οδηγηθεί στην Ολομέλεια της Βουλής η πρόταση νόμου του βουλευτή του ΔΗΣΥ Αβέρωφ Νεοφύτου, την οποία συνυπογράφουν ΕΔΕΚ και ΔΗΠΑ, καθώς και ανεξάρτητοι βουλευτές. Πάντως, η συγκεκριμένη πρόταση φαίνεται πως σχηματίζει και πλειοψηφία.
Σύμφωνα με την πρόταση, σε περίπτωση που η τράπεζα ή εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων επιλέξει είτε να πωλήσει οποιοδήποτε ενυπόθηκο ακίνητο στο πλαίσιο διαδικασίας πλειστηριασμού είτε να προβεί σε ανάκτηση, τότε το ύψος της εγγύησης, για το οποίο θα είναι υπόλογοι οι εγγυητές του δανείου, περιορίζεται και δεν υπερβαίνει το ποσό του αρχικού δανείου, αφαιρουμένου, αναλόγως της περίπτωσης, του ποσού που θα εισπραχθεί από τον πλειστηριασμό ή του ποσού για το οποίο έχει ανακτηθεί το ακίνητο από την τράπεζα ή την εταιρεία εξαγοράς πιστώσεων.
Εξάλλου, σε περίπτωση που οι πιστωτές δεν προχωρήσουν σε πλειστηριασμό ή σε ανάκτηση του υποθηκευμένου ακινήτου, με την παράλληλη απαλλαγή των εγγυητών, τότε, στην περίπτωση που υφίσταται αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού του δανείου από τον δανειολήπτη στο Δικαστήριο, υποχρεούνται να αναμένουν την έκδοση της απόφασης του Δικαστηρίου προτού προχωρήσουν στη λήψη οποιωνδήποτε μέτρων εναντίον των εγγυητών.
Η πρόταση καλύπτει και περιπτώσεις που ήδη εκκρεμούν ενώπιον Δικαστηρίου, οι οποίες αφορούν αμφισβήτηση του οφειλόμενου ποσού από τους δανειολήπτες.
Παράλληλα, εξετάζεται και το ενδεχόμενο να τεθεί προς έγκριση και η πρόταση νόμου του ΔΗΚΟ, με την οποία δίνεται η δυνατότητα στο Ανώτατο Δικαστήριο να διορίσει ειδικούς δικαστές για την ταχεία εκδίκαση των υποθέσεων που αφορούν διαφορές μεταξύ δανειοληπτών, εγγυητών και πιστωτών, περιλαμβανομένων διαφορών για το ύψος του δανείου, το χρεωστικό υπόλοιπο, τις καταχρηστικές ρήτρες ή οποιοδήποτε άλλο θέμα προκύπτει από τη σύμβαση μεταξύ των μερών.
Βάσει της πρότασης, στο πλαίσιο της εκδίκασης της υπόθεσης, ο ενυπόθηκος οφειλέτης θα δικαιούται να ζητήσει παραμερισμό της ειδοποίησης εκποίησης, ενώ το δικαστήριο θα δικαιούται να εκδίδει διάταγμα παραμερισμού της ειδοποίησης για εννέα μήνες. Μετά την πάροδο των εννέα μηνών, ο ενυπόθηκος πιστωτής θα δικαιούται να προχωρήσει με νέα ειδοποίηση εκποίησης, εκτός εάν το Δικαστήριο αποφασίσει διαφορετικά.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο αναφοράς στο Ανώτατο
Πάντως, τα κόμματα λογαριάζουν χωρίς τον ξενοδόχο, ο οποίος, σε αυτή την περίπτωση, είναι η Κυβέρνηση, που δεν επιθυμεί η όποια αλλαγή στο νομικό πλαίσιο να επέλθει μέσω πρότασης νόμου.
Εάν εγκριθεί κάποια κομματική φόρμουλα, δεν αποκλείεται ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να προχωρήσει σε αναφορά των νομοθεσιών στο Ανώτατο Δικαστήριο. Κάτι τέτοιο, πάντως, ίσως βολέψει τα κόμματα, τα οποία θα επιχειρηματολογούν πως τα ίδια επιχείρησαν να προστατεύσουν τους δανειολήπτες και τους εγγυητές, ρίχνοντας την ευθύνη στην Κυβέρνηση.
Διαβούλευση με την ΕΚΤ ζητά η ΚΤ, ενώ η Δικαστική Εξουσία κλείνει τον δρόμο
Στην πλειοψηφία των κομματικών προτάσεων νόμου, η Νομική Υπηρεσία εντοπίζει αντισυνταγματικά σημεία και όχι μόνο. Αξίζει να σημειωθεί πως ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας, Χριστόδουλος Πατσαλίδης, με επιστολή του προς τη Βουλή, ενημερώνει τα κόμματα πως, σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαιτείται διαβούλευση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία θα πρέπει να πραγματοποιείται έγκαιρα.
Στο μεταξύ, με επιστολή της, η Δικαστική Υπηρεσία κλείνει τον δρόμο στην πρόταση νόμου του ΔΗΚΟ για διορισμό ειδικών δικαστών. Όπως σημειώνει, ο διαχωρισμός των υποθέσεων προσκρούει σε σοβαρά λειτουργικά εμπόδια.
«Στις μικρές επαρχίες, η ανάθεση τέτοιων υποθέσεων σε συγκεκριμένους δικαστές είναι πρακτικά αδύνατη. Στις δε μεγαλύτερες επαρχίες, δηλαδή στη Λευκωσία και Λεμεσό, η ανάθεση των εν λόγω υποθέσεων αποκλειστικά σε περιορισμένο αριθμό δικαστών, δεδομένου του συνολικού φόρτου εργασίας αλλά και του όγκου αυτών των υποθέσεων, θα λειτουργήσει αντίθετα από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, επιβραδύνοντας τελικά την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών», προστίθεται.
Επίσης, θεωρεί πως είναι ανέφικτη στην πράξη η εκδίκαση των υποθέσεων εντός εννέα μηνών, ενώ για τον παραμερισμό της ειδοποίησης σημειώνει πως εγείρονται ζητήματα τα οποία ενδέχεται να κληθεί να εξετάσει το Ανώτατο Δικαστήριο.
Κουδουνάκι από τράπεζες και εταιρείες
Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, προειδοποιούν πως η ψήφιση των προτάσεων νόμου θα επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις στα πιστωτικά ιδρύματα, στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και, πιθανόν, στην πιστοληπτική διαβάθμιση της κυπριακής οικονομίας, αφού θα αναστείλει το χρονοδιάγραμμα και τις διαδικασίες εκποιήσεων.
Επίσης, τονίζουν πως οι τροποποιήσεις του πλαισίου εκποιήσεων, μέσω των διαφόρων προτάσεων νόμου, κινδυνεύουν να καταστήσουν τη διαδικασία εκποίησης ατελέσφορη και αναποτελεσματική, δυσχεραίνοντας την ανάκτηση χρεών λόγω των χρονοβόρων καθυστερήσεων στα Δικαστήρια.
Ο Σύνδεσμος Εταιρειών Εξαγοράς Πιστώσεων υποστηρίζει πως οι αλλαγές που προτείνονται θα καταστρατηγήσουν το νομικό πλαίσιο, το οποίο οδήγησε σε αναβάθμιση της κυπριακής οικονομίας. Επίσης, σημειώνει πως, σε περίπτωση έγκρισής τους, θα προκληθούν καθυστερήσεις στην ανάκτηση των χρεών και στην αποπληρωμή του υψηλού ιδιωτικού χρέους.
Τονίζει πως οι προτάσεις νόμου ανατρέπουν άρδην το νομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται τα τελευταία οκτώ χρόνια. Επιπλέον, θεωρεί πως οι προτάσεις επιβραβεύουν τους μη συνεργάσιμους δανειολήπτες, των οποίων, στις πλείστες περιπτώσεις, τα δάνειά τους είναι τερματισμένα με δικαστικές αποφάσεις.
Τέλος, το Τμήμα Αφερεγγυότητας, με παρέμβασή του, υποστηρίζει πως το νομοθετικό πλαίσιο πρέπει να αποκτήσει δυναμικό και προσαρμοστικό χαρακτήρα, ώστε να εξελίσσεται με τις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες.
